(ANTV) - Biến đổi khí hậu không còn là câu chuyện của tương lai, mà đang tác động trực tiếp tới hệ sinh thái biển trên toàn thế giới. Tại vịnh San Francisco của Mỹ, những đàn cá voi xám vốn chỉ di cư dọc bờ biển California nay lại xuất hiện ngày càng nhiều trong vùng nước đông đúc tàu thuyền qua lại. Hệ quả là số vụ cá voi bị tàu đâm chết tăng mạnh trong những năm gần đây.
Để cứu những “gã khổng lồ” của đại dương, lần đầu tiên một hệ thống trí tuệ nhân tạo được triển khai ngay giữa vịnh San Francisco, hoạt động ngày đêm nhằm phát hiện cá voi và cảnh báo cho các tàu tránh va chạm. Câu chuyện quốc tế sau đây sẽ cho thấy công nghệ đang được sử dụng như thế nào trong nỗ lực bảo vệ môi trường biển.
Giữa làn nước lạnh và nhiều sương mù của vịnh San Francisco, những chuyến phà, tàu hàng và tàu chở dầu vẫn tấp nập qua lại mỗi ngày. Ít ai biết rằng ngay dưới những tuyến hàng hải nhộn nhịp ấy, các đàn cá voi xám đang âm thầm di cư và đối mặt với hiểm nguy ngày càng lớn.
Năm ngoái, tại khu vực vịnh San Francisco ghi nhận 21 cá voi chết, con số cao nhất trong vòng 25 năm. Chỉ trong những tháng đầu năm nay, đã có thêm nhiều cá voi tiếp tục thiệt mạng. Các nhà khoa học cho rằng phần lớn nguyên nhân đến từ va chạm với tàu thuyền.
Ông DOUGLAS MCCAULEY, Giám đốc Phòng thí nghiệm Khoa học Đại dương Benioff, Đại học California Santa Barbara cho biết: “Đáng buồn là ngày càng có nhiều cá voi chết trong vịnh. Điều chúng tôi cố gắng làm là giảm những cái chết do va chạm giữa cá voi và tàu thuyền.”
Các nhà khoa học cho biết, cá voi xám vốn di cư quãng đường gần 20 nghìn km giữa Mexico và Bắc Cực. Tuy nhiên, biến đổi khí hậu đang làm thay đổi hành vi của chúng.
Băng biển Bắc Cực tan nhanh khiến nguồn thức ăn tự nhiên suy giảm. Thiếu dinh dưỡng trong hành trình di cư, nhiều con cá voi buộc phải tiến sâu vào vịnh San Francisco để tìm kiếm thức ăn.
Ông DOUGLAS MCCAULEY, Giám đốc Phòng thí nghiệm Khoa học Đại dương Benioff, Đại học California Santa Barbara cho biết: “Chúng đi vào vịnh để tìm thức ăn. Nhưng nơi này lại là một trong những tuyến đường thủy đông đúc nhất nước Mỹ. Và một số lượng đáng kể cá voi đã bị tàu đâm trúng, giống như ‘tai nạn giao thông trên đại dương.”
Để giảm thiểu nguy cơ này, một hệ thống giám sát mới mang tên WhaleSpotter vừa được đưa vào hoạt động. Camera nhiệt kết hợp trí tuệ nhân tạo được lắp đặt trên đảo Angel Island có thể phát hiện tín hiệu phun nước và thân nhiệt của cá voi ở khoảng cách hơn 3 km, cả ngày lẫn đêm. Khi phát hiện cá voi, hệ thống sẽ lập tức gửi cảnh báo tới các tàu và trung tâm điều phối hàng hải để điều chỉnh hướng đi hoặc giảm tốc độ.
Ông SEAN HENRY, Giám đốc điều hành WhaleSpotter cho biết: “WhaleSpotter là thiết bị điện tử hàng hải kết hợp camera nhiệt và trí tuệ nhân tạo để phát hiện cá voi từ khoảng cách xa, camera nhiệt có thể phát hiện rất tốt tín hiệu phun nước của cá voi dù chỉ xuất hiện vài giây. Sau đó, trí tuệ nhân tạo sẽ phân tích để xác định đâu thực sự là cá voi, , giúp các thuyền trưởng có đủ thời gian để tránh va chạm.”
Các nhà chức trách kỳ vọng công nghệ này sẽ giúp giảm đáng kể các vụ va chạm, đặc biệt trong điều kiện đêm tối và sương mù dày đặc, điều vốn rất phổ biến tại vịnh San Francisco.
Ông GARY REED, Giám đốc Dịch vụ Điều phối Tàu thuyền San Francisco cho biết: “Công nghệ này cho phép chúng tôi phát hiện cá voi vào ban đêm và thông báo cho các tàu đang di chuyển để họ điều chỉnh hải trình, giảm các vụ va chạm.”
Không chỉ là câu chuyện bảo tồn động vật, các nhà khoa học nhấn mạnh đây còn là lời cảnh báo về tác động ngày càng rõ rệt của biến đổi khí hậu đối với hệ sinh thái biển.
