Nhưng giờ đây, các trường học ở Nhật Bản đối diện với một vấn đề còn nguy hiểm hơn cả COVID-19, khi nó khiến khoảng 450 trường buộc phải đóng cửa, ngừng hoạt động mỗi năm. Đó là tình trạng suy giảm dân số trẻ.

Cảnh nhộn nhịp đưa đón học sinh trên những chuyến xe bus trường học đã không còn đúng tại ngôi làng Ten-ei, tỉnh Fukushima, Nhật Bản. Hai học sinh 15 tuổi này là những học sinh duy nhất và cuối cùng của trường cấp 2 Yumoto.

Không còn học sinh xin vào học nữa, ngôi trường 76 năm tuổi này sẽ dừng hoạt động sau khi hai em Hoshi và Sato tốt nghiệp.

Em Aoi Hoshi, học sinh trường Trung học Yumoto, Nhật Bản chia sẻ: Lần đầu tiên khi em nghe Hiệu trưởng nói rằng trường sẽ đóng cửa, em rất buồn. Em cũng nghĩ rằng thật đáng tiếc khi đóng cửa một ngôi trường có lịch sử lâu đời như thế này.

Bàn học của Hoshi và Sato được đặt cạnh nhau ở giữa lớp học - một không gian vốn được thiết kế dành cho 20 học sinh. Dù ít người, cả học sinh và giáo viên vẫn phải hoàn thành đầy đủ các tiết theo chương trình giảng dạy thông thường của Nhật Bản.

Sato và Hoshi chơi với nhau từ năm 3 tuổi, sau đó học cùng lớp tiểu học gồm 5 học sinh. Nhưng chỉ còn lại 2 em tiếp tục học tại trường trung học Yumoto.

Em Eita Sato, học sinh trường Trung học Yumoto, Nhật Bản cho biết: Em cứ nghĩ là chị em, em và em trai em sẽ học cùng một trường. Nhưng giờ thì không được nữa rồi. Thật là sốc.

Thống kê của Chính phủ Nhật Bản cho thấy, có khoảng 450 trường học đóng cửa ở nước này mỗi năm. Từ 2002 đến 2020, gần 9.000 trường đã đóng cửa vĩnh viễn.

Tình trạng giảm tỷ lệ sinh là vấn đề chung ở châu Á do chi phí nuôi con cao. Tuy nhiên, tình hình ở Nhật Bản đặc biệt nghiêm trọng. Năm 2022, số trẻ được sinh ra ở nước này xuống dưới mức 800.000, một kỷ lục mới.

Thủ tướng Nhật Bản đã cam kết những biện pháp chưa từng có để nâng tỷ lệ sinh như tăng gấp đôi ngân sách cho các chính sách liên quan đến trẻ em, nhưng hiện trạng chưa được cải thiện ngay.

Hiện làng Ten-ei có khoảng 5.000 cư dân, với khoảng 10% dân số dưới 18 tuổi. Theo sự phát triển của công nghệ, những bức ảnh của các khóa học sinh tốt nghiệp trường Yumoto chuyển dần từ đen trắng sang màu, nhưng số học sinh thì giảm dần, giảm mạnh nhất là từ khoảng năm 2000. Đến năm 2022 thì không có bức ảnh nào.

Ông Mikio Watanabe, Hiệu trưởng trường Trung học Yumoto, Nhật Bản chia sẻ: Đây là thời kỳ nhà trường có nhiều học sinh nhất, khoảng 160 em. Năm 2022, trường không còn em học sinh nào tốt nghiệp nữa. Năm nay, chỉ còn 2 em cuối cùng tốt nghiệp.

Và thế là ngày tốt nghiệp cũng đến với Hoshi và Sato, khóa học sinh cuối cùng của trường Yumoto, vào hôm 31/3. Những người đến dự còn đông hơn cả học sinh.

Aoi Hoshi mong ước trở thành giáo viên mẫu giáo, nhưng giờ viễn cảnh ấy không biết sẽ xảy ra ở đâu.

Em Aoi Hoshi, học sinh trường Trung học Yumoto, Nhật Bản bày tỏ: Em không biết sẽ còn bao nhiêu trẻ em ở làng khi em trở thành giáo viên mẫu giáo. Nếu còn trẻ em ở đây thì em muốn trở về làm việc ở làng.

Việc các ngôi trường đóng cửa vĩnh viễn cũng khiến các vùng sâu, vùng xa càng khó thu hút cư dân mới và trẻ hơn. Sắp tới, Ten-ei sẽ thảo luận về việc tái sử dụng trường học. Ở các vùng khác tại Nhật Bản, những trường học đóng cửa đã trở thành nhà máy rượu hoặc bảo tàng nghệ thuật.