Dù nhiều giải pháp đã được các bộ, ngành liên quan triển khai, đẩy mạnh giúp ổn định an ninh xã hội và hướng người dân tiếp cận các dịch vụ tài chính chính thống nhưng "cuộc chiến" với tín dụng đen vẫn còn rất phức tạp.

Để che mắt cơ quan Công an, các nhóm tội phạm ‘tín dụng đen” lợi dụng sự phát triển của công nghệ, lập ra các APP, website, các trang mạng xã hội, ứng dụng vay tiền trực tuyến trên không gian mạng, tiếp cận người vay và cho vay với lãi xuất “cắt cổ”, gây nên những hệ lụy khó lường, khiến người dân bức xúc.

Trong vụ việc này, đối tượng cầm đầu đường dây cho vay lãi nặng là Nguyễn Thành Thái (sinh năm 1989, trú tại thành phố Hồ Chí Minh). Thái là người cung cấp tiền cho vay và tạo ra các App cho vay trên không gian mạng, sau đó phân ra nhiều tài khoản con giao cho đàn em quản lý.

Để che giấu hành tung, Thái từ thành phố Hồ Chí Minh xuống quê vợ tại Sóc Trăng để ở. Việc tổ chức cho vay và thu tiền các tỉnh miền Trung, Thái giao cho đàn em là Đỗ Hồng Sơn, Trần Văn Uy và Trần Văn Hiếu, cùng quê huyện Nghĩa Hưng, tỉnh Nam Định.

3 đối tượng này thuê các phòng trọ, căn hộ tại Đà Nẵng để ở và sử dụng nhiều phương thức tiếp cận, cho rất nhiều người vay tiền với lãi xuất ngất ngưỡng từ 280-400%/năm. Những trường hợp chậm trả tiền, các đối tượng dùng mọi thủ đoạn để uy hiếp.

Qua khám xét các địa điểm, Cơ quan Công an đã thu giữ nhiều chứng cứ, tài liệu liên quan đến hành vi cho vay lãi nặng của các đối tượng, trong đó có hàng trăm hồ sơ vay vốn của các cá nhân. Kết quả đấu tranh bước đầu xác định từ tháng 7 năm 2022 đến khị bị triệt phá, nhóm đối tượng do Nguyễn Thành Thái cầm đầu đã cho 345 người trên địa bàn thành phố Đà Nẵng, tỉnh Quảng Nam vay với 1.435 lượt, tổng số tiền cho vay hơn 10 tỷ đồng, thu lợi bất chính gần 2 tỷ đồng.

Cũng tại Đà Nẵng, Phòng Cảnh sát Hình sự Công an Đà Nẵng đã triệt phá đường dây cho vay nặng lãi, bắt giữ Lê Quốc Khánh (sinh năm 1990, trú Ba Đình, Hà Nội) và Nguyễn Duy Anh (sinh năm 1987, trú quận Thanh Xuân, Hà Nội). Trong đó Khánh là đối tượng chủ mưu cầm đầu, hoạt động với phương thức, thủ đoạn tương tự như đường dây của Nguyễn Thành Thái.

Cơ quan Công an xác định, đường dây này đã cho hơn 200 người trên địa bàn Đà Nẵng, Quảng Nam, Thừa Thiên-Huế và Thanh Hóa vay hơn 1.000 lượt với tổng số tiền cho vay hơn 6 tỷ đồng, thu lợi bất chính hơn 1 tỷ đồng.

Tại tỉnh Bắc Giang, vì cần tiền chi tiêu người dân này đã đi vay với mức lãi suất ngày cao quá mức quy định của pháp luật tại quán cầm đồ Đại Uy ở tổ dân phố My Điền, thị trấn Nếnh, huyện Việt Yên do Nguyễn Quang Đức (sinh năm 1996), trú tại phường Thọ Xương, thành phố Bắc Giang làm chủ.

Hàng trăm người dân đã đến các cửa hiệu cầm đồ của Nguyễn Quang Đức để vay tiền với mức lãi suất ngày cao ngất ngưởng. Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Bắc Giang đã phối hợp với Phòng Cảnh sát hình sự bắt giữ đối tượng Nguyễn Quang Đức về hành vi cho vay lãi nặng trong giao dịch dân.

Khám xét khẩn cấp chỗ ở tại phường Thọ Xương, thành phố Bắc Giang và nơi làm việc của Đức ở 3 quán cầm đồ, lực lượng Công an thu giữ 60 hợp đồng cầm cố tài sản để vay tiền với tổng số tiền cho vay là hơn  400 triệu đồng, 7 sổ ghi chép các khoản cho vay và nhiều ô tô, mô tô là tài sản cầm cố.

Nguyễn Quang Đức cùng với đồng bọn rủ nhau mở 3 quán cầm đồ tại thị trấn Nếnh, huyện Việt Yên để kinh doanh dịch vụ cho vay tiền, cầm đồ, mua bán xe máy với lãi suất cao hơn mức quy định của pháp luật. Chỉ tính trong khoảng 3 tháng trở lại đây, tổng số tiền Đức và đồng bọn thu lợi bất chính đối với các khoản vay ở trên là hơn 79 triệu đồng.

Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Bắc Giang cũng đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can và tạm giam đối với Nguyễn Văn Hà (sinh năm 1980), trú tại xã Đông Sơn, huyện Yên Thế về tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự”. Bằng thủ đoạn cho vay tiền với lãi suất cao thông qua hợp đồng vay tiền và hợp đồng cầm cố tài sản, đối tượng Hà đã cho 43 người vay tiền với tổng lượng tiền giao dịch cho vay gần 3 tỷ đồng.

Để phòng ngừa và ngăn chặn “tín dụng đen”, chuyên gia cho rằng về phía các Ngân hàng cần tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm tăng cường khả năng tiếp cận tín dụng chính thức cho người dân, doanh nghiệp. Trong đó, đặc biệt tập trung rà soát, hoàn thiện các văn bản quy định về hoạt động cho vay phục vụ nhu cầu đời sống, tiêu dùng.

Bên cạnh đó, nhằm phòng ngừa, đẩy lùi “tín dụng đen” thì mỗi người dân tự nâng cao ý thức trước sự cám dỗ của “tín dụng đen”; nghiêm túc chấp hành các quy định của pháp luật, trang bị cho bản thân những kiến thức cần thiết để không bị sa chân vào bẫy “tín dụng đen”.