Tình người trong cuộc nội chiến ở Sudan

Mỗi tuần, ông Omar Abubecher đều đến khu chợ để mua thực phẩm cho bếp ăn cộng đồng Sakiya Wa Itaam tại Bahri. Với số nguyên liệu thu mua được, bếp ăn có thể chuẩn bị khoảng 30 nồi cơm và 10 nồi gà hầm lớn, đủ cung cấp bữa ăn cho khoảng 1.200 người.

Bếp ăn này được thành lập chỉ vài tuần sau khi cuộc xung đột giữa quân đội Sudan và Lực lượng Hỗ trợ nhanh (RSF) bùng phát vào tháng 4/2023. Kể từ đó, hàng trăm nghìn người dân tại thủ đô Khartoum và các khu vực lân cận đã phải rời bỏ nhà cửa để tìm nơi trú ẩn an toàn hơn. Những người ở lại phải đối mặt với tình trạng thiếu lương thực, mất điện và nước sạch. Nhiều người đã mắc bệnh do sử dụng nước sông Nile chưa qua xử lý, trong khi viện trợ từ các tổ chức quốc tế không ổn định và gặp khó khăn trong khâu phân phối.

Tình trạng mất liên lạc gần đây đã khiến nhiều bếp ăn từ thiện phải tạm dừng hoạt động do không thể nhận tiền hỗ trợ qua ứng dụng ngân hàng. Ông Muhammad Abdel Salam, một tình nguyện viên tại Bếp từ thiện Al-Jarif, cho biết bếp ăn của ông đã cạn kiệt thực phẩm, ngay cả các loại đậu cũng không còn. Nếu không có nguồn cứu trợ kịp thời, nhiều người có nguy cơ rơi vào cảnh đói khát.

Dù vậy, vẫn còn những tia hy vọng. Các bếp ăn cộng đồng tự phát, còn gọi là tekkeyah, đã xuất hiện khắp nơi, cung cấp bữa ăn miễn phí nhờ vào sự quyên góp từ cộng đồng người di tản thông qua mạng xã hội. Các tình nguyện viên đảm nhận việc mua thực phẩm, nấu nướng và phân phát suất ăn mỗi ngày. Ông Haj Awad, một người dân tại Khartoum, chia sẻ rằng chiến tranh đã khiến mọi người, dù giàu hay nghèo, đều phải chịu chung cảnh khổ. Mỗi ngày, họ đến các bếp ăn để nhận khẩu phần và trân trọng từng bữa ăn mà mình có được.

Không chỉ khiến hàng triệu người mất nhà cửa, cuộc nội chiến ở Sudan còn phá hủy nghiêm trọng cơ sở hạ tầng, bao gồm nhiều bệnh viện và trung tâm y tế. Khoảng một nửa số cơ sở y tế tại Khartoum đã bị tàn phá. Trước tình hình này, nhiều cộng đồng địa phương đã thành lập các Phòng ứng phó khẩn cấp (ERR) nhằm cung cấp thuốc men, thực phẩm và nơi trú ẩn cho người dân. Ông Abdul Rahman, một thành viên ERR tại El Geraif, cho biết sáng kiến này xuất phát từ tinh thần đoàn kết và chia sẻ. Các ERR không chỉ hỗ trợ thực phẩm mà còn cung cấp dịch vụ y tế, duy trì liên lạc và trợ giúp nhiều nhu cầu thiết yếu khác. Họ nhận được hỗ trợ từ các tổ chức phi chính phủ, bạn bè quốc tế và cả người dân địa phương, tùy theo khả năng của từng người.

Theo Sudan Solidarity Collective - một tổ chức gây quỹ của cộng đồng người di cư, những nỗ lực của người dân Sudan cần được nhấn mạnh và hỗ trợ. Tổ chức này hiện đang nỗ lực cung cấp nhu yếu phẩm cho ít nhất 12 trên tổng số 18 bang của Sudan, nhưng khả năng tiếp cận vẫn còn nhiều hạn chế. Trong bối cảnh đó, các bếp ăn cộng đồng và Phòng ứng phó khẩn cấp địa phương đang đóng vai trò quan trọng không chỉ trong việc giải quyết nhu cầu cấp thiết mà còn trong việc nuôi dưỡng một thế hệ thanh niên tích cực tham gia hỗ trợ cộng đồng và giải quyết vấn đề của đất nước.