Thị trấn Marija Bistrica, nằm ở phía Bắc Croatia, nổi tiếng với những chiếc bánh quy Licitar rực rỡ sắc màu. Bà Snjezana Husinec là một thợ làm bánh licitar truyền thống với nguyên liệu như bột, đường, nước và sử dụng kỹ thuật trang trí thủ công với gelatin.

Bà SNJEZANA HUSINEC, Thợ làm bánh Licitar chia sẻ: “Theo truyền thống, bánh licitar gắn liền chặt chẽ với đền thờ St. Mary ở Marija Bistrica. Và ngay cả trong một số giai đoạn trước, khi tôn giáo không được đề cao, mọi người vẫn tụ tập ở đây, điều này giúp duy trì truyền thống làm bánh licitar. Bánh được coi như một phần của văn hóa dân gian. Những người hành hương không chỉ đến đây để cầu nguyện - họ còn muốn mua đồ lưu niệm. Nghề làm bánh quy ở đây đã tồn tại theo cách đó, thông qua mối quan hệ này với đền thờ."

Từ trước thế kỷ 20, bánh licitars được làm bằng khuôn gỗ. Nhưng gần đây chúng được làm hoàn toàn thủ công. Mỗi nghệ nhân đều có cách làm riêng.

Những tuần trước Valentine là thời điểm bận rộn nhất trong năm của thợ làm bánh ở thị trấn Marija Bistrica. Trong dịp này, bánh quy hình trái tim với một mảnh gương nhỏ đính trên bề mặt trở nên phổ biến hơn bao giờ hết. Truyền thống làm bánh quy hình trái tim ở thị trấn này đã được gìn giữ từ thế kỷ 17.

Bà SNJEZANA HUSINEC, Thợ làm bánh chia sẻ: "Hình trái tim là mẫu bánh phổ biến nhất, bởi nó cùng với sắc đỏ đều tượng trưng cho tình yêu. Mảnh gương nhỏ trên bánh mang theo một thông điệp ý nghĩa mà các chàng trai muốn gửi đến người thương: Em luôn trong trái tim anh".

Những người thợ đã khéo léo sáng tạo để bánh licitar không chỉ phổ biến trong dịp Valentine mà còn là món quà cho nhiều dịp lễ khác.

Bà SNJEZANA HUSINEC, Thợ làm bánh cho biết: "Vào dịp Giáng sinh, người ta sẽ làm chuông licar và thiên thần để treo trên cây thông Noel. Còn vào dịp lễ Phục sinh, chúng ta sẽ làm bánh quy hình thỏ hoặc hình quả trứng. Vì vậy, mỗi mùa đều có một loại licar riêng.”

Hiện nay, khoảng 35 nghệ nhân tại Croatia vẫn duy trì nghề truyền thống này, mỗi người đều có phong cách riêng biệt. Không chỉ là một phần quan trọng trong văn hóa địa phương, truyền thống làm bánh Licitar còn được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể từ năm 2010.

Bà IRIS BISKUPIC BASIC, Quản lý Bảo tàng Dân tộc học Zagreb cho biết: "Nghề thủ công này đã có mặt ở đây từ những năm 1600 và trở nên phổ biến hơn vào những năm 1700. Và nó vẫn tiếp tục tồn tại cho đến ngày nay. Ở phía tây bắc Croatia vẫn còn khoảng 35 nghệ nhân được ghi nhận như những bậc thầy làm bánh licitar. Và chúng tôi rất vui khi thấy rằng có những thế hệ trẻ hơn vẫn tiếp tục làm nghề này và tiếp tục duy trì truyền thống của đất nước.”

Hiện bảo tàng dân tộc học Zagreb đang trưng bày những bộ khuôn làm bánh licitar được lưu giữ qua nhiều thế hệ người dân ở Croatia.

Bà IRIS BISKUPIC BASIC, Quản lý Bảo tàng Dân tộc học Zagreb cho biết: "Điều thú vị trong nghề này đó là mỗi nghệ nhân đều có phong cách riêng. Tất cả đều là bánh nhưng lại mang nét khác biệt, cho dù tất cả những người thợ đều chủ yếu sử dụng màu đỏ, điều này làm cho bánh licitar của chúng tôi trở nên độc đáo".

Điểm đặc biệt ở loại bánh này, đó là mặc dù được làm từ những nguyên liệu ăn được, nhưng những chiếc bánh quy này không phải để ăn. Chúng được bán làm quà lưu niệm hoặc đồ trang trí trong mỗi dịp đặc biệt.