Trong hơn 2 tuần qua, toàn cầu đang đối diện với mối lo ngại chung về an ninh lương thực, khi các cường quốc xuất khẩu nông sản chuyển từ việc xuất khẩu sang tích trữ.

El Nino đã ảnh hưởng đến sản lượng lương thực, gây ra sự di chuyển khó đoán. Tình hình nóng lên khi Ấn Độ, UAE và sau đó là Nga cùng thực hiện lệnh cấm xuất khẩu gạo.

Nhiều quốc gia đã bắt đầu mua gạo để tích trữ, dẫn đến tình trạng cầu vượt cung và liên tục làm tăng giá gạo. Với vị thế hàng đầu trong xuất khẩu gạo, đây là cơ hội cho ngành gạo Việt Nam tăng cường hoạt động xuất khẩu.

Thực tế cho thấy, giá gạo của Việt Nam đã lên rất cao, gạo 5% tấm của Việt Nam đang được chào bán 568 USD/ tấn và là mức cao nhất trong hơn 10 năm trở lại đây. Giá gạo 5% tấm của Thái Lan tăng 6 USD/tấn, lên mức 541 USD/tấn.

Cơ hội lớn thì đã thấy rõ nhưng theo các đơn vị sản xuất, kinh doanh gạo, thách thức đi đôi cũng không hề nhỏ như về nguồn vốn, nhân lực... Đặc biệt nhất là về đảm bảo vùng nguyên liệu ổn định. Khi giá gạo toàn cầu đang có xu hướng “nhảy múa” như hiện nay các doanh nghiệp rất thận trọng trong việc ký kết hợp đồng mới.

Trước những cơ hội và thách thức mà ngành lúa gạo đang đối diện, Thủ tướng Phạm Minh Chính vừa ký ban hành Chỉ thị về việc đảm bảo vững chắc an ninh lương thực quốc gia và thúc đẩy sản xuất, xuất khẩu gạo bền vững.

Bộ Công Thương cũng đề nghị Hiệp hội và Thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo triển khai thực hiện nghiêm túc Nghị định của Chính phủ về kinh doanh xuất khẩu gạo; thường xuyên duy trì mức dự trữ lưu thông tối thiểu theo quy định, đảm bảo cân đối xuất khẩu và tiêu dùng nội địa, góp phần bình ổn giá thóc, gạo tại thị trường trong nước.