Thời gian qua, Công an một số địa phương đã triệt phá thành công nhiều băng cướp “nhí”, tuổi đời còn rất trẻ, có đối tượng vẫn đang là học sinh. Có băng cướp rất liều lĩnh, manh động, lên kế hoạch và ra tay chuyên nghiệp. Đây là một hồi chuông báo động về tình trạng thanh thiếu niên sa ngã, rơi vào con đường lao lý.

Đã hơn 3 tuần kể từ khi anh Chau Dươnl, trú Ấp Soài Chếk, xã An Cư, huyện Tịnh Biên, tỉnh An Giang bị 2 thanh thiếu niên manh động khống chế, cướp tài sản. Đến nay anh Dươnl vẫn chưa hết bàng hoàng. Khi nằm nghỉ chân tại một nhà mát ở cánh đồng vắng tại ấp Tân Long, xã Tân Lợi. Anh bị 2 đối tượng màng theo hung khí và dùng những lời lẽ đe dọa khiến anh vô cùng hoảng sợ.

Anh Lê Hữu Luật, trú ấp Trung An, xã Lê Trì, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang cũng là nạn nhân của nhóm thanh thiếu niên sử dụng hung khí cướp tài sản. Anh chia sẻ, do là người địa phương khác đến nên vô tình đi vào con đường vắng ít người qua lại tại ấp Mằng Rò, xã Văn Giáo, thị xã Tịnh Biên thì bất ngờ bị các đối tượng bám theo, chặn xe, dung dao khống chế buộc anh Luật phải đưa ví tiền, điện thoại di động Iphone cho chúng.

Trước tình hình phức tạp trên, công an thị xã Tịnh Biên đã tăng cường rà soát, lên danh sách các đối tượng nghi vấn. chỉ trong thời gian ngắn, lực lượng Công an đã nhanh chóng xác định, bắt giữ 4 đối tượng gây ra 2 vụ cướp táo bạo trên gồm: Chau Chí Mây, Neàng Chanh Chươnl (cùng trú tại thị xã Tịnh Biên); Chau Sang và Võ Thanh Khải (cùng trú tại huyện Tri Tôn). Điều đáng nói là 2 đối tượng Neàng Chanh Chươnl và Chau Sang mới 15 tuổi.

Có thể thấy, các đối tượng không nhận thức được mức độ vi phạm của bản thân, chỉ từ những lời dụ dỗ, kích động đã bị lôi kéo, tham gia vào những việc làm sai trái để có tiền tiêu xài. Đa số các đối tượng đều không có sự quan tâm của gia đình, không việc làm và nghiện ma túy. Do đó, bên cạnh việc xử lý nghiêm các hành vi vi phạm thì việc giáo dục, răn đe phòng ngừa của lực lượng chức năng, gia đình và xã hội cũng là công tác vô cùng quan trọng.

Tại thành phố Hà Nội, 4 đối tượng đã bị bắt giữ gồm: Hà Sỹ Trung, Trần Gia Khoa (15 tuổi, cùng trú tại huyện Thường Tín), Trần Duy Khang (18 tuổi, trú tại quận Đống Đa) và Nguyễn Duy Khánh (17 tuổi trú tại quận Thanh Xuân). Theo đó vào rạng sáng ngày 8/10/2023, các đối tượng này đã tụ tập, bàn bạc, chuẩn bị dao để khống chế, cướp xe máy của một bị hại tại đường Tố Hữu.

Sau khi cướp được tai sản, các đối tượng đã điều khiển xe chạy với tốc độ cao, đi qua nhiều tuyến phố, sau đó di chuyển đến huyện Văn Lâm, Hưng Yên để lẩn trốn. Tại cơ quan điều tra, các đối tượng cũng gây ra 2 vụ cướp tài sản khác bằng thủ đoạn tương tự tại khu vực hồ Linh Đàm và ngã tư Khuất Duy Tiến, Lê Văn Lương.

Theo lực lượng chức năng, mặc dù còn trẻ tuổi nhưng hành vi của các đối tượng là côn đồ, coi thường pháp luật. Sẵn sàng xử dựng vũ khí nóng để đe dọa, xâm phạm đến sức khỏe, tính mạng và tài sản của người khác.

Theo các luật sư, pháp luật Hình sự Việt Nam hiện hành đã có quy định rất cụ thể về việc người từ đủ 14 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự trong một số trường hợp; Còn người từ đủ 16 tuổi trở lên thì phải chịu trách nhiệm hình sự đối với mọi loại tội phạm.

Tuy nhiên trên thực tế cho thấy, rất nhiều thanh, thiếu niên không biết được việc làm sai trái của mình có thể bị pháp luật xử lý. Sở dĩ điều này, một phần do nhận thức của thanh thiếu niên, một phần do công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, giảng dạy văn hóa chưa giúp các em hiểu nguy cơ pháp lý mà các em phải gánh chịu sẽ nặng nề ra sao nếu phạm pháp.

Tình trạng trẻ vị thành niên phạm tội, theo chuyên gia tâm lý, trách nhiệm thuộc về gia đình, nhà trường và xã hội. Cụ thể là các đoàn thể, tổ chức giáo dục phải có trách nhiệm nhiều hơn trong việc định hướng lối sống, văn hóa, đạo đức cũng như nâng cao ý thức pháp luật cho thanh thiếu niên.

Gia đình phải là nơi nương tựa, chốn trở về và nơi để con trẻ gửi gắm niềm tin khi sa cơ lỡ bước. Muốn làm được điều đó thì người lớn phải gương mẫu, phải là chỗ dựa tinh thần của con cái.