Thứ Năm, 26/02/2026 19:49 GMT+7
  • ANTV
  • Hotline: 0692324026
  • Email: news@antv.gov.vn

Nhân Văn - Tin Cậy - Kịp Thời - Hấp dẫn

Sự kiện

Xã hội

Một bộ sách giáo khoa thống nhất: Cần giải pháp thông minh, thận trọng để tránh lãng phí

(ANTV) - Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Quyết định số 3588/QĐ-BGDĐT ngày 26/12/2025 về bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông sử dụng thống nhất toàn quốc từ năm học 2026-2027.

Tiết học Luyện từ và câu bài “Mở rộng vốn từ: Dũng cảm” thông qua hoạt động Khám phá “Chiếc hộp bí mật” của học sinh lớp 4 Trường tiểu học Lý Thường Kiệt, thành phố Huế.

Tuy nhiên, điều dư luận băn khoăn là danh mục kèm theo Quyết định này chỉ bao gồm sách thuộc bộ “Kết nối tri thức với cuộc sống” của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, không có bất cứ sách nào ở bộ Cánh Diều hay Chân trời sáng tạo - những bộ sách giáo khoa hiện hành và vẫn đang phát huy hiệu quả.

Đồng thuận về mục tiêu, trăn trở về cách làm

Trao đổi với phóng viên, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Thành phố Hải Phòng) cho rằng, việc hướng tới một bộ sách giáo khoa thống nhất là phù hợp với yêu cầu bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, đặc biệt trong bối cảnh nhiều địa phương, gia đình còn gặp khó khăn. Tuy nhiên, theo bà, điều quan trọng là phải làm rõ cách thức tổ chức thực hiện, tránh nóng vội, duy ý chí, dẫn đến lãng phí nguồn lực xã hội đã đầu tư rất lớn trong suốt hơn một thập kỷ qua.

Cùng quan điểm, đại biểu Quốc hội Vũ Hồng Luyến (đoàn Hưng Yên) nhấn mạnh: Thống nhất sách giáo khoa không đồng nghĩa với quay trở lại mô hình “một chương trình - một bộ sách - một nhà xuất bản” như trước đây. Nếu không có cơ chế minh bạch, khoa học và cạnh tranh lành mạnh, nguy cơ độc quyền trong biên soạn và phát hành sách giáo khoa hoàn toàn có thể tái diễn.

Những lo ngại đó không phải không có cơ sở. Từ sau Nghị quyết số 88/2014/QH13 của Quốc hội (Nghị quyết 88), chủ trương xã hội hóa biên soạn sách giáo khoa đã tạo ra bước chuyển mạnh mẽ, huy động trí tuệ của hàng nghìn nhà khoa học, nhà giáo, chuyên gia giáo dục trên cả nước.

Theo GS,TSKH Đỗ Đức Thái, giảng viên cao cấp Khoa Toán-Tin, Trường đại học Sư phạm Hà Nội, Chủ biên Chương trình Giáo dục phổ thông môn Toán 2018, Tổng Chủ biên sách giáo khoa Toán (bộ sách Cánh Diều), Nghị quyết 88 đã khẳng định rõ quan điểm: “Thực hiện xã hội hóa biên soạn sách giáo khoa; có một số sách giáo khoa cho mỗi môn học”. Chính định hướng này đã tập hợp được nguồn nhân lực chất lượng cao tham gia làm sách giáo khoa. GS Thái cho biết, cùng với các đồng nghiệp, ông đã dành toàn bộ tâm huyết, trí tuệ để biên soạn sách giáo khoa Toán (bộ sách Cánh Diều) từ lớp 1 đến lớp 12 theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Đến năm học 2025-2026, sách giáo khoa Toán thuộc bộ Cánh Diều đã được sử dụng rộng rãi ở nhiều cơ sở giáo dục phổ thông trên cả nước.

Để không là “chọn một bỏ hai”

Đáng chú ý, trước chủ trương mới của Đảng và Nhà nước, đội ngũ tác giả bộ Cánh Diều đã tự nguyện hiến tặng quyền công bố và một số quyền tài sản đối với các sách giáo khoa theo quy định cho Nhà nước, thể hiện tinh thần trách nhiệm cao với sự nghiệp giáo dục. Tuy nhiên, GS Đỗ Đức Thái bày tỏ mong muốn Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng phương án một bộ sách giáo khoa sử dụng thống nhất toàn quốc từ năm học 2026-2027 bảo đảm công bằng, không để xảy ra độc quyền, đồng thời tận dụng tối đa thành quả đã có.

