Cần sớm tháo gỡ điểm nghẽn cho điện khí LNG

Điểm nghẽn hợp đồng mua bán điện

Nhà máy điện Nhơn Trạch 3&4 đặt tại thành phố Đồng Nai là dự án trọng điểm quốc gia, do Tổng công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam (PV Power) là chủ đầu tư, với tổng mức đầu tư 1,4 tỉ USD, công suất 1.624MW. Đây là dự án nhà máy điện sử dụng nhiên liệu khí LNG đầu tiên tại Việt Nam. Khi chính thức phát điện thương mại, dự án sẽ bổ sung hơn 9 tỉ kWh điện thương phẩm/năm cho hệ thống điện, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Từ 1.1.2026, nhà máy điện Nhơn Trạch 3&4 chính thức tham gia thị trường điện cạnh tranh, song vướng mắc lớn nhất cho đến thời điểm này là việc PV Power và Tổng công ty Điện lực Việt Nam (EVN) chưa thống nhất được Hợp đồng sửa đổi, bổ sung số 02 của hợp đồng mua bán điện (PPA) giữa hai bên liên quan đến tỷ lệ sản lượng điện hợp đồng tối thiểu dài hạn (Qc) đối với Nhà máy điện Nhơn Trạch 3&4.

Ngày 31.3.2026, PV Power đã có văn bản gửi EVN và Công ty Mua bán điện (EPTC) đề nghị đẩy nhanh tiến độ Hợp đồng sửa đổi, bổ sung số 02. Tiếp đến, ngày 29.4.2026, PV Power tiếp tục có văn bản về vấn đề này gửi EVN, trong đó nêu rõ việc chưa thống nhất được các điều khoản nêu trong Hợp đồng sửa đổi, bổ sung số 02 gây áp lực lớn đến dòng tiền hoạt động sản xuất kinh doanh và các chi tiêu tài chính của PV Power. Theo văn bản, việc này cũng “ảnh hưởng trực tiếp và nghiêm trọng đến khả năng trả nợ cả gốc và lãi vay lên tới 8,2 tỉ đồng/ngày. Đặc biệt, áp lực thanh toán ngay tiền nhiên liệu khí LNG là 1.400 tỉ đồng/tháng, việc chậm trễ ký kết, thanh toán có thể khiến nhà cung cấp từ chối cấp LNG cho Nhà máy điện Nhơn Trạch 3&4, gây rủi ro cho an ninh hệ thống điện quốc gia.

PV Power cũng nhấn mạnh về nguy cơ giảm sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư, đồng thời cản trở nỗ lực dẫn dắt dòng vốn vào các dự án năng lượng trọng điểm tại Việt Nam, nhất là các dự án nhà máy điện khí LNG.

Các nhà đầu tư lên tiếng

Trong định hướng phát triển nguồn điện quốc gia, LNG được xem là nguồn điện chuyển tiếp nhằm thay thế dần một phần nhiệt điện than và bổ sung tính linh hoạt cho hệ thống khi năng lượng tái tạo tăng nhanh. Theo định hướng trong Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, đến năm 2030 Việt Nam dự kiến phát triển hơn 20.000 MW điện khí LNG. Đây được xem là một trong những cấu phần quan trọng của quá trình chuyển dịch năng lượng trong giai đoạn tới.

Tuy vậy, vấn đề của nhà máy điện Nhơn Trạch 3&4 liên quan đến tỷ lệ sản lượng điện hợp đồng tối thiểu dài hạn (Qc) được các nhà đầu tư LNG đặc biệt quan tâm. Bởi lẽ Qc có ý nghĩa rất lớn đối với khả năng huy động vốn của dự án. Với cơ chế này, phần sản lượng điện tương ứng với Qc sẽ được bên mua điện cam kết thanh toán theo hợp đồng dài hạn, giúp nhà đầu tư duy trì dòng tiền ổn định để trả nợ vay và bảo đảm hiệu quả tài chính.

