Mới đây, tại phiên thảo luận về dự thảo Luật Đường bộ, một số đại biểu đã đề xuất sử dụng gầm cầu cạn làm bãi đỗ xe. Đây là chủ đề đã được thảo luận rất nhiều năm qua nhưng vẫn chưa đi tới kết luận cụ thể.

Vỉa hè, lòng đường. Đâu đâu cũng có thể phát hiện ra những vi phạm dừng đỗ xe sai quy định. Bất cứ chỗ nào chỉ cần đủ khoảng trống, ngay lập tức sẽ có phương tiện đỗ vào ngay lập tức.

Thuật ngữ “điền vào chỗ trống” giờ không chỉ dành cho những tuyến đường tắc mà giao thông tĩnh cũng như vậy.

Đây là một hệ quả dễ hiểu tích tụ qua nhiều năm của việc quản trị đô thị bất hợp lý.

Và cho đến nay, như tại Hà Nội, quỹ đất cho giao thông tĩnh chỉ đạt 10%, 90% nhu cầu dừng đỗ người dân tự tìm cách giải quyết.

Anh Nguyễn Văn Toàn, Cầu Giấy, Hà Nội cho biết, nói thật là bây giờ để tìm được 1 chỗ đỗ xe phù hợp gần nhà với bọn tôi thì thật sự là khó khăn. Vì chỗ bọn tôi gần như không có 1 bãi đỗ xe nào đủ điều kiện an toàn.

Ông Phùng Minh Chiến, Nguyễn Xiển, Hà Nội cho biết, bây giờ kiến nghị có 1 chỗ để nó đoàng hoàng, nhiều khi người ta cũng có nhu cầu có chỗ để cho người ta để, dù mất tiền. Thế nhưng bây giờ không có. Thực tế ở đây trước đây người ta mua là chung cư thu nhập thấp toàn đi xe máy, thì thấy không có chỗ đỗ cũng được. Nhưng giờ kinh tế phát triển, mỗi nhà mua cái ô tô. Thậm chí 50% nhà trong này có xe nên giờ không có chỗ đỗ. Đó là cái rất phức tạp.

Trước tình thế cấp bách, nhiều giải pháp đã được Hà Nội triển khai nhằm giải quyết nhu cầu của người dân, như cấp phép đỗ xe trên vỉa hè chiếm đường của người đi bộ, cấp phép cho cả lòng đường dù đường rất chật. Thế nhưng, những giải pháp theo kiểu giật gấu vá vai này vẫn không thể lấp đầy khoảng cách giữa quỹ đất cho giao thông tĩnh và số lượng phương tiện.

Trước thực tế đó, tại phiên thảo luận về dự thảo Luật Đường bộ mới đây, một số đại biểu đã đề xuất sử dụng gầm cầu cạn làm bãi đỗ xe.

Ông Hà Phước Thắng, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách, Đoàn Đại biểu Quốc hội Thành phố Hổ Chí Minh cho biết, tôi xin được đề xuất bổ sung một khoản, đó là khoản 4 quy định cụ thể như sau: Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định việc khai thác, sử dụng gầm cầu đường bộ, phần không gian dưới dạ cầu cạn đối với các hệ thống đường bộ do địa phương chịu trách nhiệm quản lý, khai thác và bảo trì để làm bãi đỗ xe, đường giao thông, kho chứa vật tư phục vụ bảo trì công trình đường bộ và các hoạt động khác phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương và không được làm ảnh hưởng đến an toàn kết cấu của công trình đường, đường bộ, cầu, đảm bảo về phòng, chống cháy nổ và không gây mất trật tự an toàn giao thông.

Việc tận dụng không gian dưới gầm cầu dành cho giao thông tĩnh, đã được áp dụng từ lâu tại 1 số công trình cầu cạn tại các đô thị lớn. Tuy nhiên, các chuyên gia đô thị lo ngại, việc luật hóa quy định này trong Luật Đường bộ, cần hết sức thận trọng.

KTS Ngô Doãn Đức, Chủ tịch Liên đoàn tư vấn Kiến trúc, Hội Kiến trúc sư Việt Nam, cái nguy hiểm của nó là những chỗ ra vào đó lại nằm ở những nút giao thông. Người đỗ ra vào sẽ dễ xung đột. Nó vốn có nguy cơ xung đột rồi mà giờ có thêm điểm đỗ. Có cái giao thông tĩnh ở đấy nên nó tăng thêm cái nguy cơ. Thành thử ra về bài bản đô thị thì người ta không làm. Cái việc này nếu tạm thời thì chúng ta có thể chia sẻ, tuy nhiên cái việc này không thể kéo dài 5 năm 10 năm. Tạm thời phải có thời hạn. Đây là tận dụng chứ không phải sử dụng. Phải có những tính toán để nó an toàn cho các phương tiện đỗ và ra vào ở đây, trong thời gian cao điểm. Thứ 2 là phải có công bố xem tạm thời đó là chừng nào.

KTS Trần Huy Ánh, Chuyên gia Quy hoạch đô thị cho biết, yếu tố số một, đấy là yếu tố an toàn cái đảm bảo cái kết cấu phòng, chống cháy nổ. Cái yếu tố thứ hai là về mặt kinh tế … chúng ta thấy rằng là nó sẽ có lợi ích rất là nhiều nhưng mà nếu mà tách rời ra như kiểu cho không cái không gian đó để mà thu phí với giá tượng trưng thì tôi cho rằng là rất nguy hiểm.

Không phủ nhận việc trông giữ xe dưới gầm cầu cạn có thể đáp ứng được phần nào nhu cầu cấp bách trước mắt, song phải có lộ trình, thời hạn cụ thể, đi kèm với thực hiện nghiêm quy hoạch phát triển giao thông tĩnh tại các thành phố lớn như Hà Nội và TPHCM. Nếu không việc quản lý hay phát triển các đô thị lớn lúc nào cũng trong tình trạng “ăn đong”, tạm thời, chắp vá.