Đáng lo ngại hơn, đây không còn là những vụ việc cá biệt, mà đang trở thành một thủ đoạn tội phạm có tổ chức, lợi dụng công nghệ cao và sự cả tin, thiếu kỹ năng xử lý tình huống của người trẻ. Phản ứng của cư dân mạng những ngày qua cho thấy, để bảo vệ thế hệ trẻ trước thủ đoạn “bắt cóc” không cần chạm tay này, không chỉ cần sự vào cuộc của lực lượng chức năng, mà từng gia đình, từng bạn trẻ cũng cần tỉnh táo, chủ động để không bị mắc lừa thủ đoạn bắt cóc ảo trên không gian mạng.

Chiêu trò cũ nhưng vẫn tiếp tục khiến không ít người sập bẫy. Một nữ sinh đại học bị lừa chỉ bằng vài cuộc gọi và tin nhắn giả danh công an. Trên mạng xã hội, nhiều người không khỏi bức xúc, thậm chí chỉ trích: “Sinh viên rồi mà còn bị lừa kiểu này”, “Không đọc báo hay sao?”, “Công an, báo chí đã cảnh báo rất nhiều. Mình không vi phạm thì mắc gì phải sợ?”

Nhiều ý kiến khác thì cho rằng, chỉ biết học không thôi là chưa đủ. Trên 18 tuổi, tức là đã là người trưởng thành, phải tự chịu trách nhiệm với bản thân, và quan trọng hơn cả là phải trang bị thêm kiến thức xã hội – thứ đang ngày càng cần thiết trong một thế giới đầy biến động và nguy cơ ảo – thật đan xen.

Thực tế, trong tất cả những vụ việc gần đây, lực lượng công an đã vào cuộc rất nhanh chóng và kịp thời. Tại TP.HCM, một nữ sinh bị dụ dỗ đi khỏi nơi cư trú đã được Công an phường Chợ Quán và Cảnh sát hình sự tìm ra chỉ sau 8 tiếng đồng hồ. Gia đình nạn nhân đã gửi thư cảm ơn vì sự chuyên nghiệp và tận tâm của lực lượng chức năng.

Tại Hà Nội, Công an các phường Ô Chợ Dừa, Việt Hưng cùng Phòng Cảnh sát hình sự cũng đã kịp thời tiếp cận, giải cứu và ngăn chặn những vụ việc tương tự, tránh để các em tiếp tục rơi sâu vào bẫy của những kẻ lừa đảo qua mạng.

Sau mỗi sự việc là một bài học lớn cho xã hội. Bởi không có cha mẹ nào theo sát con cái 24/24. Không ai có thể giám sát tuyệt đối. Và điều đó đòi hỏi mỗi học sinh, sinh viên cần được trang bị sẵn sàng những kỹ năng ứng phó, sự tỉnh táo và khả năng phân biệt đúng – sai, thật – giả.

Nhiều cư dân mạng cho rằng, điều cần làm là thường xuyên cập nhật thông tin từ các nguồn chính thống, như báo chí, trang công an chính thức, để nhận biết và tránh xa những chiêu trò cũ nhưng vẫn còn rất hiệu quả của kẻ gian. Họ gọi tình huống “bắt cóc online” là một cụm từ vừa buồn cười, vừa đau xót – vì nhiều khi trong gia đình, cha mẹ nói mắng con còn không sợ, nhưng vài lời dụ dỗ hoặc dọa dẫm từ một tài khoản lạ thì lại khiến các em răm rắp làm theo.

Trên các diễn đàn, nhiều ý kiến không chỉ dừng ở việc bày tỏ lo lắng. Người dân đề xuất: phải tăng cường giáo dục kỹ năng sống trong trường học, thay vì chỉ dạy kiến thức học thuật. Cha mẹ cũng cần đồng hành cùng con trong môi trường số, lắng nghe và trò chuyện thường xuyên, thay vì chỉ trông cậy vào phần mềm kiểm soát hay camera giám sát.

Song song với đó, cộng đồng mạng cũng kiến nghị cơ quan chức năng cần quản lý chặt hơn nữa việc tạo tài khoản ảo, livestream độc hại, và xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng công nghệ để tiếp cận, dụ dỗ và xâm phạm đến tâm lý, tài sản và thân thể của người trẻ.

Nhiều bình luận thể hiện sự lo ngại: “Tâm lý giới trẻ yếu quá, không nhận ra mình đang bị dẫn dắt”. “Đã đến lúc Bộ Giáo dục cần giảm bớt phần kiến thức nặng tính học thuật, và tăng cường dạy kỹ năng sống, kỹ năng mềm cho các em”. “Gia đình cần hướng dẫn rõ ràng: Công an nếu có làm việc sẽ gửi thư mời chính thức, hoặc đến tận nơi cùng cảnh sát khu vực. Không bao giờ có chuyện điều tra kết tội online qua điện thoại!”

Bắt cóc online – cái tên nghe tưởng đùa – nhưng nay đã là một mối đe dọa có thật. Tội phạm không cần xuất hiện ngoài đời, không cần vũ khí, không cần kế hoạch phức tạp – chỉ cần một chiếc điện thoại và một kịch bản đủ tinh vi là có thể khiến những đứa trẻ ngoan nhất, sinh viên giỏi nhất, cũng có thể rơi vào vòng kiểm soát.

Và khi mối nguy đến từ một cú click chuột, một dòng tin nhắn, thì sự an toàn không thể chỉ trông chờ vào cánh cổng trường hay hàng rào trước nhà. Mà phải bắt đầu từ sự tỉnh táo – và kỹ năng ứng xử thông minh của mỗi người trẻ trong kỷ nguyên số.