Bà KATHI GEORGE, Giám đốc Sinh học Bảo tồn Cá voi, Trung tâm Động vật Biển cho biết: “Đây là câu chuyện về khí hậu và cũng là câu chuyện của con người. Cá voi xám vào vịnh vì những thay đổi ở Bắc Cực. Băng biển tan chảy do biến đổi khí hậu đang làm thay đổi toàn bộ môi trường sống của chúng.”
Từ những camera AI trên vịnh San Francisco, giới khoa học hy vọng công nghệ có thể mở ra một “lá chắn số” mới cho sinh vật biển. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang làm thay đổi cả những hành trình lâu đời của tự nhiên, việc bảo vệ các loài động vật biển không còn là trách nhiệm của riêng các nhà bảo tồn, mà là bài toán chung của toàn nhân loại.
Các chuyên gia cho rằng, nếu hệ thống này hoạt động hiệu quả, mô hình giám sát cá voi bằng trí tuệ nhân tạo có thể được mở rộng tới nhiều tuyến hàng hải lớn trên thế giới. Một lần nữa, công nghệ đang cho thấy vai trò quan trọng không chỉ trong phát triển kinh tế, mà còn trong nỗ lực gìn giữ môi trường sống của hành tinh.
(ANTV) - Liên hoan Truyền hình, Phát thanh, Điện ảnh CAND lần thứ XV năm 2026 sẽ diễn ra tại thành phố Hà Nội từ ngày 22/10 đến 27/10/2026, với sự tham gia của những người làm công tác truyền hình, phát thanh, điện ảnh trong và ngoài lực lượng Công an nhân dân. Tiếp nối Thông báo số 01, Ban Tổ chức Liên hoan ban hành Thông báo số 02, cung cấp các thông tin về chủ đề, chương trình hoạt động, quy định tham dự, đăng ký danh sách đoàn và nộp tác phẩm dự thi. Dưới đây là Thông báo số 02:
(ANTV) - Trong phiên tòa chiều ngày 30/9, có 8 trong tổng số 10 bị cáo trong vụ án thất thoát lãng phí tại dự án cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức kiến nghị tạm dừng phiên tòa để chuẩn bị thêm tiền khắc phục hậu quả. Luật sư cho biết, cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến cũng nộp 1,1 tỷ đồng giúp các bị cáo.
(ANTV) - Liên quan đến vụ chuyến xe cứu thương vận chuyển bệnh nhân quãng đường 16 km thu 5 triệu đồng ở Thanh Hóa. Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố 2 bị can gồm Võ Đại Trường Lâm, lái xe cứu thương và Lê Trọng Hải Anh, sinh viên Trường Cao đẳng Y Thanh Hóa để điều tra tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.
(ANTV) - Sáng 29/9, tại khu vực nút giao Thạch Bàn - Cổ Linh, hai cán bộ Cảnh sát giao thông đang làm nhiệm vụ phân luồng đã kịp thời hỗ trợ mở đường, đưa hai người bị tai nạn lao động đến Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cấp cứu.
(ANTV) - Tại TP Đà Nẵng, mô hình dạy nghề, tạo việc làm cho những thanh thiếu niên có hoàn cảnh khó khăn, người có nguy cơ vi phạm pháp luật và người hoàn lương đang góp phần tạo dựng một môi trường sống lành mạnh, hạn chế nguy cơ tái phạm. Đằng sau mô hình này là hơn 20 năm tâm huyết của một cựu chiến binh, người đã giúp hàng trăm trường hợp có nghề nghiệp ổn định và có thêm cơ hội làm lại cuộc đời.
(ANTV) - Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã đặt ra những mục tiêu mới cho khu vực này trong giai đoạn tới. Trọng tâm là nâng cao chất lượng, hiệu quả đầu tư, tăng liên kết với doanh nghiệp trong nước, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực.
(ANTV) - Vụ nổ tại ranh giới quân sự liên Triều hôm 21/9 khiến 3 binh sĩ Hàn Quốc bị thương đang kéo theo những cáo buộc qua lại giữa Seoul và Bình Nhưỡng, làm gia tăng căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên.
(ANTV) - Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi xác nhận đã nhận được phản hồi của Mỹ về đề xuất 7 ngày của Tehran trong cuộc gặp các nhà trung gian Qatar tại Doha tối 29/9.
(ANTV) - Các nước sản xuất dầu thuộc Tổ chức các Nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) và các đồng minh, còn gọi là OPEC+, nhiều khả năng sẽ giữ nguyên mục tiêu sản lượng cho tháng 11, tại cuộc họp diễn ra ngày 4/10.
(ANTV) - Theo một báo cáo công bố ngày 30/9 của Tổ chức Giám sát Khí quyển Copernicus (CAMS) thuộc Liên minh châu Âu, 34% dân số toàn cầu bị ảnh hưởng bởi chất lượng không khí "cực kỳ kém" trong khoảng thời gian từ ngày 1/1 đến ngày 15/9.
