Thứ Năm, 01/10/2026 13:17 GMT+7
  • ANTV
  • Hotline: 0692324026
  • Email: news@antv.gov.vn

Nhân Văn - Tin Cậy - Kịp Thời - Hấp dẫn

Sự kiện

Thế giới

Xung đột leo thang tại Trung Đông - tính toán chiến lược và giới hạn của đối đầu

(ANTV) - Những diễn biến mới tại Trung Đông đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của cộng đồng quốc tế, khi căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran có dấu hiệu gia tăng. Trong bối cảnh khu vực vốn tiềm ẩn nhiều bất ổn, các động thái quân sự và tuyên bố cứng rắn từ các bên làm dấy lên lo ngại về nguy cơ leo thang và những tác động lan tỏa ra ngoài phạm vi khu vực.

 Giới quan sát cho rằng, nếu xung đột mở rộng, hệ quả có thể ảnh hưởng đến an ninh năng lượng, môi trường địa chính trị và nỗ lực duy trì ổn định toàn cầu.

Trung Đông đứng trước nguy cơ leo thang mới

Rạng sáng 28/2, Israel tuyên bố đã phát động một “đòn tấn công phủ đầu” nhằm vào Iran với mục tiêu loại bỏ các mối đe dọa đối với nước này. Ngay sau đó Mỹ xác nhận tiến hành các cuộc không kích song song với quy mô lớn. Theo một số nguồn tin, kế hoạch đã được chuẩn bị trong nhiều tháng với sự phối hợp chặt chẽ giữa hai bên và thời điểm triển khai được quyết định từ trước.

Diễn biến mới đánh dấu bước leo thang đáng kể khi xung đột chuyển từ hình thức đối đầu gián tiếp sang công khai, trực diện; còi báo động vang lên tại nhiều thành phố ở Israel, trong khi một số khu vực tại thủ đô và các đô thị lớn của Iran được cho là mục tiêu không kích, với báo cáo ban đầu ghi nhận thương vong ở cả hai phía.

Bà SAM MEDNICK, Phóng viên hãng AP cho biết: “Chúng tôi đang nghe thấy còi báo động vang lên khắp nơi — theo quân đội Israel, một loạt tên lửa đang được phóng từ Iran về phía Israel. Đây được xem là động thái đáp trả sau cuộc tấn công rạng sáng của Israel và Mỹ nhằm vào Iran.

Chính phủ Israel nói mục tiêu của họ là loại bỏ các mối đe dọa an ninh và đã yêu cầu người dân trú ẩn. Trên đường phố, nhiều người đang vội vã tìm nơi ẩn nấp.

Hệ thống phòng không đang hoạt động để đánh chặn, nhưng không thể đảm bảo chặn được toàn bộ tên lửa.”

Diễn biến quân sự xảy ra ngay sau vòng đàm phán thứ ba giữa Mỹ và Iran tại Geneva, Thụy Sỹ ngày 26/2, vốn kết thúc mà chưa đạt đột phá. Ngày 28/2, Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ đã khởi động một “chiến dịch tác chiến lớn” tại Iran, với lý do bảo vệ người dân Mỹ trước các mối đe dọa mà Washington cho là hiện hữu.

Những động thái này cho thấy hồ sơ hạt nhân Iran tiếp tục đứng trước nguy cơ leo thang, khi kênh ngoại giao chưa tạo được bước tiến đáng kể.

Tổng thống Mỹ DONALD TRUMP phát biểu: “Quân đội Mỹ đang tiến hành một chiến dịch quy mô lớn và liên tục. Chúng ta sẽ phá hủy tên lửa của họ và san bằng ngành công nghiệp sản xuất tên lửa của họ.”

Ông ALAN EYRE, Chuyên gia tại Viện Trung Đông cho biết: “Tất cả các chính quyền tại Mỹ đều có chung một mục tiêu đối với Iran, đó là không để nước này sở hữu vũ khí hạt nhân. Điều đó không thay đổi và Tổng thống Donald Trump đã nhiều lần khẳng định quan điểm này. Tuy nhiên, cách thức đạt được mục tiêu, tức chiến lược thực hiện, đã có sự thay đổi theo từng giai đoạn. Sau cuộc xung đột 12 ngày giữa Iran và Israel vào tháng 6/2025, lập trường đàm phán của Mỹ trở nên cứng rắn hơn nữa. Xu hướng này tiếp tục gia tăng sau những diễn biến gần đây tại Iran”.

