Siết chặt quản lý, ngăn chặn lợi dụng chính sách để đầu cơ, trục lợi nhà ở xã hội

Tại khu dân cư Đại Thắng, tỉnh Thái Nguyên, cơ quan điều tra đã khởi tố 3 nhân viên tư vấn bất động sản cùng nhiều nhà đầu tư vì hành vi làm giả hồ sơ để trục lợi mua nhà ở xã hội.

Trước đó, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa cũng đã khởi tố vụ án, khởi tố 3 bị can thuộc Công ty Cổ phần Đầu tư và Kinh doanh Bất động sản Đông Hải 1 do sai phạm trong hoạt động dịch vụ tư vấn liên quan đến đăng ký mua, thuê, thuê mua nhà ở xã hội.

Tại Đà Nẵng, Hà Nội, TP.HCM, lực lượng công an cũng đang siết chặt kiểm tra các hành vi lợi dụng chính sách để đầu cơ, trục lợi.

Ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam cho biết, cầu cao cung thấp không phải chuyện hiếm. Nhưng nếu có hiện tượng rao bán chênh lệch ngay sau khi mở bán thì rõ ràng có dấu hiệu trục lợi. Cần minh bạch toàn bộ quy trình xét duyệt, công khai danh sách và kiểm soát chặt môi giới trung gian.

Thực tế tại các đô thị lớn cho thấy, cầu luôn cao hơn cung. Người dân xếp hàng chờ mua, hồ sơ nộp nhiều nhưng không phải ai cũng đến lượt.

Điều đáng nói là có trường hợp người dân chưa được duyệt thì trên mạng xã hội đã xuất hiện tin rao bán chênh lệch, quảng cáo “suất ngoại giao”, “bao trọn hồ sơ”.

Không chỉ rao bán suất mua, nhiều trường hợp còn sử dụng sai mục đích như cho thuê, cho mượn, thậm chí mua đi bán lại trước thời hạn luật định.

Luật sư Nguyễn Đức Năng, Giám đốc Công ty Luật Năng & Partner cho biết, cần quy định rõ hơn điều kiện thụ hưởng và chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Người đăng ký phải tự chịu trách nhiệm về hồ sơ của mình. Nếu phát hiện gian lận thì xử lý nghiêm, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự. Có chế tài đủ mạnh mới ngăn được sai phạm.

Để tăng cường hiệu lực quản lý, nhiều địa phương như Hà Nội, TP.HCM, Thanh Hóa, Thái Nguyên đã yêu cầu các sở ngành triển khai nghiêm túc các chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Xây dựng.

Cụ thể, thực hiện theo Chỉ thị 34/CT-TTg; Luật Nhà ở 2023 và Nghị định 100/2024/NĐ-CP về phát triển và quản lý nhà ở xã hội.

Các địa phương yêu cầu chủ đầu tư trực tiếp tiếp nhận, kiểm tra, xét duyệt hồ sơ; kiểm soát chặt việc ủy quyền; không để doanh nghiệp trung gian chi phối quá trình xét duyệt.

Song song với đó là tăng cường thanh tra chuyên ngành, kiểm soát hợp đồng tư vấn, môi giới; kiểm tra việc thu, quản lý và hạch toán các khoản tiền liên quan.

Ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam cho biết, phải làm mạnh khâu hậu kiểm để nhà ở xã hội đến đúng người cần. Đồng thời mở rộng đối tượng lao động được thụ hưởng, tránh tình trạng quá nhiều tầng nấc xét duyệt nhưng vẫn lọt sai phạm.

Luật sư Nguyễn Đức Năng, Giám đốc Công ty Luật Năng & Partner cho biết, cần quy định rõ hơn điều kiện thụ hưởng và chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Người đăng ký phải tự chịu trách nhiệm về hồ sơ của mình. Nếu phát hiện gian lận thì xử lý nghiêm, thậm chí truy cứu trách nhiệm hình sự. Có chế tài đủ mạnh mới ngăn được sai phạm.

Nhà ở xã hội không phải là “kênh đầu tư giá rẻ”. Đó là chính sách an sinh.

Năm 2026, cùng với việc hoàn thiện khung pháp lý và tăng cường kiểm tra, xử lý hình sự các hành vi gian lận, kỳ vọng thị trường nhà ở xã hội sẽ minh bạch hơn, công bằng hơn.

Để mỗi căn hộ thực sự đến được với người đang cần một mái nhà – chứ không phải trở thành công cụ kiếm lời của một nhóm nhỏ.