Quan điểm này cũng được GS,TS, NGND Đỗ Thanh Bình, nguyên Trưởng khoa Lịch sử, Trường đại học Sư phạm Hà Nội, chia sẻ: Việc xã hội hóa biên soạn sách giáo khoa trong thời gian qua đã tạo nên những bộ sách có chất lượng học thuật cao, được thực tiễn giảng dạy kiểm chứng. Thống kê đến năm học 2025-2026, trên 60% các trường THPT trong cả nước lựa chọn sách giáo khoa Lịch sử thuộc bộ Cánh Diều. Điều này phản ánh sự tin tưởng của cơ sở giáo dục và giáo viên đối với chất lượng sách.

GS,TS, NGƯT Lê Thông và PGS,TS, NGƯT Nguyễn Minh Tuệ, Tổng Chủ biên, Chủ biên sách giáo khoa Địa lí (bộ Cánh Diều), cho rằng các bộ sách giáo khoa Địa lí hiện hành đều đáp ứng tốt yêu cầu của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, có những điểm mạnh riêng. Do đó, xây dựng một bộ sách giáo khoa thống nhất cần được hiểu là chắt lọc tinh hoa, chứ không phải “chọn một, bỏ hai” trong ba bộ sách được sử dụng nhiều nhất hiện nay (bộ Cánh Diều, bộ Kết nối tri thức với cuộc sống, bộ Chân trời sáng tạo).

Đồng quan điểm, Thiếu tướng, NGND Nguyễn Thiện Minh, Nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục Quốc phòng và An ninh (Bộ Giáo dục và Đào tạo), cho biết, quy trình biên soạn, xuất bản bộ sách Cánh Diều cũng như các bộ sách khác luôn tuân thủ quy định tại Luật Xuất bản và các Thông tư của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo. Đến năm học 2025-2026, số trường THPT trên cả nước lựa chọn, sử dụng sách giáo khoa Giáo dục quốc phòng và an ninh Cánh Diều đạt trên 50%.

Bảo đảm cạnh tranh lành mạnh, minh bạch

Từ thực tiễn quản lý nhà trường, thầy giáo Lý Văn Điền, Hiệu trưởng Trường tiểu học Yên Trạch (Thái Nguyên) nhìn nhận, khi thay sách giáo khoa đồng loạt từ lớp 1 đến lớp 12 từ năm học 2026-2027, cần đặc biệt lưu ý để tránh lãng phí. Theo thầy Điền, phương án hợp lý là lựa chọn sách giáo khoa theo từng cấp học và có thể kết hợp với lựa chọn theo một số môn học, trên cơ sở các bộ sách đã được thẩm định, phê duyệt sử dụng ở cơ sở giáo dục phổ thông và sử dụng hiệu quả. Cách làm này vừa bảo đảm tính thống nhất, vừa không làm gián đoạn quá trình dạy - học.

Ở góc độ người thụ hưởng, nhiều học sinh nêu ý kiến, các em đã khá quen và cảm thấy hứng thú với sách giáo khoa hiện hành. Em Nguyễn Minh Anh, học sinh lớp 9 tại Hà Nội, chia sẻ, sách hiện nay có nhiều hoạt động trải nghiệm, hình ảnh sinh động, giúp việc học bớt khô khan.

Từ các ý kiến chuyên gia, nhà quản lý, giáo viên và học sinh, có thể thấy một điểm chung: đồng thuận về mục tiêu có một bộ sách giáo khoa thống nhất, nhưng đề xuất lựa chọn theo từng cấp học kết hợp với lựa chọn theo một số môn học trên cơ sở ba bộ sách hiện hành được xem là phương án tối ưu.

Cách tiếp cận này vừa phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, vừa bảo đảm không phủ nhận thành quả của quá trình xã hội hóa biên soạn sách giáo khoa. Quan trọng hơn, nó giúp tránh tái lập tình trạng “độc quyền xuất bản” như trước kia, bảo đảm cạnh tranh lành mạnh, minh bạch và lợi ích lâu dài cho người học.

Vấn đề cốt lõi không nằm ở con số “một bộ sách”, mà ở cách tổ chức, quản trị và sử dụng tri thức sao cho hiệu quả nhất. Một bộ sách giáo khoa thống nhất chỉ thật sự có ý nghĩa khi nó kết tinh được trí tuệ tập thể, kế thừa những gì tốt nhất của các bộ sách đã được thực tiễn kiểm nghiệm 

Chủ trương có một bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc là đúng đắn và cần thiết, song cách làm phải tôn trọng tinh thần đổi mới, không phủ nhận những giá trị đã được khẳng định trong thực tiễn.

