Ngày tổng khởi nghĩa giành chính quyền 19/8 còn là ngày truyền thống của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam. Những câu chuyện về sự kiện quan trọng này vẫn còn vang vọng mãi trong đời sống của mỗi người Việt Nam. Đó là những câu chuyện gắn liền với những di tích lịch sử và về 1 lực lượng được ra đời để làm nòng cốt, tiên phong trong sự nghiệp bảo vệ đất nước, bảo vệ an ninh, giữ gìn trật tự cho nhân dân.

Thủ đô đã bước những bước tiến dài, 78 năm sau ngày tổng khởi nghĩa. Thế nhưng những địa chỉ đỏ ghi dấu cuộc Cách mạng tháng 8 năm 1945 vẫn hiện hữu, trường tồn cùng thời gian. 

Ngôi nhà số 101 phố Trần Hưng Đạo, chỉ một ngày trước tổng khởi nghĩa, trụ sở của Ủy ban quân sự cách mạng Hà Nội được chuyển về ngay giữa lòng thành phố.

Tại đây, những quyết sách về khởi nghĩa giành chính quyền và ứng phó với quân Nhật đã được ban hành.

Làm tiền đề để ngày 19/8, hàng vạn người dân đã tập hợp tại quảng trường này, tạo ra cuộc mít tinh quy mô lớn chưa từng có mở đầu cho cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền ở Thủ đô .

Bắc Bộ phủ, cơ quan đầu não của chính quyền tay sai Pháp ở Bắc Bộ. Đây là điểm đánh chiếm đầu tiên lực lượng Việt Minh và nhân dân thủ đô giành được. Đến nay, sau gần 8 thập kỷ, dấu tích lịch sử ngày ấy như phần mái che này vẫn còn nguyên vẹn.

Và đặc biệt, công trình cổng cổ thuộc Trại Bảo An binh, dấu tích còn sót lại của sự kiện Tổng khởi nghĩa Cách mạng tháng Tám vừa hoàn thành việc trùng tu, tôn tạo.

Năm 1945, đây chính là nơi đóng quân của quân bảo an binh, mối đe dọa lớn nhất cho sự thành công của cuộc Tổng khởi nghĩa. Thông qua đàm phán ngoại giao, toàn bộ lực lượng tại đây đã hạ vũ khí… Cách mạng tháng 8 ở Hà Nội đã thành công theo đúng kịch bản nhanh gọn. Và không có đổ máu.

Chớp thời cơ nhanh chóng. Huy động được sức mạnh, đoàn kết của nhân dân, cùng sự chuẩn bị kỹ lưỡng, chu đáo về mặt tổ chức, lực lượng đã làm nên thắng lợi của cuộc Tổng khởi nghĩa tháng 8. Trong đó, vai trò của lực lượng công an đã được khẳng định.

Tại Bảo tàng CAND hiện vẫn lưu giữ nhiều hình ảnh, hiện vật về các tổ chức tiền thân của lực lượng Công an. Tổ chức nắm tình hình, bắt giữ bọn Việt gian, giữ gìn ANTT tại những nơi có chính quyền cách mạng, làm nên những chiến tích ban đầu rất vẻ vang của các lực lượng công an thời điểm đó. 

Trong những ngày sục sôi cách mạng tháng Tám, dù lực lượng còn mỏng và non trẻ, song các tổ chức tiền thân CAND đã cùng toàn lực lượng đứng lên giành chính quyền. 

Ngay sau khi Cách mạng thành công… những tổ chức Công an Việt Nam đầu tiên ở 3 miền được thành lập với các tên gọi như: Sở Liêm phóng Bắc Bộ, Sở Trinh sát Trung Bộ và Quốc gia tự vệ cuộc Nam Bộ. 

78 năm, dư âm hào hùng và bài học lịch sử từ Cách mạng tháng 8 năm 1945 vẫn còn nguyên giá trị. 78 năm lực lượng CAND Việt Nam không ngừng trưởng thành, xây dựng lực lượng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại…

Ra đời trong bão táp cách mạng, song hành, lớn mạnh cùng đất nước, lực lượng Công an thấm nhuần lời dạy của cố Tổng Bí thư Lê Duẩn: “Đảng giao cho Công an nhiệm vụ bảo vệ Đảng, Công an phải thấy Đảng giao vận mệnh cho mình. Vì vậy Đảng lựa chọn Công an trong những người trung thành nhất với Đảng, những người chỉ biết sống chết với Đảng, chỉ biết còn Đảng thì còn mình”.