Hoàn thiện hệ thống pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân

Chỉ trong một thời gian ngắn, Bộ Công an phát hiện hàng trăm cá nhân, tổ chức liên quan bán dữ liệu cá nhân. Một số đường dây chiếm đoạt, mua bán dữ liệu quy mô lớn tại Việt Nam đã bị phát hiện, đấu tranh, xử lý. Số lượng dữ liệu cá nhân bị thu thập, mua bán trái phép phát hiện được lên tới hàng nghìn GB dữ liệu, trong đó có nhiều dữ liệu cá nhân nội bộ, nhạy cảm.

Riêng trong năm 2023, Bộ Công an đã chủ động phát hiện, điều tra, xác minh 16 vụ việc lộ lọt, rao bán thông tin, bí mật nhà nước và dữ liệu nội bộ trên không gian mạng. Theo các chuyên gia, mức độ phổ biến của dữ liệu trên không gian mạng tỷ lệ thuận với hậu quả xảy ra khi dữ liệu không được bảo vệ tương xứng, đúng cách.

Theo cơ quan soạn thảo Luật, Dữ liệu là nguồn tài nguyên mới, cần phải được hoạch định, khai thác sử dụng hiệu quả để phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh, quốc phòng, xây dựng xã hội số, công dân số.

Qua rà soát, hiện có 69 luật có quy định về cơ sở dữ liệu, tuy nhiên, tất cả các luật đều không quy định cụ thể hoặc thống nhất về việc xử lý, quản trị dữ liệu (như việc thu thập, số hóa, bảo đảm chất lượng, lưu trữ dữ liệu…); chưa quy định về nền tảng phát triển, ứng dụng công nghệ cao trong xử lý dữ liệu…gây nên khó khăn, thiếu đồng bộ, thống nhất trong việc sử dụng hiệu quả thông tin trong các cơ sở dữ liệu, phục vụ người dân.

Trong dự thảo Luật Dữ liệu, Bộ Công an đưa ra 4 nhóm chính sách chính, bao gồm quy định về xây dựng, phát triển, xử lý, quản trị dữ liệu, ứng dụng khoa học công nghệ trong xử lý dữ liệu; quy định về cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia; quy định về Trung tâm dữ liệu quốc gia và quy định về sản phẩm, dịch vụ liên quan đến dữ liệu. Từ đó, thắt chặt quản lý dữ liệu cá nhân và dữ liệu phi cá nhân, bảo đảm an ninh, an toàn thông tin.

Luật Dữ liệu được ban hành, với việc xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung sẽ khắc phục tình trạng nhiều cơ sở dữ liệu được thu thập, lưu trữ trùng lặp, chồng chéo, chưa thống nhất về danh mục dữ liệu dùng chung gây khó khăn khi kết nối, chia sẻ, khai thác dữ liệu. Các trung tâm dữ liệu đầu tư thiếu đồng bộ, không đồng nhất về tiêu chuẩn, quy chuẩn dẫn đến nguy cơ không đảm bảo an ninh, an toàn hệ thống.

Chuyển đổi số được Đại hội XIII của Đảng xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Và việc hoàn thiện pháp luật, quy định những chính sách trong phát triển, ứng dụng dữ liệu cá nhân vào công tác quản lý Nhà nước và phát triển kinh tế-xã hội là yêu cầu rất cấp thiết, tạo điều kiện cho mọi người dân được thụ hưởng lợi ích từ hoạt động chuyển đổi số.