Cánh cửa nhỏ bé trong lớp băng Nam Cực dẫn vào một kho báu khoa học. Cơ sở lưu trữ băng giá chứa đựng những thông tin thiết yếu từ các sông băng trên toàn thế giới. Nơi đây được xây dựng bởi Ice Memory Foundation – một tổ chức chuyên thu thập, lưu giữ và quản lý các lõi băng từ những sông băng đang có nguy cơ bị suy thoái hoặc biến mất do biến đổi khí hậu.

Khi nhiệt độ tăng cao đang làm quá trình mất băng diễn ra nhanh hơn trên toàn cầu, các nhà khoa học buộc phải chạy đua với thời gian để lưu giữ những dữ liệu quan trọng bên trong các lõi băng, trước khi chúng tan chảy vì biến đổi khí hậu.

Ông CARLO BARBANTE – Phó Chủ tịch Quỹ Ký ức Băng, Đại học Ca' Foscari, Venice, Italia cho biết: “Trong 30 hoặc 50 năm nữa, hầu hết các sông băng từ vùng Alpine và từ Cao nguyên Tây Tạng hoặc Nam Mỹ sẽ biến mất. Vì vậy, trước thời điểm đó, chúng tôi có kế hoạch thu thập băng và lưu trữ tại Nam Cực cho thế hệ các nhà khoa học tương lai.”

Việc thu thập các lõi băng và xây dựng khu bảo tồn là một quá trình phức tạp, nhưng vô cùng cần thiết. Chính nhờ nghiên cứu các lõi băng, con người mới có thể hiểu được khi nào và ở mức độ nào các hoạt động của con người đã tác động tới khí hậu Trái Đất.

Ông CARLO BARBANTE – Phó Chủ tịch Quỹ Ký ức Băng, Đại học Ca' Foscari, Italia cho biết: “Băng trong các sông băng giống như những cỗ máy thời gian, cực kỳ quan trọng vì chúng lưu giữ thông tin về những gì đã xảy ra trong quá khứ, giúp chúng ta đặt chính xác những gì đang diễn ra hôm nay vào đúng bối cảnh.”

Các lõi băng từ một số sông băng được lựa chọn sẽ được vận chuyển tới khu bảo tồn tại Nam Cực. Hành trình của những lõi băng đầu tiên, được thu thập trong giai đoạn từ năm 2016 đến 2023, đã bắt đầu từ nhiều tháng trước. Chúng được chất lên tàu nghiên cứu Laura Bassi của Italia, vượt đại dương và cập bờ Nam Cực. Sau đó, các lõi băng được đặt vào cơ sở lưu trữ – một hang băng được đào sâu trong tuyết, hoạt động như một tủ đông tự nhiên, không cần nguồn điện bên ngoài để duy trì nhiệt độ thấp. Nhờ điều kiện địa lý và khí hậu đặc biệt của Nam Cực, việc bảo quản các lõi băng được đảm bảo lâu dài.

Ông CARLO BARBANTE – Phó Chủ tịch Quỹ Ký ức Băng, Đại học Ca' Foscari, Italia chia sẻ: “Ở độ cao 3.200 mét, cách bờ biển 12.000 km, với nhiệt độ trung bình -52 độ C – đây là nơi lý tưởng để lưu trữ những mẫu vật như vậy.”

Để lấy được các lõi băng, các nhóm nghiên cứu phải đối mặt với điều kiện thời tiết khắc nghiệt và làm việc liên tục nhiều ngày trên các sông băng.

Ông ANDREA SPOLAOR - Nhà nghiên cứu cao cấp, Viện Khoa học Địa cực, Đại học Ca' Foscari, Italia cho biết: “Chúng tôi phải mang theo thiết bị, ống khoan lõi, lều trại để cắm trại trên sông băng, rồi bắt đầu khoan. Việc tách lấy trụ băng được thực hiện bằng mũi khoan có thể xuyên sâu qua băng cho tới tận nền đá bên dưới.”

Sau đó, các lõi băng được đưa về phòng thí nghiệm, nơi chúng được phân tích bằng các thiết bị hiện đại nhằm xác định các chất có trong băng cũng như cấu trúc phân tầng theo thời gian.

Ông ANDREA SPOLAOR - Nhà nghiên cứu cao cấp, Viện Khoa học Địa cực, Đại học Ca' Foscari, Italia cho biết: “Công việc nghiên cứu lõi băng và tái dựng khí hậu cổ cho phép chúng tôi nhìn nhận vấn đề ở tầm dài hạn. Chúng tôi không chỉ nhìn vào chuyện hôm nay lạnh hay ngày mai nóng, mà là cách khí hậu đã thay đổi và tiếp tục thay đổi trong suốt 20 đến 30 năm qua.”

Theo thời gian, khi các công nghệ mới được phát triển, phương pháp nghiên cứu băng cũng sẽ thay đổi, khiến việc bảo tồn trở thành chìa khóa cho tương lai. Trong những năm tới, hàng chục lõi băng khác từ khắp nơi trên thế giới sẽ tiếp tục được đưa tới và lưu trữ tại thánh địa băng này.