Hết thời livestream bán hàng giả trên mạng

Từ một chiếc điện thoại, hàng nghìn đơn hàng có thể được chốt trong vài giờ. Nhưng cũng từ đó, hàng giả, hàng kém chất lượng có thể nhanh chóng đến tay người tiêu dùng.

Ngày 10/8, Công an tỉnh Phú Thọ khởi tố vụ án, khởi tố 21 bị can về tội “Lừa dối khách hàng”, liên quan hoạt động sản xuất, kinh doanh và quảng cáo các sản phẩm Đông y trên mạng xã hội. Những đối tượng này đã dùng hình ảnh người nổi tiếng bị chỉnh sửa, cắt ghép, rồi thổi phồng công dụng sản phẩm. Tất cả được sử dụng để tạo niềm tin và thúc đẩy khách hàng mua hàng.

Với người mua, chỉ một cú chạm màn hình. Nhưng nguồn gốc sản phẩm, người bán thực sự là ai lại không phải lúc nào cũng rõ.

Một video review có thể là quảng cáo. Một phiên livestream có thể là một cửa hàng. Và một cú “chốt đơn” cũng đồng nghĩa với một giao dịch có trách nhiệm pháp lý.

Ngay cả các sàn thương mại điện tử cũng không đứng ngoài cuộc. Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế mới đây yêu cầu gỡ khẩn sản phẩm Slimaura Care x3 khỏi Shopee, Lazada do có dấu hiệu vi phạm quy định về công bố sản phẩm.

Luật Thương mại điện tử đang tạo ra một cuộc chơi khác: người bán phải minh bạch; người livestream phải chịu trách nhiệm với nội dung giới thiệu; nền tảng phải tăng cường kiểm soát.

Tại Hà Nội, việc giám sát được mở rộng từ tài khoản, livestream đến kho hàng phía sau. Thành phố đặt mục tiêu trong năm 2026, số vụ vi phạm sở hữu trí tuệ được phát hiện, xử lý tăng ít nhất 20%, cùng ít nhất 5 đợt cao điểm chống hàng giả.

Khi bán hàng không còn chỉ là “nói gì trên livestream”, mà là bán gì, bán từ đâu và ai chịu trách nhiệm, những khoảng trống từng được lợi dụng trên môi trường số sẽ ngày càng bị thu hẹp.

Livestream vẫn còn đất để phát triển. Nhưng với hàng giả, quảng cáo sai sự thật và những người bán hàng núp sau màn hình, “đất diễn” đang ngày càng hẹp lại, còn trách nhiệm pháp lý thì không thể né tránh.