“Tín dụng đen” là hình thức cho vay tiền không thông qua các tổ chức tài chính chính thống, với mức lãi suất “khủng” được ghi nhận lên đến vài trăm % thậm chí là hàng ngàn % một năm và thường đi kèm với các điều kiện vay mượn bất lợi cho người vay.

Trong thời gian qua, trên địa bàn tỉnh Bình Dương dù đã được kiềm giảm, tuy nhiên, tình hình tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến “tín dụng đen” còn diễn biến phức tạp.

Vì lợi nhuận cao nên nhiều đối tượng đã hoạt động bất chấp quy định của pháp luật. Hệ lụy của “tín dụng đen” đã làm phát sinh nhiều loại tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật gây ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự xã hội và đời sống người dân.

Qua 05 năm triển khai thực hiện Chỉ thị số 12 của Thủ tướng Chính phủ, Cơ quan CSĐT tỉnh Bình Dương đã phát hiện triệt xóa 74 vụ - 148 đối tượng về các hành vi liên quan đến “tín dụng đen”, trong đó đã khởi tố 50 vụ - 91 bị can xử lý về hành vi “cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự”.

Ngoài ra, khởi tố 9 vụ, 42 bị can vụ liên quan các hành vi cưỡng đoạt tài sản, bắt giữ người trái pháp luật, cố ý gây thương tích, gây rối trật tự công cộng, hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản, làm nhục người khác...

Trong số 74 vụ phát hiện, xử lý có 60 vụ là do các đối tượng, từ tỉnh khác đến hoạt động gây án. Qua đó, trở thành một trong những địa phương đi đầu của cả nước trong đấu tranh quyết liệt, hiệu quả với tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến “tín dụng đen”.

Qua công tác đấu tranh, phòng ngừa hoạt động “tín dụng đen” trên địa bàn tỉnh Bình Dương cho thấy, các đối tượng hoạt động ngụy trạng dưới nhiều hình thức, thủ đoạn tinh vi nổi lên là như cho vay bằng các hợp đồng “giả cách”, ủy quyền, hợp đồng mua bán tài sản...

Các đối tượng cho vay tín dụng đen thường sử dụng nhiều chiêu trò quảng cáo như “vay tiền nhanh, không cần thế chấp, thủ tục đơn giản”, để thu hút người vay, đặc biệt là tại các khu công nghiệp, khu vực đông công nhân, tiểu thương buôn bán.

Những lời hứa hẹn về việc giải quyết nhanh chóng các nhu cầu tài chính ngay lập tức có thể khiến người dân dễ dàng rơi vào bẫy tín dụng đen dần dần bị cuốn vào vòng xoáy nợ nần và mất khả năng chi trả.

Một thủ đoạn tinh vi, biến tướng nguy hiểm của "tín dụng đen" là lập các hợp đồng "giả cách" với người vay tín chấp, thế chấp. Người vay cần vay số tiền lớn trong thời gian ngắn để sử dụng và chấp nhận trả lãi suất rất cao. Đến khi mất khả năng chi trả sẽ bị buộc chuyển quyền sở hữu tài sản đã thế chấp cho các đối tượng cho vay. Gắn liền với thủ đoạn trên là thủ đoạn "mua bán nợ".

Chủ nợ lập hợp đồng với công ty "mua bán nợ" (một hình thức biến tướng của công ty đòi nợ thuê) liên hệ người vay và sử dụng các thủ đoạn quấy rối, khủng bố (tạt sơn, tạt chất bẩn, nước thải,…) để đòi nợ.

Hiện nay, tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan tín dụng đen còn trở nên phức tạp hơn khi các đối tượng triệt để lợi dụng sự phát triển của công nghệ thông tin và mạng xã hội để tiếp cận và lôi kéo người vay.

Quảng cáo về các dịch vụ cho vay tiền nhanh, không cần thế chấp, thủ tục đơn giản tràn ngập trên các trang mạng xã hội, thu hút sự quan tâm của nhiều người dân đang gặp khó khăn tài chính.

Khi người vay không thể trả nợ, các đối tượng sử dụng số điện thoại "rác" gọi điện đe dọa, bêu rếu trên Facebook, khủng bố tinh thần buộc phải liên hệ yêu cầu người vay trả nợ cho chúng dẫn đến tâm lý hoang mang lo sợ cho những người không liên quan như người thân, bạn bè, chủ doanh nghiệp.

Quá trình điều tra, xử lý đối với tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan tín dụng đen, Công an tỉnh Bình Dương phối hợp liên ngành với Viện Kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân tỉnh cùng cấp có văn bản thống nhất liên ngành trong điều tra, truy tố, xét xử các vụ án cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự. Trong đó, thống nhất quan điểm xử lý, cách tính lãi suất, cách tính thu nhập bất chính.

Đồng thời, lực lượng Công an chủ động phối hợp làm tốt công tác tuyên truyền về các chính sách tín dụng để giúp người dân dễ dàng tiếp cận các chính sách tài chính, hỗ trợ vay vốn từ ngân hàng, tổ chức tài chính hợp pháp.

Theo Ngân hàng nhà nước Việt Nam chi nhánh tỉnh Bình Dương, tính đến thời điểm hiện nay, dư nợ cho vay ưu đãi đạt gần 190 ngàn tỷ đồng, chiếm tỷ trọng 56% trong tổng dư nợ cho vay trên địa bàn tỉnh Bình Dương, với gần 200 ngàn lượt khách hàng vay vốn.

Qua triển khai thực hiện Chỉ thị số 12 của Thủ tướng Chính phủ, với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị trong đó, nòng cốt là lực lượng Công an đã mang lại nhiều hiệu quả tích cực. Theo đánh giá, hiện trên địa bàn toàn tỉnh các băng nhóm hoạt động cho vay lãi nặng có biểu hiện co cụm hoặc chuyển sang các địa bàn giáp ranh và trên địa bàn không còn dịch vụ thu hồi nợ.

Trong thời gian tới, Công an tỉnh Bình Dương sẽ chủ động đấu tranh, ngăn chặn, làm tan rã băng nhóm, tổ chức hoạt động “tín dụng đen”. Đồng thời, tiếp tục đẩy mạnh phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, xây dựng cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, khu dân cư bảo đảm an ninh, an toàn; khuyến cáo người dân không cầm cố tài sản với mục đích không rõ ràng; không trực tiếp hoặc gián tiếp tham gia hoạt động cho vay nặng lãi, “tín dụng đen”, lợi dụng kinh doanh dịch vụ cầm đồ để vi phạm pháp luật. Qua đó góp phần xây dựng môi trường đầu tư thuận lợi, bảo đảm an ninh, an toàn cho người dân.