Liên hợp quốc kêu gọi xây dựng cơ chế quản trị tài nguyên thiên nhiên

Từ châu Phi đến Nam Mỹ, nhiều khu vực giàu tài nguyên vẫn đang phải đối mặt với nghịch lý: càng nhiều khoáng sản, nguy cơ xung đột càng lớn. Trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu đối với các khoáng sản chiến lược phục vụ chuyển đổi năng lượng tăng mạnh, câu chuyện quản trị tài nguyên không còn chỉ là vấn đề phát triển kinh tế mà đã trở thành một nội dung của hòa bình và an ninh quốc tế.

Tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, Tổng Thư ký António Guterres kêu gọi chấm dứt tình trạng khai thác tài nguyên nhưng lợi ích lại không thuộc về người dân và quốc gia sở hữu nguồn tài nguyên đó. Theo ông Guterres, khai thác trái phép tài nguyên đang tiếp tục nuôi dưỡng các nhóm vũ trang, tội phạm xuyên quốc gia và kéo dài nhiều cuộc xung đột.

Trong khi đó, Tổ chức Thương mại Thế giới cho rằng làn sóng chuyển đổi năng lượng toàn cầu đang mở ra cơ hội chưa từng có cho các quốc gia đang phát triển giàu tài nguyên, nếu các nguồn lực này được quản trị hiệu quả.

Tuy nhiên, các cuộc thảo luận cũng phản ánh những khác biệt trong cách tiếp cận giữa các nước lớn. Nga và Trung Quốc bày tỏ quan ngại việc các cơ chế minh bạch hoặc các biện pháp trừng phạt có thể bị sử dụng như công cụ gây sức ép chính trị. Trong khi đó, Mỹ nhấn mạnh nguồn tài nguyên cần được quản lý theo hướng phục vụ hòa bình và ổn định.

Dù còn khác biệt, các nước đều thống nhất rằng việc quản trị hiệu quả tài nguyên thiên nhiên sẽ đóng vai trò quyết định đối với mục tiêu phát triển bền vững, chuyển đổi năng lượng và ngăn ngừa xung đột trong những thập niên tới.

Trong bối cảnh cạnh tranh đối với các khoáng sản chiến lược ngày càng gia tăng, thông điệp được đưa ra tại Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc là rõ ràng: tài nguyên thiên nhiên cần trở thành nền tảng của hợp tác và phát triển, thay vì tiếp tục là nguồn cơn của bất ổn và chia rẽ trên thế giới.