Theo báo Nhân dân

Tin cùng chuyên mục

Tin mới nhất

Tổng Bí thư Tô Lâm dự Hội nghị tiếp xúc giữa cử tri với người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI

Tổng Bí thư Tô Lâm dự Hội nghị tiếp xúc giữa cử tri với người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI

Chính trị 26/02/2026

Ngày 26/2, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội phối hợp với Ủy ban nhân dân, Ủy ban bầu cử thành phố và các phường: Hoàn Kiếm, Ba Đình, Giảng Võ, Ngọc Hà, Đống Đa, Kim Liên, Láng, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Ô Chợ Dừa, Cửa Nam đã tổ chức Hội nghị tiếp xúc giữa cử tri với người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, nhiệm kỳ 2026 – 2031, đơn vị bầu cử số 1, thành phố Hà Nội, trình bày chương trình hành động theo luật định.

4 khu vực của TP.HCM tiến hành bỏ phiếu bầu cử sớm

4 khu vực của TP.HCM tiến hành bỏ phiếu bầu cử sớm

Chính trị 26/02/2026

Sáng 26/2, TP.HCM tổ chức 04 khu vực bỏ phiếu sớm tại các phường Tam Thắng, Phước Thắng và xã Long Sơn với hơn 4.000 cử tri tham gia. Đây là những cử tri đang thực hiện nhiệm vụ dài ngày trên biển, tại các tàu trực, nhà giàn DK1, giàn khoan hoặc làm việc trong môi trường đặc thù, không thể tham gia bỏ phiếu vào ngày bầu cử toàn quốc 15/3/2026.

Xây dựng y tế Công an hiện đại – nâng tầm bảo vệ sức khỏe nhân dân

Xây dựng y tế Công an hiện đại – nâng tầm bảo vệ sức khỏe nhân dân

Xã hội 26/02/2026

(ANTV) - Thực hiện tinh thần Nghị quyết 14 của Đảng về xây dựng lực lượng CAND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, công tác chăm sóc sức khỏe cho cán bộ, chiến sĩ và nhân dân đang được Ngành Công an đặc biệt quan tâm, đầu tư theo hướng chuyên sâu, hiện đại. Trong dòng chảy đó, Bệnh viện 198, Bộ Công an đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ với nhiều dấu mốc quan trọng, từng bước khẳng định vai trò là trung tâm y tế chất lượng cao của lực lượng CAND.

Quảng Trị đảm bảo công tác bầu cử ở tuyến biển

Quảng Trị đảm bảo công tác bầu cử ở tuyến biển

Xã hội 26/02/2026

(ANTV) - Trên khắp các nẻo đường, ngõ xóm tại các vùng biển của tỉnh Quảng Trị, không khí tuyên truyền cho cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp đang diễn ra sôi nổi. Cờ hoa, băng rôn, khẩu hiệu được treo trang trọng tại khu dân cư; hệ thống loa truyền thanh cơ sở thường xuyên cập nhật thông tin, tạo khí thế hướng về ngày hội lớn của toàn dân.

Gieo mầm thiện lương

Gieo mầm thiện lương

Xã hội 26/02/2026

(ANTV) - Những năm qua, các cơ sở giam giữ thuộc Bộ Công an luôn xác định công tác giáo dục, cải tạo là nhiệm vụ trọng tâm. Bên cạnh việc quản lý chặt chẽ, đảm bảo an ninh, an toàn, việc phát hiện, bồi dưỡng và nhân rộng những nhân tố tiến bộ trong phạm nhân được xem là giải pháp quan trọng, góp phần tạo nên môi trường cải tạo tích cực, nhân văn và ổn định, để mùa xuân đến gần hơn với mỗi phạm nhân.

Đảm bảo trật tự an toàn giao thông phục vụ Lễ hội đền Chúa Thác Bờ

Đảm bảo trật tự an toàn giao thông phục vụ Lễ hội đền Chúa Thác Bờ

Xã hội 26/02/2026

(ANTV) - Sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, lượng du khách đổ về chiêm bái, vãn cảnh tại đền Chúa Thác Bờ (xã Thung Nai) tiếp tục tăng cao, đặc biệt vào các dịp cuối tuần và cao điểm đầu xuân. Đây là lễ hội tâm linh truyền thống, thu hút đông đảo Nhân dân và du khách thập phương, tiềm ẩn nguy cơ gia tăng áp lực giao thông cả đường bộ và đường thủy.

Giáo dục nghề nghiệp – cơ hội làm lại cuộc đời

Giáo dục nghề nghiệp – cơ hội làm lại cuộc đời

Xã hội 26/02/2026

(ANTV) - Những năm qua, công tác tổ chức giáo dục, dạy nghề cho phạm nhân tại Trại giam A2 (Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng, Bộ Công an) luôn được quan tâm triển khai đồng bộ, hiệu quả.

Xem thêm