Trước những diễn biến phức tạp, khó lường của tội phạm mua bán người hiện nay, việc sửa đổi Luật Phòng, chống mua bán người, tiếp tục hoàn thiện, thống nhất các văn bản, quy định pháp luật liên quan đến loại tội phạm phi nhân tính này đang là yêu cầu cấp thiết, khách quan.

Sau 12 năm thi hành Luật Phòng, chống mua bán người đến náy đã bộc lộ nhiều bất cập… Các văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn về phòng, chống mua bán người cũng hầu hết được ban hành từ 5 - 6 năm trước. Do đó nhiều quy định không còn phù hợp với tình hình, điều kiện kinh tế xã hội hiện nay. Điển hình là công tác xác định nạn nhân.

Ngoài ra, qua thực tiễn đấu tranh với loại tội phạm mua bán người cho thấy, đã phát sinh nhiều hành vi, phương thức mới có liên quan đến tội phạm mua bán người. Đơn cử như trước đây, các đối tượng sẽ gặp trực tiếp nạn nhân để làm quen, dụ dỗ sau đó cũng trực tiếp trao đổi, mua bán và giao nhận nạn nhân.

Thế nhưng, giờ đây hoạt động mua bán người hầu hết chỉ diễn ra trên không gian mạng, thông qua các tài khoản ảo trên mạng xã hội… Và việc trao đổi mua bán nạn nhân giờ đây là cả nam giới, phụ nữ, trẻ em trai, trẻ em gái, mua bán nội tạng, mua bán bào thai. Trong khi đó, hệ thống pháp luật hiện nay chưa theo kịp với diễn biến tình hình thực tế.

Điểm mới nổi bật trong dự thảo Luật Luật Phòng, chống mua bán người sửa đổi, đó là Luật đã lấy nạn nhân là trung tâm.

Theo đó, luật đã bổ sung những quy định nâng cao chế độ hỗ trợ đối với nạn nhân; bổ sung về khái niệm “người đang trong quá trình xác định là nạn nhân” và bổ sung chế độ hỗ trợ, bảo vệ đối với người đang trong quá trình xác định là nạn nhân.

Tại kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XV vừa qua, các đại biểu đánh giá cao Dự thảo luật đã bổ sung những nguyên tắc và chính sách quan trọng của Nhà nước về phòng, chống mua bán người như: chính sách hỗ trợ nạn nhân, người đang trong quá trình xác định là nạn nhân, quy định về miễn trách nhiệm hình sự và hành chính trong trường hợp nạn nhân bị ép buộc thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.

Việc bổ sung những nguyên tắc này là rất cần thiết, khẳng định sâu sắc hơn chính sách nhân đạo của Đảng, Nhà nước trong công tác phòng, chống mua bán người.

Rõ ràng, để nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống mua bán người trong tình hình mới, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp; trong đó, giải pháp trọng tâm, mang tính chiến lược là sớm hoàn thiện cơ sở pháp lý về phòng, chống mua bán người, sửa đổi Luật Phòng, Chống Mua Bán người là yêu cầu cấp thiết.