Ngày 20-11-1953, Pháp nhảy dù chiếm Điện Biên Phủ. Mặc dù nằm ngoài dự kiến ban đầu của Kế hoạch Nava, nhưng các tướng lĩnh Pháp và Mỹ đã liên tiếp cho tăng cường lực lượng, xây dựng Điện Biên Phủ thành tập đoàn cứ điểm phòng ngự mạnh nhất của Pháp ở Đông Dương. Nava coi Điện Biên Phủ như “một pháo đài không thể công phá”, là nơi thu hút để tiêu diệt bộ đội chủ lực của ta.

PGS. TS Nguyễn Trọng Phúc, nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử đảng cho biết: Khi đánh giá về Điện Biên Phủ, ngay từ đầu Đảng ta, Bác Hồ đã nhận định tầm quan trọng, quy mô cái ảnh hưởng của chiến dịch này ở cả trong nước và quốc tế, cả về quân sự và cả về chính trị. Chính vì vậy Bác Hồ đã hạ quyết tâm phải đánh thắng. Giao cho Đại tướng Võ Nguyên Giáp rất khoát phải đánh thắng, không thắng thì không đánh.

56 ngày đêm khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt.

Máu trộn bùn non. Gan không núng. Chí không mòn.

Thắng lợi đã hoàn toàn thuộc về nhân dân Việt Nam.

Chiến thắng Điện Biên Phủ không chỉ đặt dấu chấm hết cho chủ nghĩa thực dân của Pháp tại Đông Dương, mà còn trở thành nguồn cảm hứng lớn lao, tác động mạnh mẽ tới phong trào giải phóng dân tộc trên toàn thế giới.

Ông Nguyễn Túc, Uỷ viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam chia sẻ: Tố Hữu đã tổng kết đó là chiến thắng vang dội năm châu, chấn động địa công mở ra một thời kỳ vùng dậy của các dân tộc bị áp bức, đặc biệt là ở châu Á, châu phi. Coi Điện Biên Phủ như một điểm sáng để đi theo để giành độc lập cho tổ quốc mình. Từ chiến thắng của Điện Biên Phủ thì người ta mới ý thức được sức mạnh của dân tộc khi đã có quyết tâm cao và có sự lãnh đạo đúng đắn của một Đảng thì giành thắng lợi.

Phong trào giải phóng dân tộc lan nhanh như lành sóng. Chỉ riêng trong năm 1960, tại châu Phi có tới 17 quốc gia tuyên bố độc lập và lịch sử đã gọi sự kiện này là “Năm Châu Phi”. Algerie là đất nước đầu tiên giành thắng lợi, đánh dấu sự kết thúc nền thống trị 132 năm của chủ nghĩa thực dân nơi đây.

Đại tá Vũ Tang Bồng, chuyên viên cao cấp Viện Lịch sử quân sự Việt Nam bày tỏ: Ngay sau chiến thắng Điện Biên Phủ với phong trào khẩu hiệu nêu gương Điện Biên Phủ, Algerie đã thắng lợi giòn giã, từ đó phong trào lan tỏa ra các nước châu Mỹ la tinh, châu Á, và cả các nước nhỏ ở châu Âu.

Nói về tầm vóc của Chiến thắng Điện Biên Phủ, vào năm 1954, tờ báo hàng đầu của Mỹ là New York Times đã viết: Vài tháng trước còn chưa ai được nghe về thung lũng xa xôi ở khu rừng rậm Đông Nam Á này, nhưng từ hôm nay, 3 tiếng Điện Biên Phủ vang vọng trên khắp thế giới và đi vào lịch sử như một trận đánh được viết thành sử thi. Từ Điện Biên Phủ có thể bị phát âm sai, nhưng trên môi mỗi chúng ta, nó vẫn là từ đồng nghĩa với những phẩm chất như quả cảm, bền bỉ. Đó chính là những gì đem lại vinh quang cho nhân loại.