Theo đề xuất của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao việc ban hành nghị quyết nhằm bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể là nhóm dễ bị tổn thương. Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đề xuất nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026 và được thực hiện trong 3 năm tại một số tỉnh, thành phố như: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ, Quảng Ninh, Đắk Lắk, trừ trường hợp Quốc hội có quyết định khác.

Cơ bản tán thành với các nội dung của dự thảo Nghị quyết, tuy nhiên có ý kiến cho rằng việc dự thảo Nghị quyết quy định thẩm quyền của VKSND trong việc kiểm tra, xác minh, thu thập tài liệu, chứng cứ, trong đó nhiều nội dung thuộc thẩm quyền của Tòa án là không phù hợp. Ngoài ra, đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát các quy định nhằm tách bạch vai trò của VKSND với tư cách nguyên đơn và vai trò là cơ quan kiểm sát hoạt động tư pháp.

Khẳng định sự cần thiết ban hành nghị quyết thí điểm, tuy nhiên Chủ tịch Quốc hội lưu ý về giới hạn thí điểm, theo đó chỉ áp dụng tại một số địa phương có điều kiện thực hiện thí điểm; xác định thời gian thí điểm 2 năm hoặc 3 năm, sau đó tổng kết, nhân rộng.

Đặc biệt cần quan tâm đến nguồn nhân lực hiện có, tăng cường đào tạo về kỹ năng khởi kiện, thu thập chứng cứ và tham gia tố tụng dân sự. Cùng với đó, quan tâm phân bổ ngân sách để hỗ trợ thí điểm được đảm bảo; thiết lập cơ chế giám sát, phối hợp với cơ quan liên quan thành lập ban chỉ đạo và tổ công tác giám sát, đánh giá việc thí điểm thường xuyên, để đảm bảo tính minh bạch, khách quan.

Cũng trong phiên làm việc chiều nay, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã xem xét báo cáo tổng hợp kết quả giám sát văn bản quy phạm pháp luật thuộc lĩnh vực phụ trách của Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội năm 2024.