Hoàn thiện quy định về hòa giải ở cơ sở

Cho ý kiến về dự thảo Luật Hòa giải ở cơ sở (sửa đổi), đa số các đại biểu nhất trí với sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Hòa giải ở cơ sở năm 2013 như Tờ trình của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra của Ủy ban chủ trì thẩm tra. Việc sửa đổi nhằm kịp thời thể chế hóa các chủ trương mới của Đảng về phát huy dân chủ, tinh gọn bộ máy và ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số.

Tuy nhiên, đại biểu đề nghị làm rõ hơn quy định tại điểm c khoản 1 (Điều 3) về việc không hòa giải đối với “Vi phạm pháp luật mà theo quy định bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc bị xử lý vi phạm hành chính”.

Ông Nguyễn Văn An, Đại biểu Quốc hội tỉnh Hưng Yên cho biết, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu bổ sung nguyên tắc: “Hòa giải ở cơ sở không thay thế biện pháp xử lý vi phạm hành chính hoặc xử lý hình sự”. Việc này nhằm tránh tình trạng lạm dụng hòa giải để “xuê xoa”, bỏ lọt tội phạm hoặc trốn tránh nghĩa vụ pháp lý với Nhà nước.

Từ thực tế hoạt động đấu tranh phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật, theo Trung tướng Nguyễn Minh Đức, Đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị dự thảo Luật cần định hướng lại, giao rõ trách nhiệm của các cơ quan trong phát hiện từ sớm, từ xa những mâu thuẫn tiềm ẩn trong đời sống để có biện pháp can thiệp kịp thời. Đồng thời, quy định rõ hơn về tiêu chuẩn của hòa giải viên

Trung tướng Nguyễn Minh Đức, Đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, chúng tôi cho rằng là cái Điều 7 này phải gia cố lại, phải quy định rất rõ về độ tuổi này, và chúng tôi cho rằng là trong cái hòa giải này này, ngoài cái hiểu biết về pháp luật ra rồi, nhưng một trong những cái phương pháp quan trọng nhất mà báo cáo các đồng chí là nó phải có khả năng phải hiểu biết về tâm lý học và phải là có cái gọi là cái năng khiếu về thuyết trình, thuyết phục.

Thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản, đại biểu cho rằng so với luật hiện hành, dự thảo Luật đã bổ sung nhiều nội dung mới như chuyển đổi số, AI, xuất bản điện tử, phát triển thị trường, công nghệ xanh, kinh tế tuần hoàn, hợp tác công - tư. Tuy nhiên đại biểu đề nghị bổ sung nguyên tắc về sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo trong hoạt động xuất bản và giao Chính phủ quy định việc xác định nội dung do AI tạo ra hoặc hỗ trợ tạo ra trong trường hợp cần thiết.

Ông Nguyễn Vũ Trung, Đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, việc sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo trong hoạt động xuất bản không làm thay đổi trách nhiệm của nhà xuất bản, tổng biên tập, biên tập viên và các chủ thể có liên quan đối với nội dung xuất bản phẩm theo quy định của Luật này. Và đồng thời, nên giao cho Chính phủ quy định việc xác định nội dung do AI tạo ra hoặc hỗ trợ tạo ra trong trường hợp cần thiết, và bảo vệ quyền tác giả, phòng chống giả mạo, sử dụng hình ảnh, giọng nói tổng hợp, truy xuất nguồn gốc nội dung số. Và như vậy là cái điểm cốt lõi ở đây ấy, là AI thì được phép hỗ trợ xuất bản, nhưng AI không phải là chủ thể chịu trách nhiệm pháp lý thay con người.

Bà Trương Thị Diệu Thúy, Đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, khi các cái doanh nghiệp người ta phát triển các cái công cụ huấn luyện cho cái trợ lý ảo ấy, thì người ta phải sử dụng các cái dữ liệu ở các cái nơi, các cái nhà xuất bản hoặc các cái tác giả có liên quan để huấn luyện cho AI hoạt động. Thì cái việc quy định về cái quyền sở hữu tác giả trong cái nhóm nội dung này thì cũng chưa quy định cụ thể. Do đó, tôi cũng đề xuất là quy định của luật phải nghiên cứu và bổ sung thêm các cái cái vấn đề thực tiễn hiện nay trong vào trong dự thảo luật.

Liên quan đến thẩm quyền cấp phép xuất bản phẩm được quy định tại Điều 34, đại biểu cho biết, dự thảo Luật quy định thẩm quyền cấp giấy phép in xuất khẩu xuất bản phẩm cho cơ sở in có giấy phép hoạt động thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và UBND cấp tỉnh. Tuy nhiên, chưa làm rõ trường hợp nào thuộc thẩm quyền của Bộ và trường hợp nào thuộc thẩm quyền của UBND cấp tỉnh. Do vậy, đề nghị tiếp tục rà soát và quy định rõ tiêu chí phân định thẩm quyền, xác định cụ thể trường hợp nào do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cấp phép và trường hợp nào thuộc thẩm quyền cấp phép của UBND cấp tỉnh./.