Trên cánh đồng ở làng Donja Bistra, ông Ivan Šulog đang chăm sóc những cây xoài, đu đủ, chanh leo và cả loại dưa sừng châu Phi kiwano. Đây vốn là những loại cây gắn liền với vùng nhiệt đới, nhưng lại đang phát triển mạnh mẽ ở ngay Croatia.

Khi biến đổi khí hậu làm nhiệt độ toàn cầu tăng lên, ảnh hưởng đến vụ mùa của những loại nông sản truyền thống, ông Ivan Šulog đã quyết định thử thách những giới hạn của nông nghiệp trong khu vực.

Mọi chuyện bắt đầu từ một sở thích, khi ông tình cờ đọc một bài viết về trái cây ngoại lai. Ông quyết định thử nghiệm với dưa sừng châu Phi, còn gọi là kiwano. Qua nhiều năm, ông đã xây dựng nên một trang trại với hơn 50 loại trái cây và rau củ ngoại lai khác nhau.

Ông IVAN SULOG – Nông dân Croatia chia sẻ: “Điều tuyệt vời là cây trồng từ các vùng khác ở đây cho nhiều quả hơn, chất lượng tốt hơn so với cây trồng bản địa. Ví dụ, cây kiwano của tôi đến từ sa mạc Kalahari. Ban đầu nó được trồng ở New Zealand, và sau đó tôi cũng bắt đầu trồng nó. Nhưng chỉ có sản phẩm của tôi có thể bảo quản được một năm, trong khi tất cả các loại khác đều bị hỏng chỉ sau 15 ngày.”

10s Ở nơi phần lớn nông dân chỉ trồng ngô, mận hay táo, ông Šulog đã chọn một con đường khác biệt mà cả môi trường, thị trường lẫn khí hậu đều chưa sẵn sàng. Nhưng rủi ro này đã đem lại kết quả xứng đáng.

Ông IVAN SULOG – Nông dân Croatia chia sẻ: “Lần đầu tiên tôi được thấy loại quả này và nếm thử, tôi đã thốt lên rằng nó thật tuyệt vời. Nó vừa ngon, vừa bổ dưỡng lại tốt cho sức khỏe và không có vấn đề gì khi trồng. Tôi đã mất ngủ 3 tháng cho đến khi tôi lấy được những cây giống đầu tiên từ Mỹ.”

Khi nông dân Croatia vào mùa nho, Šulog lại tất bật với vụ thu hoạch pawpaw – một loại quả độc đáo có hương vị như sự hòa quyện giữa xoài, đu đủ và chuối. Loại cây này dễ trồng, ít sâu bệnh và giờ đã trở thành nguyên liệu cho nhiều sản phẩm chế biến như mứt, rượu hay bia.

Những loại trái cây ngoại lai của ông đã được nghiên cứu tại Khoa Nông nghiệp, Đại học Zagreb suốt 5 năm.

Bà JANA SIC ZLABUR – Phó Giáo sư khoa Nông nghiệp, Đại học Croatia chia sẻ: “Khi chúng ta theo dõi biến đổi khí hậu một cách có hệ thống, rõ ràng là ngày càng có nhiều loài mới được du nhập và thích nghi thành công với việc trồng trọt trong khu vực của chúng ta. Ngoài ra, cần nhấn mạnh rằng những loài này không chỉ thích nghi tốt với việc trồng trọt mà còn cho ra những loại trái cây chất lượng cao, chính là phần mà chúng ta, với tư cách là người tiêu dùng tiêu thụ.”

10s Hiện nay, biến đổi khí hậu khiến mùa đông đang ngày càng trở nên ôn hòa hơn, tạo điều kiện phát triển cho các loại rau quả mà trước đây không thể tưởng tượng được có thể trồng ở Croatia.

Bà JANA SIC ZLABUR – Phó Giáo sư khoa Nông nghiệp, Đại học Croatia chia sẻ: “Đây cũng là cơ hội để những người nông dân trẻ sáng tạo và mang đến những điều mới mẻ. Tất nhiên, điều này còn phụ thuộc vào chi phí canh tác, việc giới thiệu và khả năng tiếp cận thị trường, nhưng đây là một tầm nhìn chắc chắn có thể đạt được trong tương lai.”

Khi Šulog trồng những cây ngoại lai đầu tiên trong sân nhà mình, ông từng bị chế giễu và xem thường. Hai mươi năm sau, ông đã trở thành một doanh nhân, một nông dân thành công và là người dẫn dắt sự thay đổi.

Ông đã xây dựng một mạng lưới cộng tác viên khắp Croatia để cùng trồng cây giống của mình, đưa những sản phẩm mới và lạ vào các cửa hàng địa phương. Tuy vậy, điều còn thiếu là hạ tầng chế biến để khai thác hết tiềm năng của những loại cây mới.

Ông IVAN SULOG – Nông dân Croatia chia sẻ: “Croatia chắc chắn đã sẵn sàng để sản xuất các loại trái cây ngoại nhập. Chỉ là người dân chưa sẵn sàng. Bạn có thể trồng bông ở đây, giống như ở Mỹ, nhưng bạn cũng cần một ngành công nghiệp chế biến bông. Vậy nên, điều đó không dễ dàng, bạn có thể trồng được, nhưng tiếp theo là gì? Tôi muốn trồng thêm nhiều loại cây độc đáo khác chưa từng được trồng tại Croatia.”

Một chút hương vị nhiệt đới, ngay giữa lòng Croatia – minh chứng rằng với quyết tâm và sáng tạo, nông nghiệp có thể vượt qua mọi ranh giới.