Quốc hội thảo luận về dự án Luật Tư pháp người chưa thành niên

Bà Nguyễn Thị Việt Nga, Đại biểu Quốc hội tỉnh Hải Dương, phát biểu: "Như chúng ta đã thấy, rất nhiều vụ án được gây ra bởi người chưa thành niên phạm tội mà thủ đoạn và hậu quả để lại vô cùng to lớn, có những vụ gây rúng động xã hội. Trước thực tế như vậy mà pháp luật không có những biện pháp, hình phạt phù hợp, nghiêm khắc, đảm bảo tính công bằng thì sẽ khiến nhân dân bức xúc, mất niềm tin, thậm chí dẫn tới tình trạng nhiều đối tượng thanh niên lợi dụng chính sách nhân đạo đối với người chưa thành niên để lôi kéo, xúi giục, thuê mướn họ thực hiện những hành vi phạm tội. Điều này rất đáng lo ngại."

Điều 36 dự thảo luật quy định 12 biện pháp xử lý chuyển hướng, đại biểu đề nghị cân nhắc kỹ tính khả thi của 3 biện pháp: "Cấm tiếp xúc với người có nguy cơ dẫn đến người chưa thành niên phạm tội mới", "Hạn chế khung giờ đi lại" và "Cấm đến địa điểm có nguy cơ dẫn đến người chưa thành niên phạm tội mới."

Bà Nguyễn Thị Việt Nga tiếp tục phát biểu: "Chúng ta không thể có nhân lực để hàng ngày hàng giờ giám sát việc gặp ai, đi tới đâu, đi vào những khung giờ nào của những người chưa thành niên, trong khi các biện pháp này, theo quy định của dự thảo là thời gian áp dụng ít nhất là 3 tháng cho tới 1 năm. Để những biện pháp này có tính khả thi và hiệu quả, theo tôi phải quy định rất rõ, đặc biệt là việc chuẩn bị nguồn nhân lực và trang thiết bị để phục vụ nhiệm vụ giám sát việc thực hiện các biện pháp xử lý chuyển hướng của người chưa thành niên phạm tội."

Cơ bản nhất trí với quy định về hình phạt áp dụng đối với người chưa thành niên bao gồm cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giam giữ và tù có thời hạn. Tuy nhiên, nhiều đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo cần tiếp tục nghiên cứu để vừa thể chế hóa được yêu cầu về xử lý nhân văn hơn đối với người chưa thành niên phạm tội; bên cạnh đó phải bảo đảm trật tự an toàn xã hội và bảo vệ nạn nhân.

Bà Mai Thị Phương Hoa, Đại biểu Quốc hội tỉnh Nam Định, phát biểu: "Chính sách hình sự dành cho người chưa thành niên phạm tội phải có tính cân đối, vừa đảm bảo phù hợp tâm sinh lý của người chưa thành niên nhưng cũng phải đảm bảo tính răn đe giáo dục họ trở thành những công dân tốt cho xã hội. Có một chuyên gia về pháp luật hình sự đã nói tại Hội thảo do Tòa án nhân dân tối cao tổ chức: các biện pháp xử lý đối với người chưa thành niên phạm tội phải mang tính nhân đạo, tuy nhiên không được thể hiện sự dễ dãi. Bởi nếu quá dễ dãi sẽ làm hỏng nhân cách khi người chưa thành niên đến tuổi trưởng thành. Do vậy các nội dung của Luật này phải theo tinh thần trên."

Ông Nguyễn Văn Huy, Đại biểu Quốc hội tỉnh Thái Bình, phát biểu: "Một mặt thể chế hóa yêu cầu xử lý nhân văn hơn đối với người chưa thành niên phạm tội, mở rộng hơn các biện pháp xử lý chuyển hướng có tính chất nhẹ hơn các hình phạt, giám sát, giáo dục theo quy định của Bộ Luật hình sự hiện hành. Mặt khác cần phải căn cứ hậu quả, tác hại, mặt khách quan của tội phạm trước khi quy định mức phạt đối với người chưa thành niên phạm tội để bảo đảm sự công bằng cũng như bảo đảm tính giáo dục, răn đe để góp phần hạn chế tình trạng người chưa thành niên phạm tội."

Về quy định phạt tiền được áp dụng đối với người chưa thành niên phạm tội, các đại biểu đề nghị chỉ nên áp dụng hình phạt tiền đối với những người chưa thành niên có thu nhập hoặc tài sản riêng và phải chứng minh được, không nên quy định cho phép người thân nộp thay.

Trong phiên làm việc sáng 21/6, với đa số Đại biểu Quốc hội biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết thành lập Đoàn giám sát chuyên đề “Việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường kể từ khi Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 có hiệu lực thi hành”. Đối tượng giám sát gồm: Chính phủ, Bộ Tài nguyên và Môi trường, các Bộ, cơ quan ngang Bộ có liên quan; Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan. Kết quả giám sát sẽ được trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ 10 (tháng 10/2025).

Cũng trong phiên làm việc sáng, với đa số đại biểu ấn nút biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật Lưu trữ sửa đổi.

Trong phiên làm việc buổi chiều, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Các tổ chức tín dụng.