Theo Chương trình Môi trường Liên Hiệp Quốc (UNEP), mỗi năm con người sản xuất ra tới hơn 400 triệu tấn nhựa. Hầu hết các sản phẩm bằng nhựa thường không được xử lý hay tái chế sau khi sử dụng và trở thành rác thải nguy hại, cần tới hàng trăm năm mới có thể phân hủy, gây ô nhiễm đất đai và nguồn nước.

Nhằm góp phần hạn chế tình trạng đó, Trung Quốc và Mạng lưới Mây Tre Quốc tế (INBAR) gần đây đã phát động sáng kiến “Thay nhựa bằng tre”. Theo đó, tre được xác định như một lựa chọn thay thế bền vững cho nhựa, bởi tre có thể tự phân hủy nhanh chóng hơn trong điều kiện tự nhiên.

Ông Cheng Haitao, Nhà nghiên cứu Trung tâm quốc tế về mây, tre cho hay, “Khi chúng ta sử dụng tre thay cho nhựa thì những tác động tai hại của hạt vi nhựa đối với sức khỏe con người và môi trường sinh thái sẽ được kéo giảm. Theo ước tính, trong số 9 tỷ tấn nhựa được sản xuất ra trên thế giới đến nay, chỉ có 9% được tái chế, 12% được đốt bỏ và có tới 79% trở thành rác thải”.

Tre có tiềm năng to lớn, khi có thể được dùng để làm ra hơn 80% loại sản phẩm vốn phổ biến bằng nhựa hiện nay, từ đồ gia dụng, nội thất ô tô, vỏ thiết bị điện tử, dụng cụ thể thao đến ứng dụng trong công nghiệp như chất độn lưới tre cho tháp giải nhiệt… Ngoài ra, tre có đặc tính dễ trồng và phát triển nhanh chóng, có thể góp phần đẩy nhanh sứ mệnh xóa đói giảm nghèo ở nông thôn. Rừng tre còn có khả năng hấp thụ khí nhà kính CO2 mạnh.

Trung Quốc hiện có hàng triệu héc-ta rừng tre, bao gồm hơn 750 giống tre khác nhau. Tuy vậy, việc sử dụng nguồn nguyên liệu tự nhiên này trong sản xuất công nghiệp từng vấp phải không ít trở ngại. Đó là chi phí thu hoạch cao, tính hiệu quả kinh tế theo quy mô kém và thiếu vắng các doanh nghiệp có khả năng cạnh tranh toàn cầu.

Giờ đây, kế hoạch “Thay nhựa bằng tre” được tin là giúp mở ra những cơ hội to lớn để người dân và doanh nghiệp nước này vượt qua những trở ngại đó.

Với kế hoạch trên, người dân trồng tre có thể nhận được sự hỗ trợ về kỹ thuật và tài chính để việc trồng trọt đạt chuẩn, mang lại hiệu quả kinh tế nông nghiệp cao hơn. Cùng với đó, những doanh nghiệp sản xuất cũng hưởng lợi từ các chính sách ưu đãi nếu sử dụng nguyên liệu cây tre thay cho nhựa. Việc tiêu thụ các sản phẩm làm từ tre thân thiện với môi trường cũng được khuyến khích.

Nếu các giải pháp đồng bộ nhằm hiện thực hóa kế hoạch “Thay nhựa bằng tre” được Trung Quốc thực hiện tốt, thì lượng rác nhựa thải vào môi trường có thể sẽ giảm đáng kể, bởi nước này có quy mô kinh tế và dân số đứng thứ nhì thế giới.