Ngoài yếu tố hạt nhân, các chuyên gia cũng đề cập đến động lực chính trị nội bộ của mỗi bên. Israel tìm cách củng cố năng lực răn đe, trong khi Iran đối mặt sức ép phải duy trì lập trường cứng rắn. Về phía Mỹ, thách thức đặt ra là cân bằng giữa cam kết an ninh khu vực và nguy cơ bị cuốn vào một cuộc xung đột kéo dài.

Phản ứng quốc tế về các động thái quân sự leo thang giữa Mỹ, Israel và Iran

Cuộc đối đầu đang cho thấy những tác động lan rộng ra ngoài phạm vi khu vực. Nhiều quốc gia Trung Đông đã đóng cửa hoặc hạn chế không phận vì lý do an ninh, buộc các hãng hàng không quốc tế phải điều chỉnh, kéo dài hoặc hủy chuyến bay. Trên thị trường năng lượng, giá dầu và khí đốt biến động mạnh do lo ngại nguy cơ gián đoạn nguồn cung, đặc biệt khi Eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu mỏ chiến lược của thế giới – được cảnh báo có thể trở thành điểm nóng nếu xung đột tiếp tục leo thang.

Tại Liên hợp quốc, Thư ký Liên António Guterres đã lên án các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, đồng thời kêu gọi nối lại đàm phán ngay lập tức để kéo khu vực và thế giới ra khỏi bờ vực thẳm.

Tại Dải Gaza, Hamas kêu gọi tăng cường đoàn kết trong thế giới Arab và Hồi giáo. Giới quan sát lo ngại nếu các lực lượng tại Liban, Iraq hay Yemen tham gia sâu hơn, xung đột có thể vượt khỏi khuôn khổ song phương, đe dọa an ninh Trung Đông và tác động tới thị trường năng lượng toàn cầu.

Dù vậy, cả Washington, Tel Aviv và Tehran đều phát tín hiệu rằng họ không theo đuổi mục tiêu thay đổi chế độ đối phương. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, điều đó không đồng nghĩa nguy cơ leo thang đã được loại trừ.

Ông KAMRAN MATIN, Phó Giáo sư Quan hệ Quốc tế tại Đại học Sussex, Anh cho biết: “Thay đổi chế độ thì không thể thực hiện chỉ bằng không kích. Có vài kịch bản: một là Mỹ tìm cách thỏa thuận với các thành phần thực dụng trong hệ thống, có thể sau khi lãnh đạo tối cao không còn nắm quyền. Hai là làm suy yếu tối đa bộ máy quân sự – an ninh và chờ đợi sự nổi dậy từ bên trong, tương tự giai đoạn cuối Cách mạng 1979.

Tuy nhiên, hiện không có lực lượng đối lập nào đủ sức tập hợp sự ủng hộ trên toàn quốc; mỗi nhóm chỉ có ảnh hưởng ở từng khu vực nhất định.

Và cuối cùng, tính toán của Mỹ và Israel có thể khác nhau. Với Israel, điều quan trọng nhất là Iran không còn khả năng đe dọa họ — dù điều đó đạt được bằng thay đổi chế độ hay bằng sự suy yếu kéo dài của nhà nước Iran.”

Tiến sĩ MARION MESSMER, Giám đốc Chương trình An ninh quốc tế tại Chatham House, London, Anh cho biết: “Điều tôi lo ngại nhất là Iran sẽ không dễ dàng lùi bước. Việc họ đáp trả các căn cứ Mỹ và Israel cho thấy nguy cơ leo thang thành một cuộc chiến tranh khu vực là rất rõ ràng. Và ngay cả nếu mục tiêu là thay đổi chế độ, cũng không có gì đảm bảo người dân Iran sẽ có tương lai tốt hơn — họ có thể chỉ phải chịu thêm tàn phá.”

Ông PHILLIPS O’BRIEN, Giáo sư Nghiên cứu Chiến lược tại Đại học St Andrews, Scotland cho biết: “Thay đổi chính trị phụ thuộc vào người dân và các yếu tố bên trong chế độ, chứ không phải chỉ từ bên ngoài.

Đây không chỉ là phá hủy mục tiêu quân sự, mà là tìm cách tạo ra hiệu ứng chính trị. Trong vài ngày tới, chúng ta sẽ biết liệu chiến dịch có đủ sức làm lung lay bộ máy lãnh đạo hay không. Nếu chính quyền vẫn đứng vững, quân đội còn trung thành và không có nổi dậy, thì rõ ràng sự chuẩn bị đã không đủ.”

