Hiện nay, Mỹ, Châu âu, Nhật Bản và Hàn Quốc vẫn là bốn thị trường tiêu thụ lớn nhất, chiếm trên 80% kim ngạch xuất khẩu gỗ của Việt Nam. Đặc biệt, Mỹ một mình chiếm tới hơn 50% tổng giá trị. Sự phụ thuộc này khiến doanh nghiệp đối mặt với rủi ro lớn khi các nước siết chặt chính sách thương mại hoặc áp dụng các hàng rào kỹ thuật. Mỹ và Châu âu đang gia tăng yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, chứng chỉ rừng bền vững, thậm chí là tính toán dấu chân carbon trong sản phẩm. Nếu không chuẩn bị từ sớm, doanh nghiệp gỗ Việt Nam có thể mất lợi thế cạnh tranh, dù giá thành rẻ.

Trước bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp ngành gỗ đang đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường và nâng cấp chuỗi giá trị sản phẩm. Đặc biệt tìm kiếm các thị trường mới nổi để có thêm nhiều đơn hàng cho giai đoạn cuối năm.

Ngành gỗ Việt Nam hướng tới mục tiêu Net Zero với các sản phẩm mới, thân thiện môi trường. Đây không chỉ là xu thế tất yếu mà còn là yêu cầu khắt khe từ nhiều thị trường xuất khẩu lớn như EU, Mỹ, Nhật Bản hay Trung Đông. Bên cạnh yếu tố đa dạng mẫu mã, đa số các thị trường nhập khẩu đều đòi hỏi sản phẩm phải có tính xanh, tính bền vững. Đó là lợi thế cạnh tranh lâu dài. Đồng thời, các doanh nghiệp ngành gỗ đẩy nhanh số hóa, tái cấu trúc hoạt động nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, giảm chi phí sản xuất, nhất là trong bối cảnh đơn hàng và đơn giá xuất khẩu đang có xu hướng giảm.

Nhiều doanh nghiệp gỗ đã bắt đầu tái cấu trúc hoạt động sản xuất – kinh doanh để thích ứng. Ngành gỗ Việt Nam đã khẳng định vị thế trong nhóm ngành xuất khẩu mũi nhọn, nhưng chặng đường phía trước không ít thách thức. Để tiếp nối đà tăng trưởng và đạt mục tiêu 18 - 20 tỷ USD, ngành gỗ nhanh chóng mở rộng thị trường, đa dạng hóa khách hàng, đồng thời nâng cấp chuỗi giá trị sản phẩm; góp phần đưa thương hiệu Việt Nam vươn xa trên bản đồ toàn cầu.