Dù đang trong mùa mưa, song hầu hết các bang của Mexico đều phải đối mặt tình trạng hạn hán từ trung bình đến nghiêm trọng. Hệ thống nước Cutzamala, mạng lưới gồm các hồ chứa, trạm bơm nước ngầm, cung cấp khoảng 25% lượng nước sinh hoạt cho thung lũng Mexico, trong đó có thủ đô Mexico City, không còn hoạt động hiệu quả như trước, chỉ còn khoảng 39% công suất, mức thấp trong lịch sử. Ủy ban Nước quốc gia Mexico đã phải hạn chế cung cấp nước cho người dân. Điều này dẫn đến việc khan hiếm nước ở Mexico City ngày càng trầm trọng. Để có nước uống, nhiều người phải mua bình đóng sẵn với giá cao.

Cô SARA HUITZIL MORALES, Người dân thành phố Mexico cho biết: “Nước máy trong thành phố rất bẩn. Không thể uống được. Nước mưa thì sạch hơn. Nguồn nước máy chẳng những không đạt tiêu chuẩn mà còn chỉ chảy mỗi tuần một lần.”

Do có địa hình đồi núi nên Mexico phụ thuộc vào lượng mưa, thường dồi dào từ tháng 3 đến tháng 10, để làm đầy các hồ chứa. Trong những năm qua, hạn hán kéo dài gây thiếu nước, cơ quan chức năng ở thủ đô Mexico City đã kết hợp với công ty Isla Urbana, đầu tư lắp đặt hàng chục ngàn hệ thống thu trữ nước mưa cho các gia đình, song bấy nhiêu đó “chưa thấm vào đâu” đối với đô thị hơn 22 triệu dân này.

Cô LIZBETH PINEDA, Thành viên Hợp tác xã Pixcatl cho biết: “Mexico City đã triển khai chương trình lắp đặt hệ thống thu trũ nước mưa từ năm 2019. Nhưng nhiều hệ thống không được kiểm tra, giám sát định kỳ nên gần như đã bị bỏ hoang. Chúng cần được bảo trì.”

Và công việc nặng nhọc này hiện do Pixcatl, hợp tác xã gồm những phụ nữ địa phương, phụ trách. Cô JAZMIN MARTINEZ, Thành viên Hợp tác xã Pixcatl cho biết: “Chúng tôi thắt đai an toàn, cầm máy khoan, máy mài cùng những thiết bị khác để sửa chữa ống nước. Đây là những việc mà trước kia chỉ có đàn ông mới làm.”

Các chị em ở Hợp tác xã Pixcatl không ngại khó khăn, nguy hiểm leo lên những bồn chứa nước mưa khổng lồ để bảo dưỡng các bộ lọc trong hệ thống. Mỗi bồn có dung tích chừng 2.500 lít, đủ cho một gia đình dùng tiết kiệm trong vài tháng. Họ cũng không quên cho một vài viên clo vào đó để làm sạch và khử trùng nước.

Giáo sư LORETA CASTRO REGUERA, Đại học Tự trị Quốc gia Mexico cho biết: “Nếu tất cả các gia đình đều có hệ thống thu trữ nước mưa, thì chúng ta sẽ giảm sử dụng nước từ hệ thống Cutzamala. Khi hạn hán, chúng ta có thể dùng nước mưa đã lưu trữ cho sinh hoạt.”

Theo nhiều người, thu trữ nước mưa để ứng phó hạn hán là một giải pháp tuyệt vời ở Mexico, nhất là đối với những người có thu nhập thấp. Các thành viên hợp tác xã Pixcatl mong muốn có thể truyền cảm hứng cho nhiều phụ nữ khác tham gia những mô hình tương tự để góp phần giải quyết tình trạng thiếu nước dai dẳng ở quốc gia Bắc Mỹ này.