Chiến dịch Điện Biên Phủ và Hội nghị Geneva là một sự kết hợp mẫu mực và điển hình như vậy. Sự phối hợp chặt chẽ giữa mặt trận ngoại giao với mặt trận chính trị và quân sự, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo tài tình của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, đã chuyển hóa những thắng lợi trên chiến trường thành thắng lợi về chính trị, pháp lý và đối ngoại. 

Ngày 21/7, kỷ niệm 70 năm ngày ký Hiệp định Geneva về đình chỉ chiến sự ở Việt Nam, chúng ta cùng nhìn lại những bài học quý báu về trường phái đối ngoại và ngoại giao Việt Nam đã được đúc rút từ quá trình đàm phán, ký kết và thực thi Hiệp định Geneva.

Thực tế lịch sử đấu tranh trên mặt trận ngoại giao của Việt Nam trong các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc cho thấy, đối phương chỉ thực sự chấp nhận các giải pháp ngoại giao khi họ thừa nhận thế và lực của chúng ta, hay chịu thua trên chiến trường.

Ngày 26/4/1954, Hội nghị Geneva bắt đầu họp. Cùng thời gian này, ở lòng chảo Điện Biên Phủ, quân viễn chinh Pháp đang ở tình thế khốn đốn trước sức tiến công mạnh mẽ của quân đội nhân dân Việt Nam. Tuy nhiên, do chiến sự ở Điện Biên Phủ chưa ngã ngũ nên Pháp vẫn nuôi hy vọng giành được một thắng lợi về quân sự, tạo ưu thế trên bàn đàm phán để kết thúc chiến tranh tại Việt Nam trong danh dự.

Chỉ đến đầu tháng 5, khi tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ của quân viễn chinh Pháp dần bị quân đội nhân dân Việt Nam bao vây, bóp nghẹt thì thực dân Pháp và các nước đồng minh mới buộc phải ngồi vào bàn đàm phán với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Kiên định về nguyên tắc nhưng mềm dẻo về sách lược, đoàn đàm phán của ta đã phát huy chiến thắng trên chiến trường và sức mạnh chính nghĩa của dân tộc để giành được những kết quả quan trọng trên bàn Hội nghị Geneva.

Một văn bản pháp lý đầu tiên công nhận chủ quyền độc lập, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của nước ta đã được các nước lớn công nhận.

Thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Pháp tạo điều kiện để quân dân ta củng cố thế và lực, tiếp tục sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc mà phải 21 năm sau chúng ta mới hoàn thành.

Hội thảo Hiệp định Geneva 70 năm đã trôi qua nhưng ý nghĩa lịch sử của Hiệp định Geneva về đình chỉ chiến sự ở Việt Nam vẫn còn vẹn nguyên giá trị, như một cuốn cẩm nang với những bài học kinh nghiệm hết sức quý báu để xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại, mang đậm bản sắc cây tre Việt Nam.