(ANTV) - Sông Mekong từ lâu được mệnh danh là “bếp ăn của thế giới”, nuôi dưỡng hơn 70 triệu tâm hồn tại Đông Nam Á. Thế nhưng, một bóng ma vô hình đang bao trùm lên những dòng sông này, đó là độc tố từ ngành khai thác đất hiếm. Khi nhu cầu về công nghệ cao và vũ khí tăng vọt, những nhánh của sông Mekong đang phải hứng chịu sự đầu độc từ kim loại nặng, đe dọa trực tiếp đến an ninh lương thực toàn cầu và sức khỏe của các thế hệ tương lai.
Ngồi kéo lưới trên chiếc thuyền đuôi dài tại Chiang Saen, miền Bắc Thái Lan, ông Yana thất vọng nhìn mẻ cá ít ỏi. Nhưng điều khiến ông lo sợ hơn cả là liệu có ai còn dám mua chúng. Cơn sốt khai thác đất hiếm không kiểm soát tại Myanmar và Lào đang tạo ra những dòng chảy độc hại. Đất hiếm – thành phần không thể thiếu trong sản xuất điện thoại thông minh, xe điện, cho đến tên lửa Tomahawk hay tiêm kích F-35 – đang trở thành bản án tử cho hệ sinh thái đường thủy.
Ông THANAPOL PENRAT, Nhà nghiên cứu tại Đại học Naresuan, Thái Lan cho biết: “Vấn đề nằm ở tình trạng ô nhiễm nguồn nước xuyên biên giới từ hoạt động khai thác đất hiếm và vàng không được kiểm soát chặt chẽ tại Myanmar. Tôi thực sự lo ngại khi thấy hoạt động này cũng lan rộng sang Lào. Chúng ta đang có thêm những nguồn xả thải khổng lồ khác, tạo ra tác động cộng hưởng cực kỳ nguy hiểm lên sông Mekong.”
Tại phòng thí nghiệm của Đại học Naresuan, những con số thống kê chính là bằng chứng đanh thép nhất. Phân tích những mẫu nước, cá và trầm tích từ các nhánh sông Mekong cho thấy nồng độ cực cao của thạch tín, thủy ngân, chì và cadimi (Cd). Những khối u kỳ dị hay sự biến đổi sắc tố trên vảy cá là dấu hiệu của một hệ sinh thái đang dần kiệt quệ.
Bà WARAKORN MANEECHUKET, Nhà nghiên cứu tại Đại học Naresuan, Thái Lan cho biết: "Chúng tôi phân tích các mẫu cá và trầm tích để xác định dấu hiệu bệnh lý và nồng độ nhiễm độc. Có 4 chỉ số kim loại nặng nguy hiểm đo lường được là thạch tín gây suy nội tạng, thủy ngân phá hủy hệ thần kinh, chì làm suy giảm nhận thức và cadimi tàn phá thận.”
Để tự cứu mình, ngư dân địa phương đang được huấn luyện sử dụng một ứng dụng điện thoại để nhận diện và xây dựng cơ sở dữ liệu về những loại cá nghi nhiễm độc. Nhưng hiểm họa không chỉ dừng lại bên bờ sông. Khi độc tố xâm nhập vào nguồn nước tưới tiêu, nó tấn công thẳng vào chuỗi cung ứng nông sản xuất khẩu đi khắp thế giới. Ông Niwat Royklaew, người đã dành 40 năm bảo vệ sông Mekong, khẳng định ô nhiễm kim loại nặng là mối đe dọa nghiêm trọng nhất với dòng sông – một kẻ thù vô hình.
Ông NIWAT ROYKLAEW, Nhà hoạt động môi trường cho biết: “Chúng ta phải bắt đầu giải quyết vấn đề này ngay lập tức, vì những độc tố này sẽ tồn tại dai dẳng trong nguồn nước. Chỉ riêng việc dừng hoạt động của các mỏ khai thác là không đủ để làm biến mất hoàn toàn các chất độc hại ra khỏi hệ sinh thái.”
Tại vùng núi phía Bắc Thái Lan, các cộng đồng dân tộc thiểu số như người Shan đang đứng trước ngã ba đường. Chính quyền khuyến cáo họ tránh tiếp xúc với nước sông, nhưng với những người nông dân sống nhờ đất, nhờ nước, điều đó là không thể.
