Bước tiến vượt bậc trong Luật Đất đai (sửa đổi)

Bảng giá đất sẽ được ban hành hằng năm từ ngày 1/1/2026. Theo đó, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm trình HĐND cấp tỉnh quyết định điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung bảng giá đất để công bố và áp dụng từ ngày 1/1 của năm tiếp theo hoặc điều chỉnh, sửa đổi, bổ sung trong năm.

Theo TS Phạm Anh Tuấn, quy định này giúp các UBND các tỉnh, thành phố, Chủ tịch UBND cấp huyện chủ động hơn trong quá trình xây dựng và ra quyết định ban hành Bảng giá đất và giá đất cụ thể. Đồng thời, phải chịu trách nhiệm trong các quyết định về giá đất dựa trên các nguyên tắc, căn cứ, phương pháp định giá đất theo quy định của Luật. Từ đó, đẩy nhanh quá trình đầu tư, thực hiện các dự án phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn được kịp thời nhằm mục tiêu đạt hiệu quả cao và bền vững trong công tác quản lý và sử dụng đất đai.

TS Phạm Anh Tuấn, Trưởng khoa Quản lý đất đai, Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội cho biết: Nhà nước đưa ra nguyên tắc, phương pháp, căn cứ lập giá đất, căn cứ nào để lập bảng giá đất hàng năm, căn cứ nào để xây dựng bảng giá đất cụ thể thì Luật có quy định cụ thể. Dựa trên những căn cứ, nguyên tắc đó, Chủ tịch UBND các tỉnh đưa ra bảng giá đất và giá đất cụ thể, và chịu trách nhiệm pháp lý cũng như tính trách nhiệm của mình với việc Nhà nước giao quyền cho mình. Đó là cái chủ động trong Luật Đất đai mới mà tôi đánh giá là rất cao, nó sẽ khơi thông được đầu tư, cũng như tạo ra một dòng chảy đầu tư cho các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài thuận lợi hơn.

Theo Luật, bảng giá đất được xây dựng theo khu vực, vị trí. Đối với khu vực có bản đồ địa chính số và cơ sở dữ liệu giá đất thì xây dựng bảng giá đất đến từng thửa đất trên cơ sở vùng giá trị, thửa đất chuẩn. Việc này không chỉ trao quyền chủ động cho các địa phương mà còn giúp bảng giá đất phù hợp với thực tế mỗi nơi và biến động thị trường, đảm bảo hài hòa lợi ích vì bảng giá đất được sử dụng để làm căn cứ trong nhiều trường hợp.

PGS. TS Bùi Thị An, Viện trưởng Viện tài nguyên, môi trường và phát triển cộng đồng bày tỏ: Ở đây chúng ta phải đảm bảo hài hòa lợi ích cho 3 bên Nhà nước – Doanh nghiệp và người dân mà ta luôn lấy dân làm gốc, vì vậy tôi thấy việc quyết định bảng giá đất hàng năm là rất phù hợp vì chúng ta là cơ chế thị trường, mà thị trường thì luôn luôn phát triển, luôn luôn biến động, luôn luôn thay đổi. Tóm lại tôi thấy việc này hoàn toàn phù hợp với sự phát triển của thực tiễn mà chỉ phù hợp với thực tiễn thì mới có thể phát triển bền vững được.

Liên quan đến việc xây dựng bảng giá đất hàng năm, giao Chính phủ quy định chi tiết để bảo đảm bảng giá đất sẽ được cập nhật phù hợp với thực tế. Theo thống kê sơ bộ, bên cạnh nội dung này, có khoảng 65 điều khoản giao Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật Đất đai (sửa đổi), do đó, trong vòng một năm tới, trước khi Luật chính thức có hiệu lực, Chính phủ cần sớm ban hành các Nghị định để hướng dẫn thi hành 65 điều khoản này…

Ông Phan Đưc Hiếu, Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế của Quốc hội chia sẻ: Chúng tôi rất mong muốn, Chính phủ sớm có một kế hoạch cụ thể để triển khai, thi hành Luật này. Trong đó cũng nên có xác định những Nghị định chính xác hơn những Nghị định sẽ được hướng dẫn ban hành thi hành. Thậm chí cũng phải xác định luôn cơ quan nào làm đầu mối chủ trì, tham mưu, soạn thảo các Nghị định này. Tôi cho rằng có những nghị định, cơ quan chủ trì, soạn thảo, tham mưu tiếp tục là Bộ Tài nguyên và Môi trường nhưng cũng có Nghị định buộc phải giao cho cơ quan khác như cơ quan về Tài chính để tham mưu các nghị định về tài chính.

Có thể thấy, việc hoàn thiện chính sách, pháp luật về đất đai luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt của Đảng và Nhà nước. Trong đó, cơ sở chính trị quan trọng là Nghị quyết 18 của Ban Chấp hành Trung ương. Việc Luật Đất đai (sửa đổi) bỏ khung giá đất, bổ sung nhiều quy định về xây dựng, áp dụng bảng giá đất hàng năm theo nguyên tắc thị trường, khách quan, minh bạch được kỳ vọng sẽ bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư; góp phần quan trọng thúc đẩy phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.