Nguyên nhân CPI quý I/2023 tăng cao đầu tiên là do nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng tăng 7,17% so với cùng kỳ năm trước (tác động làm CPI tăng 1,35 điểm phần trăm) vì giá xi măng, sắt, thép, cát tăng theo giá nguyên nhiên vật liệu đầu vào và giá thuê nhà ở tăng cao.

Đồng thời, giá các mặt hàng thực phẩm tăng 4,41% (tác động làm CPI tăng 0,94 điểm phần trăm) chủ yếu do nhu cầu tiêu dùng trong dịp Tết Nguyên đán tăng.

Cũng theo Tổng cục Thống kê, lạm phát cơ bản tháng 3/2023 tăng 0,22% so với tháng trước, tăng 4,88% so với cùng kỳ năm trước. Trong quý I/2023, lạm phát cơ bản bình quân tăng 5,01% so với bình quân cùng kỳ năm 2022, cao hơn mức CPI bình quân chung (tăng 4,18%).

Nguyên nhân lạm phát tăng cao chủ yếu do bình quân giá xăng dầu trong nước quý I/2023 giảm 11,09% so với cùng kỳ năm trước là yếu tố kiềm chế tốc độ tăng của CPI nhưng thuộc nhóm hàng được loại trừ trong danh mục tính lạm phát cơ bản

Ngân hàng đồng loạt giảm lãi suất tiết kiệm

Hơn chục ngân hàng đã điều chỉnh biểu lãi suất tiết kiệm với mức giảm từ 0,1 - 0,7% kỳ hạn 12 tháng trong nửa tháng qua, đưa mặt bằng lãi suất chung về dưới 9%.

Trước đó, Hiệp hội Ngân hàng đã kêu gọi các ngân hàng đồng thuận giảm lãi suất về mức tối đa 9,5%/năm vào giữa tháng 12. Ðến đầu tháng 3, lãi suất tiếp tục giảm, dao động từ 8,2 - 8,7%/năm.

Hiện Ngân hàng Nhà nước đang quy định lãi suất cho vay ngắn hạn tối đa bằng đồng Việt Nam (ở mức 5,5%/năm) của tổ chức tín dụng đối với một số lĩnh vực ưu tiên theo chủ trương của Chính phủ (nông nghiệp nông thôn, xuất khẩu, doanh nghiệp nhỏ và vừa, công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao).

Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước cũng đã chỉ đạo các tổ chức tín dụng tiết giảm tối đa chi phí hoạt động, thủ tục hành chính, các khoản chi không cần thiết để phấn đấu giảm lãi suất cho vay, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp, cá nhân phục hồi sản xuất kinh doanh.

Để đáp ứng nhu cầu vốn tín dụng, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục rà soát, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận vốn; yêu cầu tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí hoạt động, nâng cao hiệu quả kinh doanh để có điều kiện giảm lãi suất cho vay ở mức hợp lý.