“Bàn cờ tái chế” – cách Nairobi biến rác thải thành cơ hội mưu sinh

Giữa những núi rác khổng lồ ở thủ đô Nairobi của Kenya, hàng nghìn người đang mưu sinh bằng nghề nhặt rác.

Không hợp đồng lao động, không bảo hiểm, cũng ít khi được xã hội ghi nhận nhưng chính họ lại là lực lượng góp phần giữ lại hàng tấn vật liệu tái chế mỗi ngày cho thành phố.

Giờ đây, một sáng kiến đặc biệt đang giúp những người lao động này thay đổi cách nhìn về công việc của mình thông qua một trò chơi bàn cờ.

Trò chơi do tổ chức môi trường Mazingira Yetu phát triển, mỗi lượt tung xúc xắc là một tình huống liên quan tới tái chế, phân loại rác, bảo hộ lao động hay quyền lợi của người thu gom phế liệu. Thông qua cách học trực quan và gần gũi, những khái niệm vốn phức tạp như “kinh tế tuần hoàn” trở nên dễ hiểu hơn với người lao động phổ thông.

Với nhiều người tại đây, rác thải giờ không chỉ là thứ bỏ đi mà còn là nguồn sinh kế.

Sau khi tham gia trò chơi, họ hiểu rằng nhiều loại vật liệu có thể được tái sử dụng theo cách đem lại giá trị cao hơn thay vì chỉ bán phế liệu giá rẻ.

Không chỉ nhựa, pin cũ hay các thiết bị điện tử hỏng cũng trở thành nguồn thu nhập quan trọng với nhiều người nhặt rác lâu năm.

Theo các tổ chức môi trường, lực lượng lao động phi chính thức này đang góp phần đáng kể vào hoạt động tái chế tại các đô thị châu Phi.

Các chuyên gia môi trường đánh giá, phương pháp học thông qua trò chơi đang cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc nâng cao nhận thức cộng đồng về tái chế và phát triển bền vững.

Trong bối cảnh lượng rác thải đô thị toàn cầu tiếp tục gia tăng, những sáng kiến nhỏ nhưng thực tế như thế này được kỳ vọng sẽ giúp thay đổi thói quen của cộng đồng từ chính những người ở tuyến đầu xử lý rác thải.

Từ một trò chơi đơn giản, những người nhặt rác ở Nairobi đang dần thay đổi cách tiếp cận với công việc mưu sinh của mình.

Không chỉ là thu gom phế liệu, họ đang trở thành một phần của nền kinh tế tuần hoàn nơi rác thải có thể được nhìn nhận như tài nguyên, thay vì gánh nặng của đô thị hiện đại.