Giao thông xanh: Xe điện có phải giải pháp hợp lý?

Trong mấy năm trở lại đây, tình trạng ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn trên thế giới luôn cao hơn nhiều so với mức cho phép. Mặc dù có nhiều nguyên nhân khác nhau, nhưng tựu chung các nhà khoa học và quản lý đều nhận định các phương tiện cơ giới chạy bằng động cơ xăng và diesel thông thường là thủ phạm chính.

Trong bối cảnh này, xe điện giống như một lựa chọn sáng suốt cho vấn đề môi trường, hơn là những chiếc xe sử dụng động cơ đốt trong. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng, xe điện mới chỉ là giải pháp trước mắt cho vấn đề môi trương vì một số lý do cụ thể.

Một chiếc xe điện sẽ phải lăn bánh xấp xỉ 21,725 km, trước khi tạo ra bất kì lợi ích nào cho môi trường. Con số đáng ngạc nhiên này đến từ kết quả phân tích dữ liệu xe điện mới nhất của các nhà nghiên cứu tại Phòng thí nghiệm quốc gia đại học Cranfield tại Chicago, Mỹ. Sử dụng mô hình phân tính dữ liệu của mình, các nhà nghiên cứu tại đại học Cranfield đã có thể xác định tổng lượng khí phát thải trong suốt vòng đời của một phương tiện giao thông điện.

Tuy nhiên, một điểm nữa đó là, với bất kì loại sản phẩm nào, bạn phải nghĩ đến quá trình tiêu hủy sản phẩm, một khi sản phẩm đó đã hết vòng đời phục vụ. Ở đây kết quả nghiên cứu cho thấy, xe điện, cụ thể là pin nhiên liệu, gây ô nhiễm hơn so với xe phổ thông.”

Theo các nhà khoa học, khi vấn đề pin thải loại của xe điện vẫn còn bỏ ngỏ thì việc cải thiện môi trường vẫn chỉ là trên lý thuyết. Thêm vào đó, chi phí để sản xuất ra những chiếc ô tô điện này cũng không nhỏ vì chúng tiêu tốn một lượng lớn năng lượng hơn các phương tiện giao thông khác chạy bằng xăng và dầu diesel. Ngoài ra, việc sản xuất đủ pin và nam châm để cung cấp năng lượng cho tất cả xe điện cũng đặt ra nhu cầu rất lớn đối với kim loại đất hiếm. Do đó, vấn đề xử lý ô nhiễm môi trường ở đây cũng không đơn giản. Vậy, câu hỏi được đặt ra: Liệu cuộc cách mạng xe điện có thực sự đem lại hiệu quả cao đối với môi trường và cuộc sống của con người hay ảnh hưởng ngược lại?

Trong khi các cuộc tranh luận xoay quanh vấn đề ứng dụng xe điện vẫn đang diễn ra, một số nhà khoa học lại chuyển hướng, tìm kiếm một giải pháp giao thông thay thế hoàn toàn mới. Điển hình là tại đại học Tartu, Estonia, một chiếc xe bus đang được thử nghiệm loại nhiên liệu mới là hydro, được cho là có thể khắc phục các nhược điểm của hai loại nhiên liệu phổ biến hiện nay.

Chiếc xe thử nghiệm đã cho thấy những ưu điểm rõ rệt so với xe điện. Có thể kể đến thời gian nạp nhiên liệu nhanh, khoảng cách di chuyển xa hơn và hoàn toàn có thể sử dụng công nghệ tự động lái bằng trí tuệ nhân tạo (AI) giống như trên những chiếc xe điện hay xe phổ thông hiện nay.

Xu hướng "xanh hóa" phương tiện giao thông hiện nay đang bùng nổ trên thế giới và là hướng đi chủ đạo của tương lai. Nhiều quốc gia đã nhanh chóng đi đầu xu hướng này như Đức, Na Uy, Anh, Pháp, Hà Lan, Ấn Độ và Trung Quốc, với nhiều chính sách cho xe điện phát triển, trong đó có lộ trình cấm xe sử dụng động cơ đốt trong.

Tuy nhiên, để phát triển công nghệ xe xanh, chúng ta cần một lộ trình với những chính sách khuyến khích cho các nhà sản xuất cũng như cho người sử dụng. Cùng với đó là những giải pháp giải quyết phương tiện cũ và bài toán về pin thải loại sẽ được xử lý, tái chế thế nào, cùng với những vấn đề đặt ra trong quá trình sử dụng phương tiện điện.