Sức ảnh hưởng khổng lồ của KOLs trong thị trường Crypto

Trong thời đại truyền thông số, việc sử dụng KOL để quảng bá sản phẩm hay dự án không còn xa lạ. Với lĩnh vực tiền mã hóa, hiệu ứng này càng mạnh mẽ hơn, khi mỗi phát ngôn, mỗi bài chia sẻ của người nổi tiếng có thể làm giá một đồng token “bay” hàng chục phần trăm chỉ sau vài giờ.

Nhiều dự án tiền ảo tận dụng hình ảnh của người nổi tiếng để tạo cảm giác uy tín, an toàn, thậm chí đánh đồng với đầu tư công nghệ hợp pháp. Người hâm mộ, tin tưởng vào danh tiếng thần tượng, sẵn sàng rót vốn mà không kiểm chứng thông tin. Và khi dự án sụp đổ, họ là những người chịu thiệt đầu tiên.

Anh Nguyễn Đức Hiếu (Hà Nội) chia sẻ: “Tôi biết đến Shark Bình qua chương trình Shark Tank. Thấy anh ấy là một nhà đầu tư thành công, uy tín nên khi dự án AntEx được quảng bá rầm rộ, tôi cũng định đầu tư. Đến khi dự án bị phát hiện rút hết vốn của nhà đầu tư, tôi mới thấy may mắn vì chưa kịp xuống tiền.”

Bài học từ những vụ “thổi phồng” tiền ảo trên thế giới

Không chỉ ở Việt Nam, nhiều KOL quốc tế đã vướng lao lý vì quảng bá dự án crypto lừa đảo.

Kim Kardashian từng bị Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC) phạt 1,26 triệu USD vì quảng cáo đồng token EthereumMax (EMAX) mà không công bố khoản tiền thù lao 250.000 USD. Dự án này sau đó sụp đổ, khiến giá token mất hơn 98%.

YouTuber Logan Paul bị kiện vì dự án CryptoZoo, một “game NFT ảo” mà sản phẩm chưa bao giờ được hoàn thiện, khiến hàng chục nghìn người thiệt hại.

Ben Armstrong, một YouTuber nổi tiếng trong giới crypto, từng kiếm hơn 30.000 USD cho mỗi video quảng cáo. Khi anh hợp tác với dự án tiền số DistX, đội ngũ phát triển đã “rút thảm”, biến mất cùng toàn bộ vốn của nhà đầu tư, khiến đồng tiền giảm 99% giá trị, chỉ còn chưa tới một xu.

Theo thống kê của giới chuyên môn, nhiều KOL trên thế giới đã nhận tổng cộng hàng triệu USD để quảng bá cho các token rác – đồng tiền không có giá trị thực – góp phần thổi giá ảo và đẩy người dùng vào bẫy tài chính.

Ranh giới mong manh giữa “chia sẻ” và “tiếp tay”

Tại Việt Nam, không ít KOL từng xuất hiện trong các video, bài viết quảng bá tiền ảo với lời hứa “đem đến cơ hội đầu tư mới cho cộng đồng”. Phần lớn trong số họ khẳng định chỉ “làm truyền thông theo hợp đồng”, không tham gia dự án. Tuy nhiên, khi hậu quả xảy ra, sự im lặng ấy trở thành một phần của vấn đề.

Theo Luật sư Đào Thị Liên, Luật sư điều hành Công ty Luật Tiến Phong cho biết, KOL khi ký hợp đồng quảng cáo phải có nghĩa vụ kiểm chứng thông tin, đảm bảo nội dung không vi phạm pháp luật. Việc viện cớ “không biết dự án lừa đảo” không thể là căn cứ miễn trừ trách nhiệm.

“Nếu chứng minh được hậu quả thiệt hại phát sinh từ hành vi quảng cáo sai lệch, KOL có thể bị buộc bồi thường dân sự cho nhà đầu tư. Trong trường hợp họ biết rõ dự án không có giấy phép hoặc huy động vốn trái phép mà vẫn quảng bá, hoàn toàn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự,” – Luật sư Liên nhấn mạnh.

Theo Điều 174 Bộ luật Hình sự 2015, hành vi “tiếp tay” hoặc “đồng phạm” trong lừa đảo có thể bị phạt tù từ 6 tháng đến 20 năm, tùy mức độ nghiêm trọng và số tiền hưởng lợi.

Cần kiểm soát chặt hoạt động quảng cáo tài chính

Luật sư Liên cho rằng, cùng với sự phát triển của mạng xã hội, hoạt động quảng cáo – đặc biệt là trong lĩnh vực tài chính và tiền mã hóa – cần có quy định rõ ràng hơn về trách nhiệm người nổi tiếng.

“Nên bổ sung các chế định kiểm soát nội dung quảng cáo trên các nền tảng phổ biến như YouTube, Facebook. Nếu cụ thể và đồng bộ hơn, có thể xem xét bổ sung tội danh mới liên quan đến giao dịch bằng công cụ thanh toán ảo hoặc tội phạm về tiền ảo vào Bộ luật Hình sự,” Luật sư Đào Thị  Liên đề xuất.

Đây là hướng đi cần thiết để ngăn chặn tình trạng lợi dụng hình ảnh cá nhân nhằm quảng bá cho những dự án không rõ ràng – đặc biệt trong bối cảnh dòng tiền ảo đang chảy mạnh và chưa có hành lang pháp lý chặt chẽ.

Trách nhiệm song hành với sức ảnh hưởng

KOL không chỉ là gương mặt truyền thông, họ còn là người dẫn dắt xu hướng và niềm tin của hàng triệu người theo dõi. Chính vì vậy, mỗi phát ngôn, mỗi bài đăng quảng bá cần được cân nhắc kỹ lưỡng.Sức ảnh hưởng càng lớn, trách nhiệm càng cao – nhất là khi những nội dung liên quan đến tài chính có thể gây thiệt hại thật cho người khác.

Việc siết chặt kiểm soát nội dung quảng cáo, đồng thời nâng cao nhận thức của cộng đồng về rủi ro đầu tư, là cách duy nhất để thị trường phát triển lành mạnh. Cả người nổi tiếng lẫn nhà đầu tư đều cần hiểu rằng danh tiếng không thể thay thế kiểm chứng, và “cơ hội vàng” đôi khi chỉ là chiếc bẫy được bọc trong ánh hào quang.

Trong kỷ nguyên số, sức mạnh của truyền thông có thể biến một dự án nhỏ thành “cơn sốt đầu tư”, nhưng cũng có thể khiến hàng nghìn người mất trắng. Khi các KOL chưa ý thức hết trách nhiệm của mình, mỗi lời nói quảng bá thiếu kiểm chứng đều có thể là nhát dao đâm vào túi tiền người khác.

Giữa ranh giới mong manh giữa “chia sẻ cơ hội” và “tiếp tay lừa đảo”, điều cần thiết hơn hết là sự minh bạch, trung thực và trách nhiệm với công chúng. Bởi chỉ khi người ảnh hưởng hành động có trách nhiệm, truyền thông mới thực sự là kênh lan tỏa tri thức – chứ không trở thành công cụ cho những giấc mơ ảo mang tên crypto./.