Trong nhiều năm qua, câu hỏi mà người nông dân trồng cam, bưởi, chanh leo và xoài tại Sơn La, Hòa Bình và các vùng phụ cận quan tâm, đó là "cần phải làm gì để đảm bảo chất lượng và mẫu mã sản phẩm cây ăn quả để bán cho nhà máy lớn, đảm bảo đầu ra ổn định"? Và câu hỏi đó đã được giải đáp kể từ khi Tập đoàn TH triển khai xây dựng Nhà máy chế biến hoa quả tươi ở bản Co Chàm, xã Lóng Luông, huyện Vân Hồ.

Đây cũng là hy vọng về đầu ra cho các loại trái cây ngon của Sơn La như cam, chanh leo, sơn tra, nhãn, xoài…, tạo điều kiện cho các hộ gia đình, hợp tác xã kết nối chuỗi sản xuất, tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp bền vững.

Chia vui cùng nông dân các dân tộc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Tòng Thị Phóng đánh giá, có nhà máy sử dụng công nghệ hiện đại bậc nhất thế giới tại Sơn La là một bước đột phá trong nông nghiệp hàng hóa cho tỉnh Sơn La, góp phần thực hiện một cách bền vững chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước, góp phần nâng tầm kinh tế vùng phên dậu, xây dựng và bảo vệ biên cương của Tổ quốc.

Bà Tòng Thị Phóng tin tưởng đây sẽ là mô hình Hợp tác xã kiểu mới, chủ động ứng dụng công nghệ cao khi người nông dân được tập hợp lại, cùng tự nguyện liên kết sản xuất, để không ai bị bỏ lại phía sau.

Việc xuất hiện Nhà máy chế biến hoa quả tươi và thảo dược Vân Hồ của Tập đoàn TH không chỉ giúp các nông hộ mạnh dạn đầu tư mở rộng vùng trồng, mà họ còn cảm thấy yên tâm hơn, không sợ thương lái ép giá, phải bán tháo hoặc bỏ thối trái cây trong vườn.

Với công suất dự kiến khoảng 300 tấn rau quả tươi mỗi ngày. Nhà máy chế biến hoa quả tươi và thảo dược Vân Hồ nằm trong tốp đầu các nhà máy trên cả nước về công suất chế biến quả. Đây là nhà máy đầu tiên tại Việt Nam chế biến nước quả cam, nhãn dạng cô đặc và cũng là nhà máy đầu tiên sẽ bao thầu hết sản phẩm nhãn của Sơn La.

Đây cũng là nhà máy sử dụng các công nghệ mới và hiện đại nhất thế giới trong sản xuất nước quả: Công nghệ trích ly chuyên dụng hoàn toàn tự động, thiết bị cô đặc dạng tấm bản tiên tiến, công nghệ chế biến áp suất cao HPP. Đặc biệt, với quả nhãn, điều này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng vì hiện Sơn La có sản lượng lớn nhất toàn quốc với gần 100.000 tấn, giá bán vụ nhãn vừa qua chỉ giao động 5000-8000 đồng/kg.

Vui mừng được tuyển dụng vào làm công nhân nhà máy chế biến hoa quả tươi và thảo dược Vân Hồ, anh Triệu Vãn Minh, bản Hang Trùng 1 – xã Vân Hồ, huyện Vân Hồ (người dân tộc Dao) cho biết, cả gia đình tôi rất vui và tự hào kể từ khi tôi được tuyển dụng vào làm công nhân nhà máy. Trong hoàn cảnh cuộc sống rất khó khăn vì đại dịch Covid-19, tôi vẫn có được công ăn việc làm ổn định với mức lương khởi điểm 7 triệu đồng, được đào tạo, tập huấn bài bản và có đầy đủ chế độ phúc lợi. Làm ở đây, tôi vừa được sống gần gia đình, vừa có cơ hội đóng góp vào sự phát triển của nhà máy TH, lại vừa giúp quê hương phát triển các tiềm năng kinh tế.

