Bảo vệ tác quyền âm nhạc trong thời đại trí tuệ nhân tạo

Vấn đề khai thác âm nhạc trên môi trường số đang là chủ đề nóng, thu hút nhiều tác giả quan tâm, vì vậy những nội dung chia sẻ kinh nghiệm của các chuyên gia trong nước, quốc tế sẽ góp phần tích cực bảo vệ hiệu quả quyền và lợi ích chính đáng của nhạc sỹ, tác giả. Đây là một bước đi rất quan trọng để hài hòa bảo vệ, khai thác và thúc đẩy phát triển văn hóa Việt Nam.

Cuối tháng 10/2023, câu chuyện bản quyền âm nhạc giữa ca sỹ Noo Phước Thịnh và nhạc sỹ Đỗ Hiếu khiến dư luận xôn xao. Tuy nhiên, đây cũng không phải là trường hợp tranh chấp đầu tiên giữa hai phía nhạc sỹ và ca sỹ trong lĩnh vực âm nhạc.

Thời gian qua, Trung tâm đã khởi kiện hơn 40 vụ, trong đó 20 vụ đã được giải quyết xong (có bản án hoặc đơn vị chấp nhận vi phạm bồi thường), trên 20 vụ đang trong quá trình giải quyết ở cả cấp sơ thẩm và phúc thẩm.

Trong xu hướng phát triển công nghệ số hiện nay, âm nhạc phát triển nhanh chóng, mạnh mẽ trong môi trường số và không gian kỹ thuật số trên toàn cầu. Điều này có tác động đến sự phát triển của ngành công nghiệp âm nhạc, đồng thời, sự ra đời của nhiều nền tảng, ứng dụng mạng xã hội, trong đó có mạng Facebook, Zalo, Tik Tok, Instagram… đã tạo ra một sự cộng hưởng để âm nhạc lan tỏa rộng hơn, thúc đẩy sự sáng tạo.

Hội thảo cũng cung cấp cho các nhạc sĩ thông tin về công cụ hữu ích để có thể quảng bá, giới thiệu và khai thác quyền tác giả, quyền liên quan trên không gian mạng; đặc biệt vấn đề tối ưu hóa nguồn thu cũng như đảm bảo quyền và lợi ích của tác giả, chủ sở hữu tác phẩm trên các nền tảng số này.

Với sự phát triển của nền tảng số, đặc biệt với tác động của trí tuệ nhân tạo thì ngay từ thời điểm này, các nhà sáng tạo âm nhạc cần tiếp tục hoàn thiện hợp đồng và siết chặt điều khoản để bảo vệ quyền lợi hợp pháp; đặc biệt chú trọng đến hành động “bán đứt” mà khá nhiều nhạc sỹ thường vướng phải.

Từ góc nhìn của người hoạt động bảo vệ quyền tác giả âm nhạc quốc tế, Liên minh Quốc tế các Hiệp hội Tác giả và Nhà soạn nhạc (CISAC) cho rằng sự phổ biến của các điều khoản “bán đứt” đặt ra thách thức với người sáng tạo. Các nỗ lực hợp tác trên phạm vi toàn cầu có thể thiết lập các tiêu chuẩn bảo vệ quyền của người sáng tạo, đồng thời tuyên truyền cho người sáng tạo về quyền lợi của họ, hỗ trợ trong quá trình đàm phán, tránh hậu quả tiềm ẩn của việc “bán đứt.”