Nghệ sĩ và chuẩn mực ứng xử văn hóa

Tự tạo scandal – công thức quen thuộc này đã được nhiều trường hợp sử dụng để được nổi tiếng.  Trong thời buổi mạng xã hội phát triển, không chỉ những ngôi sao nổi tiếng mà ngay cả một người bình thường vẫn có thể lập tức được chú ý chỉ bởi hành động, phát ngôn thiếu chuẩn mực.

Với phương châm “thà một phút huy hoàng rồi chợt tắt”, nhiều người trẻ tìm kiếm hư danh có thể sẵn sàng khoe thân phản cảm, phát ngôn hàm hồ bất chấp đúng sai.

Nghệ sĩ là người của công chúng, là thần tượng của không ít người trẻ. Nhất cử nhất động, lời ăn, tiếng nói trong nghệ thuật và cả đời sống thường nhật của họ đều được công chúng để ý, đánh giá và thậm chí làm theo. Vì vậy, ứng xử của họ trong đời sống tác động đến công chúng ở cả hai chiều tích cực và tiêu cực.

Khi sự nổi tiếng hay tai tiếng đều được đo bằng số follow trên trang cá nhân, bằng lượng tương tác trên mạng xã hội thì lằn ranh giữa “nổi tiếng” hay “tai tiếng” cũng trở nên nhạt nhòa.

Trong vài năm trở lại đây, văn hóa tẩy chay nghệ sĩ khi vướng scandal đã xuất hiện ở showbiz Việt.  Cùng với đó, những Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội, Bộ quy tắc ứng xử của người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật cũng đã ra đời, đều được xem là thước đo chuẩn mực hành vi ứng xử của những người trong cuộc. Song, Bộ Quy tắc ứng xử của người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật không nhắc đến việc cấm sóng, đóng băng hoạt động đối với những nghệ sĩ vi phạm quy tắc đạo đức.

Xây dựng hình ảnh đẹp của nghệ sĩ trước công chúng

Bị “cấm sóng” hay “đóng băng” là điều không một ai mong muốn. Hiện nay, hầu hết các vi phạm pháp luật, đạo đức lối sống hay thuần phong mỹ tục mà một số nghệ sĩ vướng phải, đều được cơ quan quản lý áp dụng biện pháp mềm bằng việc hạn chế hình ảnh, sự xuất hiện của các nghệ sỹ vi phạm trên các phương tiện truyền thông cũng như các sự kiện, hoạt động biểu diễn. Ở thời điểm hiện tại, chúng ta đang xây dựng và hoàn thiện Dự thảo quy trình xử lý (hạn chế phát sóng, biểu diễn, quảng cáo) đối với nghệ sĩ, KOLs (người có tầm ảnh hưởng) có hành vi vi phạm pháp luật, trái thuần phong mỹ tục. Thế nhưng, suy cho cùng, không gì hiệu quả bằng việc, bản thân những người làm nghề, tự ý thức được họ cần phải làm gì, trang bị những kỹ năng như thế nào để xây dựng hình ảnh đẹp trước công chúng. 

Mái tóc “ma nơ canh”, vóc dáng mảnh mai đã trở thành thương hiệu nổi tiếng đi cùng tên tuổi của siêu mẫu Hạ Vy. Hơn 23 năm hoạt động trong nghề, Hạ Vy là chân dài hiếm hoi giữ được sức hút mà đời tư “nói không với scandal”.

Đầu tiên dạy về đạo đức nghề nghiệp và sau đó mới đến kỹ năng biểu diễn, những học viên tại Học viện đào tạo người mẫu này hầu hết đều ở lứa tuổi học sinh, sinh viên. Nhiều phụ huynh chia sẻ, họ gửi con đến đây học, không hẳn, vì muốn con hướng đến nghề người mẫu mà ở đây, con cái họ được rèn luyện sức khỏe, kỹ năng nghề nghiệp và tu dưỡng đạo đức.

Theo PGS. TS Trần Thành Nam, với nghệ sĩ “sắc đẹp, tài năng chỉ là hoa, đạo đức mới là quả”. Ngoài tài năng và chuyên môn thì đạo đức nghề nghiệp là yếu tố quan trọng cần được trau dồi thường xuyên. Muốn người khác yêu và tôn trọng nghề của mình, thì bản thân mỗi nghệ sĩ cũng phải biết yêu thương và trân quý, nghề mà mình đã chọn.

Làn sóng tẩy chay cực đoan xuất hiện thời gian gần đây, chưa bao giờ là giải pháp đúng đắn, nhưng đôi lúc, lại là liều thuốc đắng để thanh lọc vấn đề đạo đức trong showbiz Việt. Việc xây dựng hình ảnh đẹp của nghệ sĩ trước công chúng, suy cho cùng, chính là việc giúp công chúng thấy được sự tin tưởng, chứ không phải là sử dụng chiêu trò để lừa dối và lôi kéo khán giả bằng mọi giá. Người nghệ sĩ chân chính phải biết nêu gương về đạo đức, gieo vào lòng công chúng những điều tốt đẹp, hướng họ đến với những giá trị của “chân, thiện, mĩ”, thì lúc ấy, tài năng, nghệ thuật mới thực hiện trọn vẹn sứ mệnh cao cả của mình. Bởi ở một góc độ nào đó, nghệ sĩ chính là đại sứ của cái đẹp.