Phục hồi vận động giữa sóng nước Senegal

Mỗi sáng thứ Bảy, bãi biển làng chài Ngor, ngoại ô thủ đô Dakar, lại trở nên nhộn nhịp theo một cách rất khác. Không phải để tắm biển hay vui chơi, mà để tập luyện, phục hồi. Tại đây, Club des Dauphins de Ngor tổ chức các buổi aquagym, thể dục dưới nước kết hợp tập trên cát và trong biển, dành cho mọi lứa tuổi và mọi thể trạng. Nhiều học viên đến đây trên xe lăn. Một số khác phải chống nạng, hoặc được các huấn luyện viên, vốn là những cứu hộ viên tình nguyện trong làng chài , dìu qua cát.

Trên bãi biển, những người hạn chế vận động được chôn chân sâu trong cát để giữ thăng bằng, rồi thực hiện các động tác xoay người nhẹ nhàng nhằm giảm đau khớp và cột sống. Với họ, mục tiêu rất giản dị hôm nay phải khá hơn tuần trước một chút. Ibrahima Souaré từng bị thoái hóa đốt sống cổ nặng, khiến anh liệt và phải ngồi xe lăn.

Anh IBRAHIMA SOUARE, thành viên Club des Dauphins de Ngor chia sẻ: “Tôi bị thoái hóa đốt sống cổ. Nó làm tôi liệt. Tôi phải ngồi xe lăn.Sau khi đeo nẹp cổ, tôi đến câu lạc bộ tập từ tháng 4/2025, rồi đến đây với nạng. Bây giờ tôi thấy mình khá hơn nhiều.”

Buổi tập bắt đầu trên cát với các bài vận động nhẹ, có người tập khi ngồi ghế, có người được chôn chân để cố định cơ thể. Sau đó, cả nhóm tiến xuống biển. Dưới làn nước nông, trọng lượng cơ thể được nâng đỡ, giúp giảm áp lực lên khớp và cột sống. Tại đây, các học viên tập thăng bằng, kéo giãn và tăng sức mạnh cơ bắp, luôn có huấn luyện viên hỗ trợ sát sao. Adja Kiné Ndiaye cho biết cô đến với aquagym sau nhiều năm sống chung với bệnh tật.

Chị ADJA KINE NDIAYE, thành viên Club des Dauphins de Ngor chia sẻ: “Anh trai tôi khuyên tôi thử tập aquagym. Tôi bị bệnh từ năm 2019, gần như không thể đứng được. Từ khi tập, tôi thấy khỏe hơn nhiều. Tôi bị thoái hóa khớp và đau thần kinh tọa.”

Các buổi tập chỉ có giá 300 franc CFA, tương đương khoảng 0,5 đô la Mỹ mỗi lần. Toàn bộ huấn luyện viên đều làm việc tình nguyện. Kinh phí duy trì đến từ học phí nhỏ này và khoản hỗ trợ khoảng 3.000 đô la của thành phố Dakar trong năm nay. Theo huấn luyện viên Saliou Samb, phần lớn học viên đến theo chỉ định y tế.

Anh SALIOU SAMB, thành viên Club des Dauphins de Ngor cho biết: “Khoảng 60% thành viên của câu lạc bộ được bác sĩ giới thiệu. Chúng tôi hợp tác với CNAO – Trung tâm Thiết bị Chỉnh hình Quốc gia ở Fann – và nhiều bác sĩ khác.”

Nhiều người trong số họ từng bị đột quỵ, tai nạn giao thông hoặc mắc các bệnh khớp mạn tính. Với các học viên, tập luyện cùng nhau mang lại động lực lớn.

Ông PAPA MAKANE NDIAYE, huấn luyên viên Club des Dauphins de Ngor cho biết: “Tập theo nhóm rất khích lệ. Tôi thấy một người trẻ trước đây phải có người đưa đi tập, giờ đã có thể tự lái xe đến đây.”

Không ít người tham gia chỉ để tăng cường sức khỏe, dù không mắc bệnh cụ thể.

Anh FATOUMATA NIANG, thành viên Club des Dauphins de Ngor chia sẻ: “Tôi chưa từng biết đến aquagym. Một người quen giới thiệu và nói nó tốt cho sức khỏe, lại giúp giữ dáng.”

Các chuyên gia y tế đánh giá cao mô hình này trong bối cảnh châu Phi đang già hóa nhanh. Các bệnh mạn tính như tim mạch, đột quỵ, viêm khớp ngày càng phổ biến, trong khi dịch vụ phục hồi chức năng và lão khoa vẫn còn hạn chế.

Nhiều người cao tuổi không đủ điều kiện chẩn đoán hoặc điều trị dài hạn do chi phí cao, khi hệ thống y tế công vẫn ưu tiên bệnh truyền nhiễm, sản khoa và trẻ em. Ra đời hơn một thập kỷ trước, aquagym ở Ngor đã trở thành lựa chọn hiếm hoi, chi phí thấp, giúp người dân giảm đau và cải thiện vận động.