Cùng với sự phát triển mạnh mẽ, nhanh chóng của công nghệ thông tin, internet, hoạt động lợi dụng không gian mạng xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội cũng diễn biến phức tạp, nguy hiểm. Các đối tượng triệt để sử dụng, ứng dụng công nghệ tiên tiến cùng đặc tính ẩn danh, xuyên biên giới của không gian mạng để tiến hành các hoạt động tấn công mạng, gián điệp mạng, tuyên truyền chống phá Đảng, Nhà nước, kích động biểu tình, bạo loạn, khủng bố, sử dụng công nghệ cao phạm tội và các hoạt động vi phạm pháp luật.

Việc xây dựng lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ ngang tầm nhiệm vụ là yêu cầu cấp thiết, mang tính then chốt, đòi hỏi phải có chiến lược và bước đi cụ thể. Là một lực lượng còn non trẻ, tuy đã được quan tâm, đầu tư nâng cao tiềm lực, sức chiến đấu và có những bước phát triển vượt bậc, song lực lượng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao vẫn đang gặp nhiều khó khăn, thách thức.

Để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ công tác, lực lượng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao cần tiếp tục được tăng cường, củng cố, do đó, việc xây dựng lực lượng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao thật sự trong sạch, vững mạnh toàn diện là đáp ứng yêu cầu đòi hỏi từ thực tiễn của công cuộc bảo vệ an ninh, chủ quyền quốc gia, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trên không gian mạng.

Sau khi triển khai mô hình, tổ chức bộ máy mới của Bộ Công an, lực lượng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao đã được sắp xếp tinh gọn, tăng cường được sự lãnh đạo trực tiếp, tập trung của lãnh đạo Bộ đối với các mặt công tác; tạo định hướng tích cực trong hoạt động nghiệp vụ theo hướng chuyên sâu, bước đầu có sự chuyển biến mạnh mẽ và phát huy hiệu lực, hiệu quả công tác phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh với hoạt động của các thế lực thù địch, các loại tội phạm trên không gian mạng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đặt ra trong tình hình mới.

Lực lượng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ có nhiệm vụ mang tính đặc thù: tham mưu chiến lược, trực tiếp chiến đấu, quản lý nhà nước và kỹ thuật nghiệp vụ trên lĩnh vực an ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao. Trong khi đó, đội ngũ cán bộ cần đáp ứng được đòi hỏi vừa giỏi về công nghệ thông tin, vừa vững vàng về pháp luật và nghiệp vụ.

Khó khăn, thách thức đến từ chính đặc thù của lực lượng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao đó là chuyên môn công nghệ thông tin thuộc lĩnh vực nhiều ngành nghề, cơ quan, ban, ngành, đặc biệt là các doanh nghiệp và tập đoàn kinh tế lớn đang trong quá trình chuyển đổi số mạnh mẽ có nhu cầu thu hút nhân lực chất lượng cao.

Bên cạnh đó, môi trường làm việc của lực lượng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao thường xuyên tiếp xúc với thông tin xấu, độc, các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng; bản thân cũng trở thành đối tượng công kích, nói xấu, bôi nhọ của các đối tượng phản động, chống đối. Một số cán bộ công tác trong lĩnh vực phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao với tính chất nhạy cảm, phức tạp, đặt ra yêu cầu cao nhất về rèn luyện tư tưởng, đạo đức người Công an nhân dân, đặc biệt là về phòng, chống tham nhũng và suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống.

Thực tiễn công tác đảm bảo an ninh, an toàn mạng, an ninh, an toàn thông tin đã và đang đặt ra nhiều yêu cầu, đòi hỏi cần hoàn thiện, nâng cao, đó là: Thể chế pháp luật chưa kịp thời, chưa phù hợp với mô hình bộ máy mới của lực lượng Công an nhân dân, chưa theo kịp với tình hình chính trị, kinh tế, xã hội và an ninh trật tự biến đổi nhanh chóng, khó lường; Hiệu lực, hiệu quả hoạt động của lực lượng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao ở địa phương chưa cao, chưa tương xứng với yêu cầu nhiệm vụ, lực lượng mỏng, dàn trải; Đội ngũ cán bộ còn hạn chế về số lượng, trình độ chuyên môn chưa đồng đều, có thể giỏi về công nghệ thông tin nhưng lại hạn chế về nghiệp vụ hoặc ngược lại; Tiềm lực về cơ sở vật chất còn hạn chế, nhất là hệ thống trang thiết bị kỹ thuật chưa theo kịp yêu cầu, nhanh chóng bị lạc hậu, trang thiết bị kỹ thuật của lực lượng ở địa phương còn thiếu.

Trong khi đó, hoạt động tấn công mạng, gián điệp mạng; tình trạng lộ mất bí mật nhà nước, thu thập, mua bán trái phép thông tin, dữ liệu của tổ chức cá nhân diễn biến phức tạp, tinh vi; các thế lực thù địch triệt để lợi dụng không gian mạng để tuyên truyền phá hoại tư tưởng, kêu gọi kích động biểu tình, gây rối an ninh trật tự, tuyển lựa, lôi kéo, tập hợp lực lượng tổ chức các hoạt động chống phá; tội phạm lừa đảo, chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng diễn ra ngày càng phức tạp, các hoạt động vi phạm pháp luật diễn ra phổ biến.

Do vậy, mục tiêu xây dựng, phát triển lực lượng chuyên trách đảm nhiệm công tác bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội trên không gian mạng theo lô trình tiến thẳng lên hiện đại là yêu cầu cấp thiết đòi hỏi sự quyết tâm cao, nỗ lực lớn của cấp ủy, chính quyền các cấp; sự đồng lòng, hiệu quả của công tác phối hợp giữa các cấp, các ngành nhằm hiện thực hóa tiến trình xây dựng lực lượng Công an nhân dân thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, một số lực lượng tiến thẳng lên hiện đại mà Nghị quyết 12 của Bộ Chính trị đã xác định.

Không thể phủ nhận, không gian mạng đem lại cho con người nhiều tiện ích, nhất là khi cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư và chuyển đổi số trở thành xu hướng tất yếu của nhân loại, việc sử dụng mạng xã hội là nhu cầu chính đáng của mỗi tổ chức, cá nhân. Để không gian mạng hoạt động theo chiều hướng tích cực, phải nâng cao nhận thức của các cấp, ngành và mỗi công dân về vị trí, vai trò của mạng xã hội và tạo “thế trận lòng dân” vững chắc trên không gian này.

Lực lượng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao đang viết tiếp những trang sử hào hùng của lực lượng An ninh nhân dân. Trước sự phát triển không ngừng của khoa học công nghệ, các hành vi, phương thức hoạt động của tội phạm mạng đã ngày càng tinh vi và nhiều thủ đoạn hơn, đòi hỏi cần tăng cường tiềm lực cho lực lượng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao đủ năng lực bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội trên không gian mạng; xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc.

Hiện thực hóa các mục tiêu, chỉ tiêu của Nghị quyết 12 chính là nâng tầm vị thế, sức mạnh của lực lượng an ninh mạng ngang tầm nhiệm vụ, là tiền đề tạo môi trường lành mạnh, an toàn trên không gian mạng - trụ cột quan trọng thúc đẩy mạnh mẽ công cuộc chuyển đổi số.