Nghị định 56/2025/NĐ-CP ban hành ngày 3.3.2025, trong Điều 15 quy định: Sản lượng hợp đồng tối thiểu dài hạn (Qc) không thấp hơn 65% sản lượng điện phát bình quân nhiều năm của dự án điện khí, thời gian áp dụng không quá 10 năm.

Việc PV Power thúc giục EVN đẩy nhanh tiến độ Hợp đồng sửa đổi, bổ sung số 02 chính là để phù hợp với các điều khoản nêu trong Nghị định 56/2025/NĐ-CP.

Mới đây, Bộ Công Thương đã công bố báo cáo tổng hợp, tiếp thu và giải trình ý kiến góp ý đối với dự thảo sửa đổi Khoản 4 Điều 15 Nghị định 56/2025/NĐ-CP - văn bản quy định chi tiết một số điều của Luật Điện lực liên quan đến quy hoạch, đầu tư và đấu thầu dự án điện lực.

Nội dung được quan tâm nhiều nhất là cơ chế xác định “sản lượng điện hợp đồng tối thiểu dài hạn” (Qc) đối với các dự án điện khí LNG nhập khẩu khi dự thảo nâng Qc từ 65% lên 75%. Tuy nhiên, góp ý vào dự thảo, Liên danh nhà đầu tư dự án LNG Hải Lăng 1 nêu: “Mặc dù chúng tôi trân trọng ghi nhận đề xuất trong Dự thảo sửa đổi về việc nâng tỷ lệ sản lượng điện hợp đồng tối thiểu dài hạn (Qc) từ 65% trong 10 năm lên 75% trong 15 năm, chúng tôi kính báo cáo rằng điều chỉnh này chưa đủ để giải quyết các rào cản cốt lõi về tính khả thi để thu xếp tài chính”.

Trong khi đó, Công ty Cổ phần Năng lượng VinEnergo đề xuất nâng mức tối thiểu sản lượng điện hợp đồng tối thiểu khi ký kết hợp đồng mua bán điện từ mức 75% như quy định tại Dự thảo Nghị định lên 95%.Nâng thời gian áp dụng sản lượng điện hợp đồng tối thiểu khi ký kết hợp đồng mua bán điện từ 15 năm như quy định tại Dự thảo Nghị định lên 25 năm.

Công ty Cổ phần đầu tư Nam Trung đề nghị áp dụng mức Qc tối thiểu 90% trong 20 năm vận hành đối với các dự án COD trước ngày 31.12.2031.

Ở chiều ngược lại, EVN lại cho rằng: “Việc đề xuất nâng tỷ lệ sản lượng điện hợp đồng tối thiểu dài hạn từ 65% lên 75% cần được cân nhắc cẩn thận. Trên thực tế, mức điều chỉnh này có thể chưa giải quyết triệt để bài toán thu hút đầu tư do nhiều nhà đầu tư vẫn kỳ vọng tỷ lệ cao hơn, trong khi đồng thời có thể làm gia tăng đáng kể chi phí mua điện của hệ thống”.

EVN đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc tiếp tục giữ mức tỷ lệ Qc tối thiểu như quy định hiện hành (65%) và nghiên cứu thêm các giải pháp phù hợp nhằm tháo gỡ khó khăn trong thu hút đầu tư nguồn điện, đồng thời hạn chế các rủi ro về chi phí mua điện của hệ thống.

Trong khi chờ nghị định mới sửa đổi, bổ sung Nghị định 56/2025/NĐ-CP thì vấn đề của nhà máy điện Nhơn Trạch 3&4 cần sớm có lối ra. Trong bối cảnh nhiều dự án điện khí LNG đang được triển khai thì việc tháo điểm nghẽn về tỷ lệ sản lượng điện hợp đồng tối thiểu dài hạn sẽ mở ra kỳ vọng phát triển điện khí, góp phần phát triển năng lượng phục vụ tăng trưởng 2 con số. Đặc biệt, thực hiện mục tiêu cốt lõi là đảm bảo vững chắc nguồn cung năng lượng cho phát triển nhanh, bền vững, gắn liền với quá trình chuyển đổi xanh và thực hiện cam kết phát thải ròng bằng 0 mà Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã đề ra.

Theo Báo Lao Động