Tại nhà máy ANTARTA ở Sofia, Bulgaria, các công nhân đang miệt mài chế biến những bữa ăn đặc biệt dành cho không gian, mở ra một chương mới trong lĩnh vực công nghệ thực phẩm vũ trụ. ANTARTA là công ty chuyên nghiên cứu và phát triển các loại thực phẩm và đồ uống công nghệ cao, phục vụ riêng cho các phi hành gia trong những sứ mệnh dài ngày trên quỹ đạo. Sản phẩm của họ là những bữa ăn nhẹ nhưng giàu dinh dưỡng, được đóng gói chuyên dụng nhằm đáp ứng nhu cầu năng lượng, an toàn và tiện lợi trong môi trường không trọng lực.

Sau một thời gian dài vắng bóng trên bản đồ thực phẩm không gian, Bulgaria đang từng bước tái khẳng định vị thế thông qua sự phối hợp giữa ANTARTA và Viện Công nghệ Thực phẩm và Sinh học lạnh – một đơn vị có bề dày chuyên môn trong lĩnh vực bảo quản sinh học bằng công nghệ đông lạnh. Đồng sáng lập kiêm giám đốc điều hành ANTARTA, bà Nelly Simeonova, cho biết họ chọn phát triển thực phẩm cho ngành công nghiệp vũ trụ vì hiện không có công ty nào khác trên thế giới cung cấp chính xác những gì họ đang làm. Mặc dù một số doanh nghiệp cũng sản xuất thực phẩm đông khô, sản phẩm của ANTARTA vẫn nổi bật nhờ nền tảng khoa học vững chắc và kinh nghiệm lâu năm từ Viện Công nghệ Thực phẩm và Sinh học lạnh, nơi họ hợp tác chặt chẽ trong các dự án phát triển.

Chỉ trong ba năm kể từ khi thành lập, ANTARTA đã phát triển hơn 30 món ăn đầy đủ dinh dưỡng, với thực đơn cố định, kết hợp các loại đồ uống và bữa ăn tiện lợi. Trong danh mục sản phẩm có cả trái cây, rau củ sấy khô, phô mai, sữa chua, bánh pudding gạo và cả những món truyền thống như súp thịt viên. Tất cả đều được thiết kế để phù hợp với điều kiện đặc thù của không gian.

Hiện tại, ANTARTA đang trong quá trình đàm phán với các nhà cung cấp thực phẩm cho Trạm Vũ trụ Quốc tế, với kỳ vọng các sản phẩm do Bulgaria sản xuất sẽ sớm được phê duyệt đưa vào sử dụng chính thức. Bà Simeonova chia sẻ mục tiêu là đưa thực phẩm không gian do Bulgaria sản xuất lên quỹ đạo, góp phần vào các sứ mệnh chinh phục không gian ngoài Trái đất.

Giáo sư Iliana Nacheva từ Viện Công nghệ Thực phẩm và Sinh học lạnh nhấn mạnh rằng công nghệ sấy đông khô – dựa trên nguyên lý thăng hoa – là yếu tố then chốt. Trong quy trình này, độ ẩm được loại bỏ khỏi thực phẩm đông lạnh trong điều kiện chân không bằng cách chuyển trực tiếp các tinh thể băng thành hơi nước, bỏ qua giai đoạn lỏng. Kết quả là sản phẩm có độ ẩm cực thấp, chỉ từ 2 đến 5%, giúp kéo dài thời hạn sử dụng đến 5 năm, thậm chí 10 năm trong điều kiện nhiệt độ phòng, mà vẫn đảm bảo dinh dưỡng và an toàn.

Cả ANTARTA và Viện Công nghệ Thực phẩm và Sinh học lạnh đều kỳ vọng rằng sự hợp tác giữa hai đơn vị sẽ đưa Bulgaria trở lại vị trí dẫn đầu thế giới trong ngành công nghiệp thực phẩm cho không gian – một lĩnh vực từng là niềm tự hào quốc gia nhưng đã bị quên lãng trong nhiều thập kỷ. Theo Giáo sư Nacheva, sứ mệnh của họ là khôi phục lại di sản này, khẳng định Bulgaria như một trung tâm nghiên cứu và sản xuất thực phẩm vũ trụ đáng tin cậy trên toàn cầu.