Quyết tâm ngăn chặn hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ

Không chỉ dừng lại ở các website phát sóng lậu hay kho dữ liệu chia sẻ trái phép, sự phát triển của công nghệ trí tuệ nhân tạo AI cũng đang bị nhiều đối tượng lợi dụng để cắt ghép, tạo nội dung giả, sao chép hình ảnh, giọng nói, thậm chí sản xuất hàng loạt sản phẩm vi phạm bản quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường mạng.

Từ phim ảnh, âm nhạc gần như mọi nội dung có bản quyền hiện nay đều có thể bị sao chép và phát tán trái phép trên internet. Chỉ cần gõ vài từ khóa đơn giản, hàng loạt website lập tức hiện ra với lời mời hấp dẫn: “xem miễn phí”, “đọc miễn phí”, “không cần tài khoản”. 

Không chỉ các website lậu, ngay cả nhiều đơn vị hoạt động trong lĩnh vực xuất bản, truyền thông cũng từng vấp phải phản ứng gay gắt của dư luận vì những dấu hiệu vi phạm bản quyền.

Đơn cử như vụ việc liên quan đến đơn vị phát hành Glowbooks đã phải lên tiếng xin lỗi tác giả sau khi bị bạn đọc chỉ trích vì sử dụng nội dung bị cho là chưa đảm bảo yếu tố bản quyền trong cuốn sách “Vì cậu là bạn nhỏ của tớ” của Tun Phạm. 

Theo thống kê, hiện Việt Nam có 5 đơn vị ứng dụng sách nói được cấp phép. Tuy nhiên, những đơn vị này đang phải cạnh tranh với hàng nghìn trang web cung cấp sách điện tử không bản quyền. Chỉ nhìn qua con số này đã có thể nhận ra một cuộc chiến không cân sức trong cạnh tranh kinh doanh.

Không ít người cho rằng truy cập web lậu chỉ là hành vi xem phim hay đọc sách miễn phí. Thế nhưng, thực tế cho thấy nhiều website vi phạm bản quyền lại là nơi phát tán mã độc, cài cắm quảng cáo cờ bạc, lừa đảo trực tuyến và đánh cắp dữ liệu cá nhân. Phía sau những nội dung “miễn phí” ấy là nguồn lợi khổng lồ từ quảng cáo, cá cược trực tuyến và khai thác dữ liệu người dùng.

Để tồn tại và thu lợi, nhiều website lậu buộc người dùng phải xem quảng cáo hoặc nhấp vào các đường link ẩn. Trong số đó có không ít quảng cáo cá cược, game đổi thưởng…Và rồi từ tò mò ấn vui…chơi thử…có những người đã trở thành con nghiện cờ bạc, tán gia bại sản.

Theo báo cáo của công ty an ninh mạng Digital Citizens Alliance (Mỹ), nhiều website phát sóng phim và thể thao lậu được thiết kế nhằm phát tán mã độc hoặc thu thập dữ liệu cá nhân. Nghiên cứu cho thấy, khoảng 90% trang web phát trực tuyến bất hợp pháp chứa ít nhất một dạng phần mềm độc hại hoặc liên kết nguy hiểm.

Không chỉ tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thông tin, việc tiếp tay cho web lậu còn khiến môi trường sáng tạo nội dung bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Thực tế trong thời gian qua, Việt Nam đã luôn nỗ lực hoàn thiện pháp luật bảo vệ quyền lợi chính đáng của các cá nhân, doanh nghiệp sáng tạo nội dung và xây dựng môi trường số lành mạnh, an toàn hơn cho người dân, đồng thời phát hiện, triệt phá nhiều đường dây, hệ thống website vi phạm bản quyền hoạt động quy mô lớn trên không gian mạng.

 Từng là cái tên quen thuộc với nhiều người hâm mộ bóng đá, “Xôi Lạc TV” thu hút hàng triệu lượt truy cập nhờ phát sóng miễn phí các giải đấu quốc tế có bản quyền. Nhưng phía sau những trận cầu “xem chùa” ấy lại là hàng loạt dấu hiệu vi phạm pháp luật. Sau khi bị lực lượng công an triệt phá 41 đối tượng thuộc hệ thống "Xôi Lạc TV" bị bắt giữ, với số tiền lên tới hơn 1.000 tỷ đồng. Các đối tượng bị khởi tố về nhiều tội, trong đó có tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan.

Thực tế xôi lạc tv không phải là trường hợp cá biệt bị triệt phá. Năm 2025, lực lượng công an đã khởi tố 43 vụ/45 bị can. 4 tháng đầu năm 2026 khởi tố 22 vụ/17 bị can, điển hình như xử lý Emovies, Y2Mate, R phim.

Đặc biệt, sau Công điện ngày 5/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu mở đợt cao điểm truy quét các website vi phạm bản quyền và xâm phạm sở hữu trí tuệ trên không gian mạng, hàng loạt web lậu đã đồng loạt đóng cửa, ngừng hoạt động hoặc hạn chế truy cập.

Nhiều nền tảng từng công khai phát sóng bóng đá, phim ảnh hay chia sẻ sách điện tử trái phép đã âm thầm gỡ nội dung, đổi tên miền hoặc biến mất khỏi không gian mạng.

Lực lượng chức năng cho biết trong thời gian tới ngoài việc xử lý các đối tượng vận hành web lậu, thì sẽ phối hợp với doanh nghiệp viễn thông, các nền tảng công nghệ để ngăn chặn truy cập và bóc gỡ nội dung vi phạm. Mục tiêu không chỉ là bảo vệ bản quyền…Mà còn xây dựng môi trường internet an toàn, lành mạnh cho người dân.

Không gian mạng sẽ khó có thể sạch nếu web lậu vẫn còn đất sống từ chính thói quen sử dụng nội dung miễn phí của một bộ phận người dùng. Bên cạnh sự vào cuộc quyết liệt của lực lượng chức năng, mỗi cú nhấp chuột có trách nhiệm… cũng chính là cách góp phần bảo vệ sự sáng tạo, bảo vệ an toàn dữ liệu cá nhân và xây dựng môi trường số văn minh, lành mạnh hơn.