Mặc dù ban đầu chỉ giới hạn ở một số quốc gia Đông Nam Á, mô hình tội phạm tinh vi này giờ đây đã xuất hiện ở Trung Đông, Tây Phi và cả Trung Mỹ, tạo ra một "cuộc khủng hoảng toàn cầu". Điều đáng báo động hơn, sự phát triển của công nghệ mới nổi như trí tuệ nhân tạo (AI) đang thúc đẩy xu hướng này lên một tầm cao mới.

Trong bối cảnh đó, ngày Thế giới phòng, chống mua bán người 30/7 là lời nhắc nhở toàn cầu về tầm quan trọng của việc nâng cao nhận thức, phòng ngừa, ngăn chặn, tiến tới đẩy lùi loại tội phạm nguy hiểm này.

Đầu năm nay, truyền thông thế giới xôn xao trước vụ việc nam diễn viên Trung Quốc Vương Tinh bị dụ đến Thái Lan với lời hứa về việc làm, nhưng rồi bị bắt cóc và đưa qua biên giới Myanmar. Anh cho biết mình bị giam giữ trong một tòa nhà cùng với khoảng 50 người Trung Quốc khác. Tại đây, họ bị cạo đầu, bị ép học đánh máy, cách thức lừa đảo qua tin nhắn.

Vương Tinh miêu tả cuộc sống tại đây không khác gì "địa ngục trần gian". Nam diễn viên may mắn được lực lượng chức năng tìm thấy sau 78 giờ mất tích. 

Theo LHQ, hàng trăm nghìn người đã bị các băng nhóm tội phạm buôn bán, ép buộc và tham gia những hoạt động lừa đảo trực tuyến bất hợp pháp trên khắp Đông Nam Á, trục lợi hàng tỷ USD mỗi năm. 

Nạn nhân của các đường dây buôn người này thường bị dụ dỗ bằng những lời mời làm việc giả mạo, hứa hẹn mức lương hấp dẫn tại nước ngoài. Tuy nhiên, khi đến nơi, họ lập tức bị giam giữ trong các khu phức hợp lừa đảo kiên cố. Nhiều nạn nhân bị tống tiền vì các khoản nợ bị ép buộc, bị đánh đập dã man, bị bóc lột tình dục. Bên trong những trung tâm này, họ bị buộc phải thực hiện các vụ lừa đảo trực tuyến, chủ yếu nhắm vào những người ở nước ngoài để chiếm đoạt tài sản. 

Khởi nguồn từ Đông Nam Á, mô hình tội phạm tinh vi này nay đã vươn vòi bạch tuộc ra khắp các châu lục. Văn phòng Liên Hợp Quốc về Ma túy và Tội phạm (UNODC) cho biết, ước tính, hiện có hàng trăm trung tâm lừa đảo quy mô lớn hoạt động trên khắp thế giới, tạo ra lợi nhuận hàng chục tỷ đô la mỗi năm. Interpol nhấn mạnh đây là "cuộc khủng hoảng toàn cầu" khi nạn nhân hiện đến từ 66 quốc gia trên khắp các châu lục. Điều này cho thấy tính chất xuyên quốc gia và mức độ phức tạp của mạng lưới tội phạm này.

Đáng chú ý, bản cập nhật của Interpol về tội phạm đã ghi nhận sự gia tăng trong việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Từ việc tạo ra các quảng cáo việc làm giả mạo cực kỳ thuyết phục, đến việc tạo ra các hồ sơ deepfake để tống tiền tình dục và lừa đảo tình cảm, AI đang trở thành một công cụ đắc lực, giúp những kẻ buôn người và lừa đảo trở nên tinh vi và khó bị phát hiện hơn. Sự chân thật đến đáng sợ của các nội dung do AI tạo ra khiến người dùng dễ dàng sập bẫy hơn bao giờ hết.

Cuộc chiến chống lại nạn buôn người và lừa đảo trực tuyến đang trở nên cấp bách hơn bao giờ hết, đặc biệt khi tội phạm đang ngày càng khai thác triệt để những tiến bộ công nghệ để đạt được mục đích đen tối của mình. Việc giải quyết mối đe dọa này đòi hỏi sự hợp tác quốc tế, bao gồm việc chia sẻ thông tin tình báo giữa các quốc gia, xây dựng quan hệ đối tác với các tổ chức phi chính phủ hỗ trợ nạn nhân và hợp tác với các công ty công nghệ có nền tảng bị khai thác để lừa đảo.