Từ ngày 1/8/2020 EVFTA có hiệu lực, khoảng 94% trong tổng số 547 dòng thuế nhóm hàng rau, quả tươi và chế biến được EU cắt giảm về 0%, trong đó có nhiều mặt hàng rau, quả có thế mạnh xuất khẩu của Việt Nam. Tuy vậy sau 2 năm hiệp định này chính thức đi vào thực thi dù đã có sự tăng trưởng đáng kể về kim ngạch xuất khẩu nhưng rõ ràng chưa tương xứng với tiềm năng của ngành nông sản.

Một trong những lý do chính dẫn đến việc ngành rau quả chưa thực sự tạo được sự bứt phá trong xuất khẩu sang thị trường châu Âu là vướng rào cản kỹ thuật, hay còn gọi là những khung pháp lý của thị trường này. Một thị trường lớn nhưng- nổi tiếng trong việc đặt ra nhiều quy định rất khắt khe. Trong khi đó phần lớn sản phẩm rau quả Việt Nam xuất sang thị trường này đều ở dạng thô, nên sẽ gặp khó khăn theo hướng domino, nghĩa là một chuỗi phản ứng liên hoàn, nếu một vài sản phẩm không đáp ứng được yêu cầu về an toàn thực phẩm sẽ ảnh hưởng dây chuyền tới hàng loạt sản phẩm khác.

Mới đây một vài mặt hàng rau quả tươi của Việt Nam không đảm bảo an toàn kiểm dịch thực vật mà EU đã muốn cấm toàn bộ rau quả nhập khẩu từ Việt Nam. Do đó, việc phải thay đổi sản xuất theo hướng hữu cơ là chìa khóa để ngành rau quả có thể khai thác tốt hơn thị trường này.

Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, đến năm 2021, diện tích đất nông nghiệp hữu cơ Việt Nam mới chỉ đạt hơn 174.000ha, đứng thứ 9 trên 10 nước có diện tích đất nông nghiệp hữu cơ lớn nhất châu Á. Sản phẩm nông nghiệp hữu cơ xuất khẩu đi 180 nước trên thế giới, với kim ngạch 335 triệu USD/năm. Tuy nhiên, diện tích đất làm hữu cơ chỉ đạt khoảng 1,4% tổng diện tích đất nông nghiệp.

Do đó, mục tiêu đến năm 2030 diện tích đất nông nghiệp sản xuất hữu cơ đạt khoảng 2,5 -3 % tổng diện tích đất nông nghiệp, giá trị sản phẩm trên 1 ha đất hữu cơ cao gấp 1,5 -1,8 lần so với sản xuất phi hữu cơ, đem lại sức khỏe cho người tiêu dùng và hiệu quả kinh tế cho nông dân, doanh nghiệp.