Bãi rác Bhalswa, rộng khoảng 32 hécta - bãi rác lớn thứ 2 ở New Delhi. Có tới hơn 200.000 người sinh sống dọc theo rìa ngoài khu vực này. Trong 25 năm qua, bà Hema đã sống và làm việc ở đây với nghề nhặt rác.

Bà HEMA, Người nhặt rác cho biết: "Trước đây tôi thường đi nhặt rác rồi về đưa con đi học, sau đó làm việc nhà. Thế nhưng cả năm qua, vì sức khỏe không tốt nên tôi không đi làm thường xuyên nữa. Tôi vốn làm việc 20-25 ngày mỗi tháng, giờ thì ít hơn."

Với những người sống quá gần bãi rác, ngay cả không khí họ hít thở cũng độc hại. Ở một thành phố có không khí ô nhiễm nhất thế giới, việc xử lý rác thải không đúng cách khiến tình hình càng nghiêm trọng hơn.

Bà Hema là thành viên của một nhóm gồm khoảng 40 phụ nữ, thường tổ chức các buổi giao lưu, tìm hiểu về ô nhiễm không khí và ảnh hưởng của nó đến các vấn đề sức khỏe trong cộng đồng. Nhiều hoạt động có sự tham gia của đại diện địa phương, với những phiên điều trần công khai về các vấn đề xã hội, y tế và môi trường.

Ông SAGNIK DEY, Trung tâm Khoa học Khí quyển - Viện Công nghệ Ấn Độ cho biết: "Việc có sự tham gia ở cấp độ cộng đồng là cực kỳ quan trọng, bởi thông thường mọi người sẽ không nhận thức được rủi ro. Họ vô tình tiếp xúc với mức độ ô nhiễm không khí cao và cái nóng cả ngoài trời lẫn trong nhà. Vì thế, bước đầu tiên chính là nâng cao nhận thức của họ. Một số chương trình cũng đang cung cấp chiến lược giúp các cá nhân thích ứng hơn với các tình huống."

Ít ai nhận thức rõ về sự cần thiết của những chiến lược này hơn bà Ruksana. Bà lớn lên trong một gia đình nhặt rác và có trải nghiệm trực tiếp về các vấn đề sức khỏe mà những phụ nữ làm nghề này phải đối mặt.

Chị SHIRUTI SINHA, Nhóm Nghiên cứu và hành động vì môi trường Chintan cho biết: "Trong các xét nghiệm chức năng phổi, chúng tôi phát hiện phụ nữ nhặt rác có nguy cơ mắc bệnh phổi nặng gấp 3.6 lần bình thường. Tỷ lệ mắc bệnh ở phụ nữ cũng cao hơn so với nam giới."

Đây cũng là động lực thúc đẩy bà Ruksana kết nối với Nhóm Nghiên cứu và hành động vì môi trường Chintan. Tổ chức phi chính phủ này cung cấp các thiết bị theo dõi chất lượng không khí, hỗ trợ phụ nữ địa phương lên kế hoạch cho công việc và hoạt động hàng ngày.

Họ tránh làm việc ở bãi rác khi màn hình nhấp nháy màu đỏ, và áp dụng các biện pháp phòng ngừa như đeo khẩu trang ngay cả khi không làm việc. Ở nhà, phụ nữ dần chuyển sang nấu ăn bằng nhiên liệu ít gây ô nhiễm hơn.

Bà RUKSANA, Người nhặt rác chia sẻ: "Phụ nữ ở đây thường sử dụng bếp sinh khối, nhưng chính phủ hiện đang có chương trình cấp bình ga miễn phí. Chúng tôi đã giúp ít nhất 30-35 người trong khu dân cư tiếp cận chương trình này và có được bình ga."

Nỗ lực của những phụ nữ như bà Hema và Ruksana có thể chỉ là muối bỏ bể, nhưng họ hy vọng theo thời gian, họ sẽ giúp nâng cao nhận thức, thúc đẩy điều kiện làm việc tốt hơn cho tất cả những người lao động không chính thức ở New Delhi.