Bảo đảm an toàn cho hạ tầng số, dữ liệu số

Tuy nhiên vẫn còn tồn tại những thách thức chưa từng có về an toàn thông tin trên không gian mạng, đòi hỏi các Sở, ban ngành của TP.HCM nói riêng phải chung tay cùng Chính phủ, các Bộ nhằm đẩy mạnh, kiện toàn các giải pháp “đảm bảo an toàn thông tin cho hạ tầng số, dữ liệu số và kinh tế số trước tội phạm mạng”.

Trong nửa đầu năm 2024, hàng loạt vụ tấn công ransom ware - mã độc tống tiền nhắm vào các doanh nghiệp lớn tại Việt Nam, làm tê liệt hệ thống, gián đoạn hoạt động vận hành và kinh doanh, gây ra tổn thất tài chính đáng kể. Nhiều doanh nghiệp bị buộc phải trả khoản tiền chuộc lớn để lấy lại dữ liệu, khôi phục hệ thống, làm mất lòng tin của khách hàng và đối tác.

Những thiệt hại không chỉ dừng lại ở kinh tế mà còn ảnh hưởng lâu dài đến uy tín và khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Tính riêng trong quý I/2024, thông qua hệ thống giám sát an toàn thông tin, Trung tâm Công nghệ thông tin và Giám sát An ninh mạng - Ban Cơ yếu Chính phủ, đã phân tích phát hiện tổng số 32.265 nguy cơ tấn công mạng nhắm vào các mạng công nghệ thông tin trọng yếu, tăng 18,7% so với cùng kỳ năm 2023.

Thực tế, tội phạm mạng không chỉ tấn công nhằm mục đích kinh tế mà nguy hiểm hơn là tấn công, phát tán, lộ lọt mang màu sắc chính trị. Hoạt động tấn công, chiếm đoạt, mua bán dữ liệu cá nhân diễn ra công khai, có tổ chức, gây bức xúc dư luận, ảnh hưởng đến an ninh, trật tự.

Thách thức lớn nhất đối diện với công nghệ trí tuệ nhân tạo AI ngày nay là lừa đảo và tấn công có chủ đích APT, với mức độ ngày càng phức tạp của các kịch bản lừa đảo, đặc biệt khi kết hợp giữa Deep fake và GPT. Khả năng thu thập và phân tích dữ liệu người dùng thông qua AI cho phép tạo ra những chiến lược lừa đảo tinh vi, khiến việc nhận diện lừa đảo khó khăn hơn đối với người dùng.

Để cuộc chiến chống lại tội phạm mạng trong thời đại số hoá hiện nay đạt được những kết quả như mong muốn, cần có sự đồng hành, chung tay của các chuyên gia, các nhà khoa học, các đơn vị ứng dụng và cung cấp sản phẩm dịch vụ công nghệ thông tin và an toàn thông tin trong và ngoài nước chia sẻ kinh nghiệm, tri thức về lĩnh vực an ninh, an toàn thông tin. Từ đó đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển các giải pháp, các ứng dụng ngăn chặn sự tấn công mạnh mẽ từ tội phạm mạng.

Theo khảo sát của Chi hội An toàn thông tin phía Nam, trong năm 2024 nhiều đơn vị, doanh nghiệp đã thực hiện việc thuê ngoài các dịch vụ giám sát về an toàn thông tin để tối ưu chi phí, tăng từ 20% lên trên 50% so với năm 2023.

Việc sao lưu dữ liệu nhằm chống lại mã độc tống tiền là cách làm hiệu quả, tuy nhiên có tới 59% các tổ chức, doanh nghiệp chưa thực hiện hoặc chưa chú trọng sao lưu dữ liệu quan trọng. Kết quả khảo sát cũng cho thấy, hiện đã có đến 61% tổ chức sử dụng các biện pháp đảm bảo an toàn an ninh mạng nhằm giảm thiệt hại khi bị tấn công, 13% đơn vị quan tâm nhưng chưa có đủ thông tin, nguồn lực để thực hiện.