Bà SANGRAWEE SUWEERAKARN, Tổ chức Romphothi - Nhóm vận động cho cộng đồng người Shan cho biết: “Nếu tình trạng nhiễm độc tiếp diễn, thế hệ trẻ chắc chắn sẽ phải bỏ xứ mà đi. Họ không thể tiếp tục cuộc sống làm nông khi nguồn nước nguồn nước vốn là mạch máu không còn an toàn nữa.”
Đất hiếm là xương sống của công nghệ cao và quốc phòng hiện đại. Trong cuộc đua tích trữ nguyên liệu của các cường quốc, nhu cầu khai thác sẽ còn tăng vọt. Đó là tín hiệu đáng báo động cho sông Mekong. Nếu không có một cơ chế kiểm soát xuyên quốc gia, cái giá phải trả cho sự tiến bộ công nghệ có thể chính là sự hủy diệt của dòng sông đang nuôi sống cả vùng Đông Nam Á.
(ANTV) - Liên hoan Truyền hình, Phát thanh, Điện ảnh CAND lần thứ XV năm 2026 sẽ diễn ra tại thành phố Hà Nội từ ngày 22/10 đến 27/10/2026, với sự tham gia của những người làm công tác truyền hình, phát thanh, điện ảnh trong và ngoài lực lượng Công an nhân dân. Tiếp nối Thông báo số 01, Ban Tổ chức Liên hoan ban hành Thông báo số 02, cung cấp các thông tin về chủ đề, chương trình hoạt động, quy định tham dự, đăng ký danh sách đoàn và nộp tác phẩm dự thi. Dưới đây là Thông báo số 02:
(ANTV) - Trong phiên tòa chiều ngày 30/9, có 8 trong tổng số 10 bị cáo trong vụ án thất thoát lãng phí tại dự án cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức kiến nghị tạm dừng phiên tòa để chuẩn bị thêm tiền khắc phục hậu quả. Luật sư cho biết, cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến cũng nộp 1,1 tỷ đồng giúp các bị cáo.
(ANTV) - Liên quan đến vụ chuyến xe cứu thương vận chuyển bệnh nhân quãng đường 16 km thu 5 triệu đồng ở Thanh Hóa. Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố 2 bị can gồm Võ Đại Trường Lâm, lái xe cứu thương và Lê Trọng Hải Anh, sinh viên Trường Cao đẳng Y Thanh Hóa để điều tra tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.
(ANTV) - Sáng 29/9, tại khu vực nút giao Thạch Bàn - Cổ Linh, hai cán bộ Cảnh sát giao thông đang làm nhiệm vụ phân luồng đã kịp thời hỗ trợ mở đường, đưa hai người bị tai nạn lao động đến Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cấp cứu.
(ANTV) - Tại TP Đà Nẵng, mô hình dạy nghề, tạo việc làm cho những thanh thiếu niên có hoàn cảnh khó khăn, người có nguy cơ vi phạm pháp luật và người hoàn lương đang góp phần tạo dựng một môi trường sống lành mạnh, hạn chế nguy cơ tái phạm. Đằng sau mô hình này là hơn 20 năm tâm huyết của một cựu chiến binh, người đã giúp hàng trăm trường hợp có nghề nghiệp ổn định và có thêm cơ hội làm lại cuộc đời.
(ANTV) - Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã đặt ra những mục tiêu mới cho khu vực này trong giai đoạn tới. Trọng tâm là nâng cao chất lượng, hiệu quả đầu tư, tăng liên kết với doanh nghiệp trong nước, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực.
(ANTV) - Vụ nổ tại ranh giới quân sự liên Triều hôm 21/9 khiến 3 binh sĩ Hàn Quốc bị thương đang kéo theo những cáo buộc qua lại giữa Seoul và Bình Nhưỡng, làm gia tăng căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên.
(ANTV) - Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi xác nhận đã nhận được phản hồi của Mỹ về đề xuất 7 ngày của Tehran trong cuộc gặp các nhà trung gian Qatar tại Doha tối 29/9.
(ANTV) - Các nước sản xuất dầu thuộc Tổ chức các Nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) và các đồng minh, còn gọi là OPEC+, nhiều khả năng sẽ giữ nguyên mục tiêu sản lượng cho tháng 11, tại cuộc họp diễn ra ngày 4/10.
(ANTV) - Theo một báo cáo công bố ngày 30/9 của Tổ chức Giám sát Khí quyển Copernicus (CAMS) thuộc Liên minh châu Âu, 34% dân số toàn cầu bị ảnh hưởng bởi chất lượng không khí "cực kỳ kém" trong khoảng thời gian từ ngày 1/1 đến ngày 15/9.
