Ở tuổi mười bảy, ông ra chiến trường, mang trong tim lý tưởng lớn lao của người lính bảo vệ Tổ quốc. Từ những ngày đầu trên tuyến lửa Trường Sơn, ông vừa chiến đấu, vừa viết báo, ghi lại những trận đánh khốc liệt và những câu chuyện cảm động về tình đồng chí, đồng đội. Chính trong gian khổ ấy, ngọn lửa sáng tạo được nhen lên, để rồi ông trở thành cộng tác viên thân thiết của báo Quân đội nhân dân và báo Công an Vũ trang, đoạt giải thưởng từ năm 1971 với danh hiệu “tác giả có nhiều tác phẩm dự thi nhất”. Từ đó, đồng đội gọi ông bằng cái tên đầy trân quý: “Nhà văn của chiến sĩ.”

Những năm tháng chiến tranh để lại trong ông dấu ấn sâu sắc. Hữu Ước viết về người lính bằng tất cả trải nghiệm và máu thịt của mình. Văn chương của ông hiện đại, trực diện, mạnh mẽ nhưng chan chứa tình người. Ông sáng tạo trong nhiều lĩnh vực: văn học, báo chí, hội họa, âm nhạc — bất cứ hình thức nào có thể giúp ông bộc lộ trọn vẹn tâm hồn người chiến sĩ nghệ sĩ. Với ông, nghệ thuật không chỉ để nói về cái đẹp, mà còn để cất tiếng nói của lương tri, của sự thật và nhân văn.

Sau hòa bình, ông tiếp tục cống hiến trong lực lượng công an, trở thành một nhà báo bản lĩnh, một người lãnh đạo dám nghĩ, dám làm, kiên định với sự thật. Trong thời kỳ đất nước đổi mới, Hữu Ước giữ vai trò Tổng biên tập báo Công an Nhân dân, rồi sáng lập và xây dựng hệ thống báo chí của ngành công an — từ An ninh Thế giới, Văn nghệ Công an, Cảnh sát Toàn cầu cho đến Truyền hình Công an Nhân dân (ANTV). Dưới sự lãnh đạo của ông, báo chí công an đã trở thành “mũi xung kích” trên mặt trận tư tưởng, văn hóa của Đảng, đấu tranh không khoan nhượng với tiêu cực, đồng thời lan tỏa những giá trị chân – thiện – mỹ đến hàng triệu độc giả.

Không chỉ là người lãnh đạo kiên định, ông còn là người thầy tận tâm, người anh giàu nghĩa tình. Các thế hệ phóng viên, biên tập viên vẫn nhớ mãi phong cách làm việc nghiêm khắc nhưng bao dung của ông: “Làm đúng, làm nhanh là tốt, nhưng phải hay, phải nhân văn.” Dưới bàn tay dẫn dắt của ông, An ninh Thế giới từng đạt kỷ lục phát hành tới gần một triệu bản — con số chưa từng có trong lịch sử báo chí Việt Nam.

Trên lĩnh vực nghệ thuật, Hữu Ước để lại dấu ấn đậm nét với tiểu thuyết, truyện ngắn, kịch bản phim, sân khấu. Các tác phẩm của ông như Sự Cọp, Kiếp Người, Vòng Đời... phản chiếu chân thực số phận con người trong chiến tranh và hòa bình, vừa dữ dội vừa thấm đẫm tình người. Ở ông, người ta thấy sự mạnh mẽ của người lính và sự mong manh của người nghệ sĩ — hai nửa hòa quyện tạo nên một Hữu Ước đầy nhân bản.

Ông còn vẽ tranh, làm nhạc, sáng tạo như một cách giữ cho tâm hồn mình luôn cháy. Trong những bức tranh chiến trường, hình ảnh người lính, đồng đội, quê hương hiện lên giản dị mà thiêng liêng. Ông từng nói: “Khi mệt nhọc nhất, tôi ngồi vẽ. Lúc ấy, tôi cảm thấy mình đang sống.”

Cuộc đời riêng của ông cũng là một khúc trầm buồn nhưng chan chứa nghĩa tình. Người vợ tảo tần — người bạn đời cùng ông vượt qua những năm tháng gian khó — đã đi xa, để lại trong ông một khoảng trống không thể bù đắp. Nhưng chính từ nỗi cô đơn ấy, ông viết nên tập thơ Một Mình, những câu thơ như tiếng thở dài, như khúc hát dành cho người đã khuất và cho chính lòng mình.

Sinh ra trên mảnh đất Hưng Yên nghèo nhưng giàu truyền thống, Hữu Ước tự hào là con của một gia đình bốn đời cách mạng. Mẹ ông — một người phụ nữ nông thôn không biết chữ — vẫn nuôi được sáu người con học đại học trong những năm tháng khó khăn. Với ông, mẹ là biểu tượng của đức hy sinh, của niềm tin không bao giờ tắt.

Dù đã nghỉ hưu, ông vẫn không ngừng cống hiến. Ông xây dựng Công viên Văn hóa Hữu Ước — một không gian văn hóa, tâm linh mở cửa miễn phí cho cộng đồng; khởi xướng thư viện triệu cuốn sách; và tiếp tục ấp ủ bộ tiểu thuyết lớn về chiến tranh, như một món nợ ân tình với những đồng đội đã ngã xuống.

Từ người lính Trường Sơn năm mười bảy tuổi đến Trung tướng, Nhà văn, Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới, Hữu Ước đã đi trọn hành trình của một đời cống hiến. Ông là biểu tượng của tinh thần dấn thân, của niềm tin vào chân lý, của ngọn lửa nhân văn chưa bao giờ tắt.

Trong cuộc đời nhiều thăng trầm ấy, ông chưa từng lùi bước. Ông sống như chính lời mình viết: “Phải giữ vững tư cách của người chiến sĩ. Không lùi bước trước khó khăn. Luôn sống đúng với mình và làm nghề hết mình.”

Một đời cầm súng, cầm bút, Trung tướng – Nhà văn Hữu Ước là người thắp sáng niềm tự hào của bao thế hệ chiến sĩ công an nhân dân. Ông đã biến cả cuộc đời thành một tác phẩm — tác phẩm của lòng trung thành, của bản lĩnh, và của trái tim luôn rực cháy vì Tổ quốc và con người.