Đề xuất cơ chế đặc thù xử lý vi phạm pháp luật trong lĩnh vực kinh tế và đổi mới sáng tạo

Theo Bộ trưởng Lương Tam Quang, việc xây dựng hồ sơ dự án nghị quyết nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng, gồm: Kết luận của Hội nghị Trung ương về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; Kết luận số 14 của Bộ Chính trị về chủ trương khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung; Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 68 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân; Nghị quyết số 79 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước. Đồng thời, nghị quyết nhằm khắc phục những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn.

Đại tướng Lương Tam Quang, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an nhấn mạnh, về mục đích, quan điểm xây dựng nghị quyết, việc ban hành nghị quyết nhằm thể chế hóa các quan điểm, chủ trương của Đảng; đồng thời tạo cơ sở pháp lý để bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, không tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; thể hiện tính nhân văn, khoan hồng của Đảng và Nhà nước; lấy hiệu quả về chính trị, kinh tế, xã hội làm căn cứ để xử lý phù hợp.

Về bố cục và nội dung cơ bản của dự thảo nghị quyết, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết, dự thảo Nghị quyết gồm 3 Chương, 13 Điều.

Đại tướng Lương Tam Quang nêu rõ, Nghị quyết quy định các nguyên tắc thực hiện, trong đó có các nguyên tắc cốt lõi sau: Thứ nhất, khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung. Thứ hai, khoan hồng, giảm nhẹ đối với người có hành vi vi phạm nhưng vì lợi ích chung; lấy hiệu quả về chính trị, kinh tế, xã hội để xem xét, xử lý phù hợp. Thứ ba, ưu tiên áp dụng các biện pháp kinh tế, dân sự, hành chính; xử lý hình sự là biện pháp cuối cùng. Thứ tư, xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng nghị quyết này để tham nhũng, trục lợi hoặc thực hiện các hành vi tiêu cực.

Bộ trưởng Lương Tam Quang nhấn mạnh dự thảo nghị quyết giải thích 9 khái niệm để thống nhất cách hiểu, gồm: Không tham nhũng; Vì lợi ích chung; Hậu quả thiệt hại; Khắc phục hậu quả; Mang lại hiệu quả kinh tế, xã hội; Không có khiếu nại, tố cáo hoặc đã giải quyết dứt điểm khiếu nại, tố cáo; Vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước; Vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế tư nhân; Vi phạm pháp luật trong hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết, Ủy ban Kinh tế và Tài chính cơ bản nhất trí với sự cần thiết ban hành nghị quyết nhằm kịp thời thể chế hóa các chủ trương, quan điểm của Đảng. Đối chiếu với quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, hồ sơ dự án nghị quyết cơ bản đầy đủ các tài liệu theo quy định để trình Quốc hội cho ý kiến.

Các cơ chế, chính sách tại dự thảo nghị quyết cơ bản phù hợp với Hiến pháp, thuộc thẩm quyền ban hành của Quốc hội và tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan. Tuy nhiên, do dự thảo có nhiều quy định đặc thù, khác so với pháp luật hiện hành, đề nghị tiếp tục rà soát để xác định cụ thể các nội dung được áp dụng.