Trẻ em và phụ nữ Bangladesh đang là nạn nhân ngộ độc chì

Ước tính, trong các thành phố lớn của Bangladesh tồn tại hàng ngàn cơ sở tái chế pin axit chì - phần lớn đều hoạt động tự phát và trái phép. Việc tái chế không an toàn dẫn đến thải ra khói độc hại cho cộng đồng xung quanh, gây ra tình trạng nhiễm độc chì, hậu quả là rất nhiều người trở thành nạn nhân, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em.

Khói bụi từ một cơ sở tái chế pin axit chì được mở trái phép ngay cạnh nhà họ, ở ngoại ô thành phố Tangail (miền trung Bangladesh). Từng cuộn khói độc lan tỏa vào không khí, khiến các ngôi nhà xung quanh phủ đầy bụi chì. Cư dân trong vùng đều hít thở khó khăn. Về sau, nhiều người bắt đầu phát bệnh.

Nhờ một chiến dịch vận động thành công, một năm sau đó, nhà máy tự phát này bị đóng cửa. Thế nhưng đã quá muộn để ngăn chặn tác hại từ quá trình phơi nhiễm chì. Con trai của Akhter, Anik, tương tự đông đảo người dân địa phương, đang từng ngày chống chọi bệnh tật.

Sau khoảng thời gian dài sống đằng sau nhà máy, Anik thậm chí có dấu hiệu tổn thương thần kinh.

Ở phương Tây, các chính sách quản lý cần thiết, nhất là để bảo vệ trẻ em khỏi nguy cơ nhiễm độc chì đã được nghiêm túc thực thi. Thế nhưng tại nhiều quốc gia đang phát triển thuộc Nam Á, tiêu biểu như Ấn Độ và Bangladesh, hoạt động sản xuất chì vẫn được ưu tiên vì mục tiêu tăng trưởng kinh tế dẫu mối đe dọa sức khỏe luôn ẩn hiện phía sau.

Theo nghiên cứu mới nhất, khoảng 800 triệu trẻ em và thanh thiếu niên dưới 19 tuổi có khả năng có nồng độ chì trong máu ở mức bằng hoặc trên 5 microgam mỗi decilitre (5μg/dl).

Đối với trẻ nhỏ, ngộ độc chì để lại hậu quả đặc biệt trầm trọng. Hàm lượng lớn chì đi vào cơ thể sẽ tấn công hệ thần kinh trung ương, gây ra tình trạng co giật, hôn mê, thậm chí tử vong. Ở mức thấp hơn, chì có thể khiến trẻ mắc phải một số bệnh lý như thiểu năng, rối loạn hành vi. Đáng ngại hơn cả, tác động nguy hiểm lên hệ thần kinh của chì được tin là không thể chữa trị.

Thực trạng tương tự đang diễn ra ở Ấn Độ. Một trong số nhiều khu vực tập trung cơ sở tái chế pin axit chì tọa lạc tại thị trấn nhỏ Murad Nagar, bang Uttar Pradesh, giáp ranh thủ đô New Delhi. Nơi đây tập trung những xưởng tái chế phi pháp, chuyên nấu chảy chì. Ấn Độ hiện đang dẫn đầu thế giới về số ca bệnh gây ra bởi phơi nhiễm chì, theo thống kê năm 2019 của đại học Oxford. Lần lượt xếp sau là Trung Quốc, Indonesia và Bangladesh.