Ông Hoàng Văn Chất, Giám đốc Hợp tác xã Trường Tiến, xã Chiềng Ban, huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La cho biết:  HTX Trường Tiến được thành lập 3 năm nay, tuy đã đăng ký theo tiêu chuẩn VietGap, phân bón chủ yếu dùng phân hữu cơ là chính. Chất lượng quả được bên Quản lý nông lâm sản khu vực 2 phía Bắc hàng năm kiểm tra thường xuyên đảm bảo tiêu chuẩn VietGap. Nhưng mấy năm nay, HTX chúng tôi tiêu thụ hoa quả vẫn rất manh mún, không đảm bảo thường xuyên được. Tôi nghĩ, nếu có nhà máy TH phối hợp với bà con nông dân thì tiêu thụ nông sản sẽ ổn định hơn.

Với Trung tá Nguyễn Quốc Việt, Trưởng Công huyện Vân Hồ, thì việc Nhà máy chế biến hoa quả tươi Vân Hồ đi vào hoạt động không chỉ là tin vui đối với phát triển kinh tế ở địa phương mà còn là niềm vui của những người làm công tác giữ gìn ANTT ở địa phương vốn được coi là điểm nóng ma túy vùng Tây Bắc.

Toàn tỉnh Sơn La hiện có 72.000 ha tổng diện tích cây ăn quả và cây táo mèo, tăng gấp 3 lần so với diện tích năm 2015, là tỉnh có diện tích cây ăn quả đứng thứ hai trên toàn quốc. Tỉnh cũng xây dựng được 90 chuỗi cung ứng quả an toàn, 161 mã số vùng trồng 4.300 ha cây ăn quả xuất khẩu sang Trung Quốc, Mỹ, Úc…Tuy vậy, nguồn lực đất đai và tiềm năng phát triển diện tích cây ăn quả vẫn còn rất lớn. Theo đánh giá của UBND tỉnh Sơn La, Nhà máy đi vào hoạt động sẽ có sức lan tỏa lớn thúc đẩy các cộng đồng doanh nghiệp, hợp tác xã và các hộ dân trong sản xuất, kinh doanh nông nghiệp gắn với chế biến; đồng thời, Nhà máy là hạt nhân để gây dựng tiếp các vùng trồng hoa quả đặc sản, đưa thương hiệu hoa quả của tỉnh Sơn La vươn xa hơn nữa.

Về quy hoạch vùng nguyên liệu, Tập đoàn TH dự kiến triển khai liên kết với nông dân các vùng trồng hoa quả trọng điểm ở Sơn La như các huyện trồng nhãn Sông Mã, Mai Sơn, Yên Châu; huyện Vân Hồ; vùng cam ngon nổi tiếng ở huyện Phù Yên, Yên Châu, Mộc Châu. Bên cạnh đó, nhà máy cũng mở rộng sang Cao Phong, Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình; Vân Hội – Yên Bái.

Trong đó, Tập đoàn sẽ triển khai dự án liên kết với nông dân thông qua các hợp tác xã công nghệ cao đưa nông dân đi theo chuỗi sản xuất khép kín, bắt đầu từ khâu nguyên liệu, cùng nông dân làm kinh tế dưới tán rừng, xây dựng nền kinh tế xanh, kinh tế tri thức, phát huy nguồn gen quý của các cây bản địa để sản xuất các sản phẩm hoàn toàn từ thiên nhiên, vì sức khỏe cộng đồng, phát triển nông nghiệp bền vững tại Sơn La và vùng Tây Bắc.

Dâu tây Trung Quốc đội lốt dâu tây Đà Lạt

Những năm trở lại đây, hiện tượng hoa quả Trung Quốc đội lốt hoa quả vùng miền diễn ra ngày càng nhiều. Không ít vụ việc đã bị phát hiện, xử lý, không chỉ gây tổn thất cho hàng hóa nội địa mà còn phá vỡ lợi thế cạnh tranh của hoa quả Việt Nam tại thị trường quốc tế. Nhiều tiểu thương vì hám lợi nên không ngần ngại nhập hoa quả Trung Quốc, với dư lượng thuốc bảo vệ vượt quá mức cho phép, rồi sau đó phù phép, quảng cáo là đặc sản trong nước để bán cho người tiêu dùng.