Thực tế cho thấy, dù các bên đều tuyên bố kiềm chế, nhưng những động thái quân sự công khai và các tuyên bố cứng rắn đang khiến rủi ro leo thang gia tăng. Nếu xung đột mở rộng, hệ lụy không chỉ dừng ở an ninh khu vực mà còn lan sang thị trường năng lượng, chuỗi cung ứng và tăng trưởng kinh tế toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, vai trò của các cơ chế đa phương và nỗ lực ngoại giao được đánh giá là then chốt nhằm ngăn chặn vòng xoáy leo thang ngoài ý muốn. Diễn biến trong những ngày tới có thể sẽ quyết định liệu căng thẳng hiện nay được kiểm soát, hay bước sang một giai đoạn đối đầu sâu rộng hơn.

Tin cùng chuyên mục

Tin mới nhất

Thông báo số 02 Liên hoan Truyền hình, Phát thanh, Điện ảnh CAND lần thứ XV năm 2026

Thông báo số 02 Liên hoan Truyền hình, Phát thanh, Điện ảnh CAND lần thứ XV năm 2026

Văn hóa 01/10/2026

(ANTV) - Liên hoan Truyền hình, Phát thanh, Điện ảnh CAND lần thứ XV năm 2026 sẽ diễn ra tại thành phố Hà Nội từ ngày 22/10 đến 27/10/2026, với sự tham gia của những người làm công tác truyền hình, phát thanh, điện ảnh trong và ngoài lực lượng Công an nhân dân. Tiếp nối Thông báo số 01, Ban Tổ chức Liên hoan ban hành Thông báo số 02, cung cấp các thông tin về chủ đề, chương trình hoạt động, quy định tham dự, đăng ký danh sách đoàn và nộp tác phẩm dự thi. Dưới đây là Thông báo số 02:

Cựu bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến muốn nộp thêm 1,1 tỷ đồng khắc phục hộ các bị cáo

Cựu bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến muốn nộp thêm 1,1 tỷ đồng khắc phục hộ các bị cáo

Pháp luật 01/10/2026

(ANTV) - Trong phiên tòa chiều ngày 30/9, có 8 trong tổng số 10 bị cáo trong vụ án thất thoát lãng phí tại dự án cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức kiến nghị tạm dừng phiên tòa để chuẩn bị thêm tiền khắc phục hậu quả. Luật sư cho biết, cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến cũng nộp 1,1 tỷ đồng giúp các bị cáo.

Khởi tố 2 bị can liên quan vụ xe cấp cứu thu tiền hơn 9 triệu đồng

Khởi tố 2 bị can liên quan vụ xe cấp cứu thu tiền hơn 9 triệu đồng

Pháp luật 01/10/2026

(ANTV) - Liên quan đến vụ chuyến xe cứu thương vận chuyển bệnh nhân quãng đường 16 km thu 5 triệu đồng ở Thanh Hóa. Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố 2 bị can gồm Võ Đại Trường Lâm, lái xe cứu thương và Lê Trọng Hải Anh, sinh viên Trường Cao đẳng Y Thanh Hóa để điều tra tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Giữ vững an ninh trật tự từ cơ sở

Giữ vững an ninh trật tự từ cơ sở

Xã hội 01/10/2026

(ANTV) - Tại TP Đà Nẵng, mô hình dạy nghề, tạo việc làm cho những thanh thiếu niên có hoàn cảnh khó khăn, người có nguy cơ vi phạm pháp luật và người hoàn lương đang góp phần tạo dựng một môi trường sống lành mạnh, hạn chế nguy cơ tái phạm. Đằng sau mô hình này là hơn 20 năm tâm huyết của một cựu chiến binh, người đã giúp hàng trăm trường hợp có nghề nghiệp ổn định và có thêm cơ hội làm lại cuộc đời.

Triển khai kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW

Triển khai kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TW

Kinh tế 01/10/2026

(ANTV) - Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã đặt ra những mục tiêu mới cho khu vực này trong giai đoạn tới. Trọng tâm là nâng cao chất lượng, hiệu quả đầu tư, tăng liên kết với doanh nghiệp trong nước, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và phát triển nguồn nhân lực.

Leo thang căng thẳng liên Triều

Leo thang căng thẳng liên Triều

Thế giới 01/10/2026

(ANTV) - Vụ nổ tại ranh giới quân sự liên Triều hôm 21/9 khiến 3 binh sĩ Hàn Quốc bị thương đang kéo theo những cáo buộc qua lại giữa Seoul và Bình Nhưỡng, làm gia tăng căng thẳng trên bán đảo Triều Tiên.

Xem thêm