Tại một trang trại nhỏ thuộc bang Maharashtra, Ấn Độ, chị Mirabai Khindkar ngậm ngùi chia sẻ rằng điều duy nhất còn lại trên mảnh đất mà chị và chồng dày công gây dựng là những khoản nợ chồng chất. Trải qua 15 năm gắn bó với ruộng đồng, gia đình chị liên tục đối mặt với mùa màng thất bát do hạn hán. Để duy trì sản xuất, chồng chị buộc phải vay nặng lãi, nhưng thu nhập từ canh tác và nghề cắt mía không đủ để chi trả. Áp lực dồn nén không lối thoát đã khiến anh lựa chọn kết thúc cuộc đời.

Câu chuyện bi thương ấy không còn là cá biệt tại Marathwada – vùng từng được coi là “vựa lúa” của bang Maharashtra, nay lại trở thành điểm nóng về các vụ nông dân tự tử. Nhiều gia đình rơi vào bi kịch khi người thân âm thầm chịu đựng những áp lực tài chính và khí hậu khắc nghiệt, rồi ra đi trong lặng lẽ.

Theo Trung tâm Nghiên cứu Khoa học và Môi trường Ấn Độ, riêng trong năm ngoái, thời tiết khắc nghiệt đã khiến 3,2 triệu hecta đất canh tác bị ảnh hưởng – con số tương đương diện tích cả nước Bỉ. Hơn 60% diện tích bị thiệt hại nằm tại bang Maharashtra. Riêng tại vùng Marathwada, từ năm 2022 đến 2024, đã có ít nhất 3.090 vụ nông dân tự tử được ghi nhận – tức trung bình mỗi ba ngày lại có một người nông dân chọn cách kết thúc cuộc sống.

Các chuyên gia chỉ ra rằng, hiện tượng nông dân tự tử không phải mới xuất hiện. Tuy nhiên, biến đổi khí hậu đã khiến tình trạng này ngày càng trầm trọng hơn. Mùa vụ trở nên bất định, thu nhập giảm sút, trong khi nhu cầu đầu tư vào phân bón, hệ thống tưới tiêu và công nghệ lại ngày càng tăng. Thế nhưng, nhiều ngân hàng ngần ngại hỗ trợ vốn cho nông dân, buộc họ phải tìm đến các nguồn tín dụng đen với lãi suất cao, dẫn tới vòng xoáy “hạn hán – nợ nần – tuyệt vọng”.

Giáo sư Ramakumar, Viện Khoa học Xã hội Tata, khẳng định: “Nông nghiệp không nên là một canh bạc với gió mùa. Chính phủ cần tăng đầu tư vào thủy lợi, cơ sở hạ tầng để đảm bảo an toàn và ổn định sinh kế cho nông dân.”

Hiện nay, khoảng 45% trong tổng số 1,4 tỷ dân Ấn Độ vẫn sống dựa vào nông nghiệp. Nếu không có những chính sách hỗ trợ thiết thực và cơ chế tài chính linh hoạt giúp giảm sự phụ thuộc vào yếu tố thời tiết, bi kịch của người nông dân Ấn Độ sẽ còn tiếp diễn. Và khi đó, những mảnh đất cằn khô không chỉ mất đi màu xanh của sự sống, mà còn là nơi chôn vùi những giấc mơ chưa kịp nở của hàng triệu người nông dân.